# فطأ — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B7%D8%A3/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B7%D8%A3/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فطأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B7%D8%A3.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: فطأ

الفَطَأُ: الفَطَسُ. والفُطْأَةُ: الفُطْسةُ. والأَفْطَأُ: الأَفْطَسُ. ورجلٌ أَفْطَأُ: بَيِّنُ الفَطَإ. وفي حديث عمر: أَنه رأَى مُسَيْلِمَة أَصْفَر الوجه أَفْطَأَ الأَنْفِ دَقِيقَ السَّاقَيْن. والفَطَأُ والفُطْأَةُ: دخُولُ وسَطِ الظَّهْر، وقيل: دخُول الظهر وخُروجُ الصدر. فَطِئَ فَطَأً، وهو أَفْطَأُ، والأُنثى فَطْآءُ، واسم الموضع الفُطْأَةُ، وبعير أَفْطَأُ الظهر، كذلك. وفَطِئَ البعير إِذا تَطامَن ظَهْرُه خِلْقةً. وفَطَأَ ظَهْرَ بعيره: حَمَلَ عليهِ ثِقْلاً فاطْمَأَنّ ودخل. وتَفاطأَ فلان، وهو أَشدُّ من التَّقاعُس، وتَفاطأَ عنه: تأَخَّر. والفَطَأُ في سَنامِ البعِير. بَعيرٌ أَفْطَأُ الظهر. والفعلُ فَطِئَ يَفْطَأُ فَطَأً. وفَطَأَ ظهرَه بالعَصا يَفْطَؤُه فَطْأً: ضربه، وقيل هو الضرب في أَي عضو كان. وفَطَأَه: ضرَبه على ظهره، مثل حَطَأَه. أَبو زيد: فَطأْتُ الرجلَ أَفْطَؤُه فَطْأً إِذا ضربته بعَصاً أَو بظَهْر رجْلِك. وفَطَأَ به الأَرضَ: صَرَعه.
وفَطَأَ بسَلْحه: رَمَى به، وربما جاءَ بالثاء. وفَطَأَ الشيءَ: شَدخَه. وفَطَأَ بها: حَبَقَ.
وفَطَأَ المرأَةَ يَفْطَؤُها فَطْأً: نَكَحَها.
وأَفْطَأَ الرجلُ إِذا جامَعَ جِماعاً كثيراً. وأَفْطَأَ إِذا اتَّسَعَت حالهُ. وأَفْطَأَ إِذا ساء خُلُقه بعد حُسْنٍ.
\<ص:123>
ويقال تَفاطأَ فلان عن القوم بعدما حَمَلَ عليهم تَفاطُؤاً وذلك إِذا انْكسر عنهم ورجَعَ، وتَبازَخَ عنهم تَبازُخاً في معناها.

### Türkçe

**الفَطَأُ**: **الفَطَسُ**. Ve **الفُطْأَةُ**: **الفُطْسةُ**. Ve **الأَفْطَأُ**: **الأَفْطَسُ**. Ve **رجلٌ أَفْطَأُ**: **بَيِّنُ الفَطَإ**. Ömer’in hadîsinde: onun **مُسَيْلِمَة**’yi yüzü sarı, burnu basık, iki baldırı ince olarak gördüğü (rivayet edilmiştir).

Ve **الفَطَأُ** ve **الفُطْأَةُ**: sırtın ortasının içeri girmesi; ve denildi ki: sırtın içeri girmesi ve göğsün dışarı çıkması. **فَطِئَ فَطَأً**; ve o **أَفْطَأُ**’dur; dişisi **فَطْآءُ**’dur. Ve yerin adı **الفُطْأَةُ**’dır. Ve sırtı **أَفْطَأُ** olan deve de böyledir. Ve **فَطِئَ** deve, sırtı yaratılıştan alçaldığı zaman. Ve **فَطَأَ** devesinin sırtını: üzerine bir ağırlık yükledi de (sırtı) çöktü ve içeri girdi.

Ve falan kimse **تَفاطأَ** etti; ve bu, **التَّقاعُس**’tan daha şiddetlidir. Ve ondan **تَفاطأَ** etti: geri kaldı.

Ve **الفَطَأُ** devenin hörgücündedir. Sırtı **أَفْطَأُ** olan deve. Fiil: **فَطِئَ يَفْطَأُ فَطَأً**. Ve **فَطَأَ** onun sırtını sopayla, onu **يَفْطَؤُه فَطْأً**: ona vurdu; ve denildi ki: herhangi bir uzuvda olan vuruştur. Ve onu **فَطَأَه**: sırtına vurdu; **حَطَأَه** gibi. Ebû Zeyd: **فَطأْتُ الرجلَ أَفْطَؤُه فَطْأً**: ona bir sopayla yahut ayağının üstüyle vurduğun zaman.

Ve onunla yeri **فَطَأَ**: onu yere serdi.

Ve dışkısıyla **فَطَأَ**: onunla attı; bazen **الثاء** ile gelmiştir. Ve şeyi **فَطَأَ**: onu ezdi. Ve onunla **فَطَأَ**: yellenip ses çıkardı.

Ve kadını **فَطَأَ يَفْطَؤُها فَطْأً**: onunla cinsel ilişkide bulundu.

Ve adam **أَفْطَأَ** etti: çokça cinsel birleşme ile birleştiği zaman. Ve **أَفْطَأَ** etti: hâli genişlediği zaman. Ve **أَفْطَأَ** etti: bir güzellikten sonra ahlâkı kötüleştiği zaman.

\<ص:123>
Ve denilir ki: falan kimse, onların üzerine حملَ ettikten sonra kavimden **تَفاطأَ** etti, **تَفاطُؤاً**; ve bu, onlardan kırılıp geri döndüğü zamandır. Ve onlardan **تَبازَخَ** etti, **تَبازُخاً**; onun mânâsında.
