# فظي — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B8%D9%8A/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B8%D9%8A/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فظي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B8%D9%8A.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: فظي

: ( ي ( *!أَفْظَى ) الرَّجُلُ : ) أَهْملَهُ الجَوْهرِي .
وقالَ ابنُ الأعْرابي : أَي ( ساءَ خُلُقُهُ .
( *!والفَظَاءُ ) ؛ ) هكذا هو بالمدِّ في النُّسخِ كما في التكْملَةِ والصَّوابُ أنّهُ بالقَصْرِ كما ضَبَطَه الأزْهرِي ؛ ( الرَّحِمُ ) ؛ ) نقلَهُ الفرَّاءُ وقالَ : يُكْتَبُ بالياءِ .
وقالَ غيرُهُ : أَصْلُه الفَظُّ فقُلِبَتِ الظاءُ ياءً ، وهو ماءَ الكَرشِ ؛ كذا في التَّهذيبِ .
وقالَ ابنُ سِيدَه : هو ماءُ الرَّحِمِ ، وضَبَطَه بالقَصْرِ ؛ ومثْلُه في الفرقِ لابنِ السيِّدِ ؛ وقد نَقَلُوه عن اللّحْياني ؛ وأَنْشَدَ :
تَسَرْبَلَ حُسْنَ يُوسُف في *!فَظَاهُ
وأُلْبِسَ تاجَه طِفْلاً صَغِيراوحَكاهُ ابنُ سِيدَه عن كُراعٍ قالَ : وإنَّما قَضَيْنا بأنَّ أَلِفَها مُنْقلبَةٌ عن ياءٍ لأنَّها مَجْهولةُ الانْقِلابِ ، وهي في موضِعِ اللامِ ، وإذا كانت ياء في موضِعِ اللامِ فانْقِلابها عن الياءِ أَكْثَر منه عن الواوِ .

### Türkçe

: ( **ي** ( **أَفْظَى** ) adam: ) el-Cevherî onu ihmal etti.
İbnü’l-A‘râbî dedi: yani ( huyu kötü oldu.
( **والفَظَاءُ** )؛ ) nüshalarda, et-Tekmile’de olduğu gibi, işte böyle med iledir; doğrusu ise, el-Ezherî’nin ضبط ettiği üzere kasr iledir; ( **الرَّحِمُ** )؛ ) onu el-Ferrâ nakletti ve dedi: **بالياءِ** ile yazılır.
Başkası dedi: aslı **الفَظُّ**’dur; sonra **الظاء** **ياءً**’a çevrildi; o, işkembenin suyudur; et-Tehzîb’de böyledir.
İbn Sîde dedi: o, **الرَّحِمِ**’in suyudur; ve onu kasr ile ضبط etti; bunun benzeri İbnü’s-Seyyid’in el-Fark’ında da vardır; onu el-Lihyânî’den nakletmişlerdir; ve şu beyti okudu:
Yûsuf’un güzelliği **فَظَاهُ**’unda elbise giydirildi,
Ve tacı ona, küçük bir çocukken giydirildi.
İbn Sîde onu Kurâ‘dan hikâye etti; dedi ki: Biz, elifinin yâ’dan dönmüş olduğuna ancak şu sebeple hükmettik: çünkü o, dönüşümü meçhuldür; ve o, lâmın yerindedir; lâmın yerinde yâ olduğunda, onun yâ’dan dönüşümü, vâv’dan dönüşümünden daha çoktur.
