# فعص (ف-ع-ص) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D8%B5
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B9%D8%B5

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ف - ع - ص
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D8%B5/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب العين والصاد والفاء معهما
ع ص ف، ع ف ص، ص ف ع، مستعملات ص ع ف، ف ع ص مهملان عصف: العَصْفُ: ما على ساق الزّرع من الورق الذي يبس فتفتّت. قال أبو ليلى: هو عندنا دقاق التبن الذي إذا ذّري البيدر صار مع الريح كأنْه غبار. وقال عرّام: هو أن تؤخذ رؤوس الزرع قبل أن تُسَنْبِلَ فتعلفه الدّوابُّ، ويترك الزّرع حتى ينشو، أو يكتنز، فيكون أقوى له وأكثر لنُزْله، وأنكر ما سواه.
والرّيح تَعْصِفُ بما مرّت عليه من جَوَلان التراب، أي: تمضي به.
وناقة عَصُوف: تعصف براكبها، أي: تمضي به كسرعة الريح.
والعَصْفُ: السّرعة في كل شئ. قال:
ومن كلّ مِسْحاج إذا ابتلَّ لِيتُها		تحلّب منها ثائب متعصّـف
ونعامة عَصُوف: سريعة.
والحرب تَعْصف بالقوم، أي: تذهب بهم، قال:
في فيلق جأواء ملمـومة		تَعْصِفُ بالدارع والحاسر
جأواء: التي فيها من كل لون.
والمُعْصِفات التي تثير السحاب والتراب ونحوهما الواحدة مُعْصِفة قال العجاج:
والمعصفات لايزلن هدّجاً
عفص: والمعصفات لا يزلن هدّجا العَفْص: حمل شجرة تحمل سنة عَفْصاً وسنة بلّوطاً.
والعِفاص: صِمامُ القارورة. عفصتها: جعلت العِفاص في رأسها.
صفع: الصّفع: ضرب بجُمْع اليد على القفا، ليس بالشديد. والسين لغة فيه.
ويقال: الصّفع بالكفّ كلها.
ورجل صفعان.
فصع: الفصع من قولك: فَصَّع تفصيعاً: يكنّى به عن ريح سَوْء وفسوة لا غير.

##### Türkçe

باب **العين** ve **الصاد** ve **الفاء** onlarla birlikte

**ع ص ف**، **ع ف ص**، **ص ف ع**; kullanılanlar **ص ع ف**; **ف ع ص** ihmal edilmiş ikisidir. **عصف**: **العَصْفُ**: ekin sapı üzerinde bulunan, kuruyup ufalanmış yapraktan olan şey. Ebû Leylâ dedi: O, bizde, harman savrulduğu zaman rüzgârla birlikte sanki toz gibi olan saman kırıntılarıdır. Arrâm dedi: O, ekinin başlarının, başaklanmadan önce alınmasıdır; böylece onu hayvanlara yedirirsin; ekin bırakılır ta ki büyüsün yahut sıklaşsın; böylece onun için daha güçlü ve onun mahsulü için daha çok olur; bunun dışındakini inkâr etti.

Ve rüzgâr, üzerinden geçtiği şeyden toprağın dolaşmasından dolayı **تَعْصِفُ**; yani: onu götürür.

Ve **عَصُوف** bir dişi deve: binicisini **تعصف** eder; yani: rüzgârın sürati gibi onu götürür.

Ve **العَصْفُ**: her şeyde sürat. Dedi ki:
ومن كلّ مِسْحاج إذا ابتلَّ لِيتُها		تحلّب منها ثائب متعصّـف

Ve **عَصُوف** bir devekuşu: hızlı.

Ve savaş, kavme **تَعْصف** eder; yani: onları götürür. Dedi ki:
في فيلق جأواء ملمـومة		تَعْصِفُ بالدارع والحاسر
**جأواء**: içinde her renkten olan.

Ve **المُعْصِفات**: bulutu ve toprağı ve benzerlerini kaldıranlar; bir tanesi **مُعْصِفة**. el-Accec dedi ki:
والمعصفات لايزلن هدّجاً

**عفص**: ve **المعصفات لا يزلن هدّجا**. **العَفْص**: bir ağacın meyvesi; bir sene **عَفْصاً** taşır ve bir sene meşe palamudu.

Ve **العِفاص**: şişenin tıpası. **عفصتها**: **العِفاص**ı onun ağzına koydum.

**صفع**: **الصّفع**: elin toplu kısmıyla enseye vurmadır; şiddetli değildir. Ve onda bir dil olarak **السين** vardır.

Ve denilir: **الصّفع** bütün avuçla (olur).

Ve **صفعان** bir adam.

**فصع**: **الفصع** senin sözünden: **فَصَّع تفصيعاً**: onunla, sadece kötü bir yel ve bir yellenme hakkında kinaye yapılır.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D8%B5/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الفَعْصُ: الانفراجُ. وانْفَعَص الشيء: انْفَتَق. وانفَعَصْت عن الكلام: انفرجت، واللّه أَعلم.

##### Türkçe

**الفَعْصُ**: ayrılma/yarılma. Ve **انْفَعَص** olan şey: **انْفَتَق** oldu. Ve sözden **انفَعَصْت**: ayrıldın/açıldın; ve Allah daha iyi bilir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D8%B5/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

ومما يستدرك عليه: الفعص: الانفراج. وانفعص الشيء: انفتق. وانفعصت عن الكلام: انفرجت، أهمله الجماعة. وأورده صاحب اللسان هكذا.

##### Türkçe

Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **الفعص**: ayrılma. Ve **انفعص** olan şey: yarıldı. Ve **انفعصت عن الكلام**: ayrıldım; onu cemaat ihmal etti. Ve Lisân sahibi onu böylece vârid kıldı.
