# فطأ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B7%D8%A3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B7%D8%A3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فطأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B7%D8%A3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: فطأ

فطأه: ضربه على ظهره، عن أبي زيد مثل حطأه في معانيها وقد تقدم وفطأ الشيء: شدخه وفطأ به الأرض: صرعه، وفطأ بسلحه: رمى به، وربما جاء بالثاء لغة أو لثغة، كما في العباب. وفطأ الرجل القوم إذا ركبهم بما لا يحبون. والفطأ محركة والفطأة بالضم الفطسة، هو دخول الظهر وقيل: دخول وسط الظهر وخروج الصدر، فطئ كفرح فطأ فهو أفطأ أفطس، والأنثى فطآء والفطأ محركة: الفطس ورجل أفطأ بين الفطإ، وفي حديث ابن عمر أنه رأى مسيلمة أصفر الوجه أفطأ الأنف دقيق الساقين. وبعير أفطأ الظهر كذلك. وفطأ ظهر بعيره، كمنع أي حمل عليه حملا ثقيلا كذا في النسخ، وفي بعضها: ثقلا فاطمأن ودخل، وفطئ ظهر البعير إذا تطامن خلقة. وتفاطأ فلان إذا تقاعس أو هو أي التفاطؤ أشد من التقاعس وبه صدر غير واحد من أهل اللغة وتفاطأ عنه إذا تأخر، ويقال تفاطأ فلان عنهم بعد ما حمل عليهم تفاطؤا، وذلك إذا انكسر ورجع عنهم، وتبازخ عنهم تبازخا في معناها. وفطأ بها: حبق، وفطأ المرأة يفطؤها فطأ: نكحها. وأفطأ الرجل: أطعم، وعن ابن الأعرابي أفطأ: جامع جماعا كثيرا وأفطأ إذا اتسعت حاله كل ذلك عن ابن الأعرابي، وزاد في العباب: فطأت الغنم بأولادها: ولدتها.

### Türkçe

**فطأه**: Onu sırtına vurdu; Ebû Zeyd’den: mânâlarında **حطأه** gibi; ve daha önce geçti. Ve **فطأ الشيء**: onu ezip dağıttı. Ve **فطأ به الأرض**: onu yere serdi. Ve **فطأ بسلحه**: onu onunla attı. Ve bazen **الثاء** ile, bir lehçe yahut pelteklik olarak gelir; **العباب**’da olduğu gibi. Ve adam, hoşlanmadıkları şeyle üzerlerine bindiği zaman **فطأ الرجل القوم** (denir). Ve **الفطأ** (harekeli) ve **الفطأة** (ضم ile): **الفطسة**; o, sırtın içeri girmesidir; ve denildi ki: sırtın ortasının içeri girmesi ve göğsün dışarı çıkmasıdır. **فطئ** ( **فرح** gibi): **فطأ**; o hâlde o **أفطأ** (daha **أفطس**)tır; dişi ise **فطآء**’dır. Ve **الفطأ** (harekeli): **الفطس**; ve **رجل أفطأ**: **الفطإ**’i (belirgin) olan. İbn Ömer hadîsinde: onun Müseylime’yi yüzü sarı, burnu **أفطأ**, baldırları ince olarak gördüğü (rivayet edilmiştir). Ve **بعير أفطأ الظهر**: yine bunun gibi. Ve **فطأ ظهر بعيره**; **منع** gibi: üzerine ağır bir yük yükledi; nüshalarda böyle; bazısında: ağır bir (yük) (yükledi) de o sakinleşti ve içeri girdi. Ve devenin sırtı yaratılıştan alçalıp çöktüğü zaman **فطئ ظهر البعير** (denir). Ve falan kimse geri kaldığı zaman **تفاطأ فلان** (denir); yahut o, yani **التفاطؤ**, **التقاعس**’tan daha şiddetlidir; ve bununla dil ehlinin birden fazlası söze başladı. Ve ondan geri kaldığı zaman **تفاطأ عنه** (denir). Ve denilir ki: onlara حمل ettikten sonra falan kimse onlardan **تفاطأ** ederek geri kaldı; bu, kırılıp onlardan geri döndüğü zamandır. Ve mânâsında: onlardan **تبازخ** ederek uzaklaştı. Ve **فطأ بها**: yellenip ses çıkardı. Ve **فطأ المرأة يفطؤها فطأ**: onunla cinsel ilişkiye girdi. Ve **أفطأ الرجل**: yedirdi. İbnü’l-A‘râbî’den: **أفطأ**: çokça cinsel ilişkiye girdi; ve hâli genişlediği zaman da **أفطأ** (denir); bunların hepsi İbnü’l-A‘râbî’dendir. Ve **العباب**’da artırdı: **فطأت الغنم بأولادها**: onları doğurdu.
