# فعم (ف-ع-م) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D9%85
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B9%D9%85

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ف - ع - م
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 9 sözlük

## Sözlükler (9)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D9%85/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب العين والفاء والميم معهما
ف ع م يستعمل فقط
فعم:
يقال: فَعُمَ فَعامَةً وفُعُومةً، فهو فَعْمٌ، أي: ملآن. قال كعب بن زهير:
فَعْمٌ مُقَلَّدُها عَـبْـلٌ مُـقَـيَّدُهـا		في خَلْقِها عن بناتِ الفَحْلِ تفضيل
وامرأة فعمة السّاق، فَعُمَتْ فَعَامَةً وفُعُومةً، أي: مستوية الكعب، غليظة السّاق. قال:
فَعْمٌ مُخَلْخَلُها وَعْثٌ مُؤَزَّرُها		عَذْبٌ مُقَبَّلُها طَعْمُ السَّدا فوها
وأَفْعَمْتُ البيتَ بريحِ العُود. وافْعَوْعَمَ النّهر والبحر، أي: امتلأ. قال:
مُفْعَوعِمٌ صَخِبُ الآذيّ مُنبعِقُ		كأنَّ فيه أكُفَّ القومِ تَصطّفِقُ
يعني النّهر. وأفعمته فهو مُفْعَمٌ. وأفعمَ المِسْكُ البيتَ.
وقوله في البيت الأول: طعم السَّدا: السَّدا: البلح.

##### Türkçe

باب **العين** و**الفاء** و**الميم** معهما
**ف ع م** yalnızca kullanılır.

**فعم**:
Denilir: **فَعُمَ** **فَعامَةً** ve **فُعُومةً**; o da **فَعْمٌ**dur; yani: dolu. Ka‘b b. Züheyr dedi ki:
فَعْمٌ مُقَلَّدُها عَـبْـلٌ مُـقَـيَّدُهـا		في خَلْقِها عن بناتِ الفَحْلِ تفضيل

Ve (denilir): bacağı **فعمة السّاق** olan bir kadın; **فَعُمَتْ** **فَعَامَةً** ve **فُعُومةً**; yani: topuğu düzgün, bacağı kalın. Dedi ki:
فَعْمٌ مُخَلْخَلُها وَعْثٌ مُؤَزَّرُها		عَذْبٌ مُقَبَّلُها طَعْمُ السَّدا فوها

Ve: evi **ريحِ العُود** ile **أَفْعَمْتُ**. Ve nehir ve deniz **افْعَوْعَمَ**; yani: doldu. Dedi ki:
مُفْعَوعِمٌ صَخِبُ الآذيّ مُنبعِقُ		كأنَّ فيه أكُفَّ القومِ تَصطّفِقُ

Nehri kastediyor. Ve onu **أفعمته**; o da **مُفْعَمٌ**dur. Ve **المِسْكُ** evi **أفعمَ**.

Ve birinci beyitteki sözü: **طعم السَّدا**: **السَّدا**: hurma (taze hurma).

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D9%85/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الفَعْمُ: الممتلءُ. يقال: ساعدٌ فَعْمٌ، وقد فَعُمَ بالضم فَعامَةً وفُعومَةً. وأفْعَمْتُ الإناءَ: ملأته. وأفْعَمْتُ البيتَ بريح العود. وأفْعَمَ المسك البيتَ: ملأه بريحه. وأفْعَمْتُ الرجل: ملأته غضباً.

##### Türkçe

**الفَعْمُ**: dolu olan. Denilir: **ساعدٌ فَعْمٌ**; ve (fiil) **فَعُمَ** (ötre ile) **فَعامَةً** ve **فُعومَةً** (olarak). Ve **أفْعَمْتُ الإناءَ**: onu doldurdum. Ve **أفْعَمْتُ البيتَ بريح العود**. Ve **أفْعَمَ المسك البيتَ**: onu kokusuyla doldurdu. Ve **أفْعَمْتُ الرجل**: onu öfkeyle doldurdum.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D9%85/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ع ف م
فعم
استعمل منه :
فعم : الليث : فعُم يفعُم فَعَامة وفُعُومة فهو فَعْم : ممتلىء : وجه فعْمٌ ، وجارية فَعْمةٌ ونهر مُفْعَوعم : أي ممتلىء ، وقال الشاعر :
مُفْعَوْعمٌ صَخِبُ الآذيِّ منبعق
كأن فيه أكُفَّ القوم تصطفق
يصف نهراً . قال ويقال : أفعمت البيت برائحة العُود فافعوعم ، قال : وأفعم المسكُ البيتَ ، وأفعمت السقاء فهو مفعوم ، وأنشد ابن الأعرابي لكُثَيِّر :
أَتِيٌّ ومفعوم حَثِيث كأنه
غُرُوب السواني أترعتها النواضح
قال وهو مثل قوله :
ألناطق المبروز والمختوم
قال ولم أسمعه إلاّ في هذا ومثله : المضعوف من أضعفت .
وقال غيره : سِقَاء ، مُفْعَم ومُفْأم ، أي مملوء .
وقال أبو تراب : سمعت واقعاً السلمي يقول أفعمت الرجل وأفغمته إذا ملأته غضباً أو فرحاً .

##### Türkçe

ع ف م
**فعم**

Ondan kullanılan:
**فعم**: el-Leys: **فعُم يفعُم فَعَامة وفُعُومة فهو فَعْم**: dolu: **وجه فعْمٌ** (dolu bir yüz), **وجارية فَعْمةٌ** (dolu bir cariye) ve **نهر مُفْعَوعم**: yani dolu; şair dedi ki:
مُفْعَوْعمٌ صَخِبُ الآذيِّ منبعق
كأن فيه أكُفَّ القوم تصطفق
Bir nehri vasfeder. Dedi ki: ve denilir: **أفعمت البيت برائحة العُود فافعوعم**; dedi ki: ve **أفعم المسكُ البيتَ**; ve **أفعمت السقاء فهو مفعوم**; İbnü’l-A‘râbî, Küseyyir’e ait olarak şu beyti okudu:
أَتِيٌّ ومفعوم حَثِيث كأنه
غُرُوب السواني أترعتها النواضح
Dedi ki: ve o, onun şu sözü gibidir:
ألناطق المبروز والمختوم
Dedi ki: ve onu ancak bunun içinde ve bunun benzerinde işittim: **المضعوف من أضعفت**’ten (olan) zayıflatılmış.

Ve başkası dedi ki: **سِقَاء ، مُفْعَم ومُفْأم**; yani doldurulmuş.

Ve Ebû Turâb dedi ki: Vâki‘ es-Sülemî’yi şöyle derken işittim: **أفعمت الرجل وأفغمته**: onu öfkeyle veya sevinçle doldurduğun zaman.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D9%85/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الفاء والعين وما يثلثهما)
(فعل) الفاء العين واللام أصلٌ صحيح يدلُّ على إحداث شيء من عملٍ وغيره. من ذلك: فَعَلْتُ كذا أفعلُه فَعْلا. وكانت مِن فُلانٍ فَعْلةٌ حَسَنَةٌ أو قبيحة. والفِعَال جمع فِعْل. والفَعَال، بفتح الفاء: الكَرَم وما يُفْعَل من حَسَن.‏
وبقيت كلمةٌ ما أدري كيف صحّتها. يقولون: الفِعَال: خَشَبة الفأس.‏
(فعم) الفاء والعين والميم أصلٌ صحيح يدلُّ على اتِّساعٍ وامتلاء. فالفَعْم: الملآن. فَعُم يَفْعُم فَعامةً وفُعُومة. وامرأةٌ فَعْمة السَّاقَين، إذا امتلأت ساقُها لحماً وأفعمْتُ الشَّيءَ: ملأته.‏
(فعي) الفاء والعين والحرف المعتلّ كلمة واحدة، وهي الأفعَى: حيَّة [وحَكى ناسٌ: تفعَّى الرّجل، إذا ساءَ(1) ] خُلقُه، مشتقٌّ من الأفعى. والله أعلم.‏
---------------------ـ
(1) التكملة من المجمل.‏

ـ

##### Türkçe

(فâ, عayn ve onları üçleyen şeyler bâbı)

(**فعل**) **الفاء** **العين** ve **اللام**; amel ve başkasından bir şeyin meydana getirilmesine delâlet eden sahih bir asıldır. Bundan: **فَعَلْتُ** şöyle şöyle; onu **أفعلُه** **فَعْلا**. Ve falândan güzel yahut çirkin bir **فَعْلةٌ** oldu. Ve **الفِعَال**; **فِعْل**’in cem‘idir. Ve **الفَعَال**, **الفاء**’nın fethiyle: kerem ve güzelden yapılan şeydir.
Ve bir kelime kaldı; onun sıhhatini nasıl (olduğunu) bilmiyorum. Derler: **الفِعَال**: balta ağacı (balta sapı)dır.

(**فعم**) **الفاء** ve **العين** ve **الميم**; genişliğe ve doluluğa delâlet eden sahih bir asıldır. Artık **الفَعْم**: dolu olandır. **فَعُم** **يَفْعُم** **فَعامةً** ve **فُعُومة**. Ve iki baldırı **فَعْمة** olan bir kadın; baldırı etle dolduğu zaman. Ve **أفعمْتُ** şeyi: onu doldurdum.

(**فعي**) **الفاء** ve **العين** ve illetli harf; tek bir kelimedir; o da **الأفعَى**’dır: yılan. [Ve birtakım kimseler nakletti: **تفعَّى** adam, **ساءَ** (1) huyu olduğu zaman; **الأفعى**’dan türemiştir.] Ve Allah daha iyi bilir.
---------------------ـ
(1) tekmile, **المجمل**’dendir.

ـ

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D9%85/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ف ع م
أفعمت الإناء وإناء مفعم‏:‏ ملآن‏.‏
وساعد فعم وامرأة فعمة الساق‏.‏
ويقول المحسود لحاسده‏:‏ أفعمت بيمّ وغضت بسمّ أي ملئت من حسدي بمثل البحر ثم لا جعل لك مغيض إلا بسم منخرك أو بمثل سمّ الإبرة في الضيق والمعنى قلّة المبالاة بامتلائه من حسده وقلّة رغبته في نقصانه وغضت مبنيّ للمفعول من غاضه إذا نقصه لقوله‏:‏ أفعمت‏.‏
ومن المجاز‏:‏ أفعمت البيت طيباً وأفعمته غضباً‏.‏

##### Türkçe

ف ع م
**أفعمت** kabı ve **إناء مفعم**: dolu.

**وساعد فعم** ve **امرأة فعمة الساق**.

Haset edilen, haset edene der ki: **أفعمت بيمّ وغضت بسمّ**; yani: hasedimden deniz gibi (bir şey) ile dolduruldun; sonra senin için, ancak burnunun sümüğü ile yahut darlıkta iğnenin zehri gibi (bir şey) ile bir akıtma yeri kılınmasın. Mânâ: onun, hasedinden dolmasıyla aldırışının azlığı ve onun azalmasına rağbetinin azlığıdır. **وغضت** meçhul (edilgen) bina edilmiştir; **غاضه**’dan, “onu eksiltti” (mânâsında); onun sözü sebebiyle: **أفعمت**.

Mecazdan: evi **أفعمت** güzel koku ile ve onu **أفعمته** öfke ile.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D9%85/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ف ع م * * أفْعَمَ * الإناء ملاه

##### Türkçe

* ف ع م * * **أفْعَمَ** * kabı doldurdu.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D9%85/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

| | ( فَعُمَ السَّاعِدُ والإِنَاءُ ، كَكَرُمَ فَعَامَةً | وفُعُومَةً : امْتَلأَ فهُوَ فَعْمٌ ) قال : | % ( * بِسَاعِدٍ فَعْمٍ وكَفٍّ خَاضِبِ * % ) % | ( وفَعْمَلٌ بِزِيَادَةِ لامٍ ) وقَدْ ذُكِرَ في اللامِ . | وفي الحَدِيثِ :   كَانَ النِّبيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيه | وسَلَّم فَعْمَ الأوْصَالِ   ؛ أَيْ مُمْتَلِئَ | الأعْضاءِ . | | ( و ) فَعُمَتْ ( المَرْأَةُ : اسْتَوَى خَلْقُهَا | وغَلُظَ ساقُهَا فهي فَعْمَةٌ ) . وفي قَصِيدَةِ | كَعْبٍ : | % ( * ضَخْمٌ مُقَلَّدُهَا فَعْمٌ مُقَيَّدُها * % ) % | أَيْ : مُمْتَلِئَةُ السَّاقِ . | | ( وأَفْعَمَ الإناءُ : مَلأه ) وبالَغَ في مَلْئِه | ( كَفَعَمَه ) يَفْعَمُه فَعْمًا ، يُقالُ : سِقاءٌ مُفْعَمٌ | ومُفْأَمٌ ، أي : مَمْلوءٌ . قال : | % ( * فَأَصْبَحْتُ والطَّيْرُ لَمْ تَكَلَّمِ * % ) % | % ( خَابيةً طُمَّت بسَيْلٍ مُفْعَم * % ) % | وأَمَّا مَفْعُومٌ فإنّه زَعَم ابنُ الأَعْرابِيّ أنه لم | يَسْمَعْه إلا في قَوْلِ كُثَيِّر : | % ( أَتِيٌّ ومَفْعُومٌ حَثِيثٌ كَأَنَّهُ % | غُروبُ السَّوانِي أتْرَعَتْهَا النَّوَاضِحُ ) % | | قال : وهو من أَفْعَمْتُ ، ونَظِيرُه قولُ | لَبِيدٍ : | % ( * النَّاطِقُ المَبْرُوزُ والمَخْتُومُ * % ) % | وهو من أبْرَزْتُ ، ومثله المَضْعوف من | أضْعَفْتُ ، وقال الأزهَرِيُّ : نَهرٌ مَفْعُومٌ ، | أي : مُمْتَلِئٌ ، وأنشدَ أبو سَهْلٍ في أَشْعارِ | الفَصِيح في بابِ المُشَدَّدِ بَيْتًا آخَرَ جَاءَ به |

| شَاهِدًا على الضِّحِّ وهو : | % ( أَبيضَ أَبْرَزَه للضِّحِّ رَاقِبُه % | مُقَلَّدٌ قُضُبَ الرَّيْحانِ مَفْعُومُ ) % | | أيْ مُمْتَلِئٌ لَحْمًا . | | ( و ) أفْعَمَ ( المِسْكُ البَيْتَ ) : إِذَا ( طَيَّبَه ) | أي مَلأهُ بِرِيحِهِ . | | ( و ) أَفْعَم ( فُلانًا : أَغْضَبَه ) أي ملأَه | غَضَبًا ، كَمَا في الصِّحَاحِ ، حَكَاهُ الأزْهَرِيُّ | عن أَبِي تُرابٍ ، قال : سَمِعْتُ واقِفًا السُّلَمِيَّ | يقول ذَلِك ، والغَيْن لُغَة فيه . | | ( أو ) أَفْعَمَه : ( مَلأ أَنْفَه رَائِحَةً : ) طَيِّبَةً ، | ومنه الحَدِيثُ :   لَوْ أَنَّ امْرَأَةً مِن الحُورِ | العِينِ أَشْرَفَتْ لأَفعَمَتْ ما بَيْنَ السَّماءِ | والأرْضِ رِيحَ المِسْكِ   ، أي : مَلأت ، | ويُرْوَى بِالغَيْن أَيْضًا ( كفَعِمَه ، كسَمِعَه ، | ومَنَعَه ) فَعْمًا ، والأعرفُ بِالغَيْن المُعْجَمَة . | | ( والفَعْمُ : شَجَرٌ أو الوَرْدُ ) . | ( وفَعَوْعَمٌ ، أو فَعَمْعَمٌ : ع ) | | ( وافْعَوْعَمَ : امْتَلأَ وفَاضَ ) ، قال كَعْبٌ | يَصِفُ نَهَرًا : | % ( مُفْعَوْعِمٌ صَخِبُ الآذِيّ مُنَبعِقٌ % | كَأَنَّ فِيهِ أَكُفَّ القَوْمِ تَصْطَفِقُ ) % | [ ] ومِمَّا يُسْتَدرَك عليه : | | الأفْعَمُ : المُمْتَلِئُ . وقِيلَ : الفائِضُ امتِلاءً . | | وحَاضِرٌ فَعْمٌ ، أَيْ : حَيٌّ مُمْتَلِئٌ بأَهْلِه . | | وافْعَوْعَمَ البَيْتُ طِيبًا : امْتَلأَ . | | ومُخَلْخَلٌ فَعْمٌ : مُمْتَلِئُ اللَّحْمِ ، قال : | % ( فَعْمٌ مُخَلْخَلُهَا وَعْثٌ مُؤَزَّرُهَا % | عَذْبٌ مُقَبَّلُهَا طَعْمُ السَّدَى فُوهَا ) % | | وأَفْعَمَهُ وأَفْغَمَهُ : مَلأَه فَرَحًا ، عن أَبِي | تُراب . |

##### Türkçe

| | **فَعُمَ** sâ‘id ve kap, **كَرُمَ** gibi, **فَعَامَةً** | ve **فُعُومَةً**: doldu; o hâlde o **فَعْمٌ**dur) dedi: | % ( * **بِسَاعِدٍ فَعْمٍ** ve **كَفٍّ خَاضِبِ** * % ) % | (ve **فَعْمَلٌ** lâm ziyadesiyle) ve lâmda zikredilmiştir. | Ve hadiste: Nebî صلى الله عليه | وسلم **فَعْمَ الأوْصَالِ** idi; yani dolu | uzuvlu. | | (ve) **فَعُمَتْ** (kadın: yaratılışı düzgün oldu | ve baldırı kalınlaştı; o hâlde o **فَعْمَةٌ**dir). Ka‘b’ın kasidesinde: | % ( * **ضَخْمٌ مُقَلَّدُهَا فَعْمٌ مُقَيَّدُها** * % ) % | yani: baldırı dolu. | | (ve **أَفْعَمَ** kap: onu doldurdu) ve doldurmasında mübalağa etti | (**كَفَعَمَه**) onu **يَفْعَمُه** **فَعْمًا**; denir ki: **سِقاءٌ مُفْعَمٌ** | ve **مُفْأَمٌ**; yani: doldurulmuş. Dedi: | % ( * **فَأَصْبَحْتُ والطَّيْرُ لَمْ تَكَلَّمِ** * % ) % | % ( **خَابيةً طُمَّت بسَيْلٍ مُفْعَم** * % ) % | **مَفْعُومٌ**a gelince, İbnü’l-A‘râbî onun | onu ancak Küseyyir’in sözünde işittiğini iddia etti: | % ( **أَتِيٌّ ومَفْعُومٌ حَثِيثٌ كَأَنَّهُ % | غُروبُ السَّوانِي أتْرَعَتْهَا النَّوَاضِحُ** ) % | | dedi: ve o, **أَفْعَمْتُ**’dendir; onun benzeri | Lebîd’in sözü: | % ( * **النَّاطِقُ المَبْرُوزُ والمَخْتُومُ** * % ) % | ve o, **أبْرَزْتُ**’dendir; bunun gibi **المَضْعوف** da | **أضْعَفْتُ**’dendir. Ezherî dedi: **نَهرٌ مَفْعُومٌ**, | yani: dolu. Ebû Sehl, **الفَصِيح**’in şiirlerinde | **بابِ المُشَدَّدِ**de onunla başka bir beyit inşâd etti ki, onu getirdi |

| **شَاهِدًا على الضِّحِّ** olarak; o da şudur: | % ( **أَبيضَ أَبْرَزَه للضِّحِّ رَاقِبُه % | مُقَلَّدٌ قُضُبَ الرَّيْحانِ مَفْعُومُ** ) % | | yani etçe dolu. | | (ve) **أفْعَمَ** (misk evi): (onu hoş kokulandırdığı zaman); | yani onu kokusuyla doldurdu. | | (ve) **أَفْعَم** (falancayı: onu öfkelendirdi); yani onu | öfkeyle doldurdu; **الصِّحَاح**’ta olduğu gibi. Ezherî onu | Ebû Turâb’dan nakletti; dedi: Vâkıf es-Sülemî’nin | bunu söylediğini işittim; ve **الغَيْن** onda bir lugattır. | | (yahut) **أَفْعَمَه**: (burnunu bir koku ile doldurdu:) güzel, | ve ondan hadis: **لَوْ أَنَّ امْرَأَةً مِن الحُورِ | العِينِ أَشْرَفَتْ لأَفعَمَتْ ما بَيْنَ السَّماءِ | والأرْضِ رِيحَ المِسْكِ**; yani: doldururdu; | ve **الغَيْن** ile de rivayet olunur (**كفَعِمَه ، كسَمِعَه ، | ومَنَعَه**) **فَعْمًا**; ve daha bilinen **الغَيْن المُعْجَمَة** iledir. | | (**والفَعْمُ**: bir ağaç yahut gül). | (**وفَعَوْعَمٌ** yahut **فَعَمْعَمٌ**: ‘ayn). | | (**وافْعَوْعَمَ**: doldu ve taştı), Ka‘b dedi, | bir nehri vasfederken: | % ( **مُفْعَوْعِمٌ صَخِبُ الآذِيّ مُنَبعِقٌ % | كَأَنَّ فِيهِ أَكُفَّ القَوْمِ تَصْطَفِقُ** ) % | [ ] Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: | | **الأفْعَمُ**: dolu olan. Ve denildi ki: dolulukça taşan. | | Ve **حَاضِرٌ فَعْمٌ**: yani: ehliyle dolu bir mahalle. | | Ve **افْعَوْعَمَ البَيْتُ طِيبًا**: doldu. | | Ve **مُخَلْخَلٌ فَعْمٌ**: etçe dolu; dedi: | % ( **فَعْمٌ مُخَلْخَلُهَا وَعْثٌ مُؤَزَّرُهَا % | عَذْبٌ مُقَبَّلُهَا طَعْمُ السَّدَى فُوهَا** ) % | | Ve **أَفْعَمَهُ** ve **أَفْغَمَهُ**: onu sevinçle doldurdu; Ebû | Turâb’dan. |

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D9%85/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

فَعُمَ
1 فَعُمَ ذ , aor. فَعُمَ , inf. n. فَعَامَةٌ and فُعُومَةٌ, It was, or became, full; said of the سَاعِد [or fore arm]; (S, K;) and of a vessel. (K.) ― -b2- And فَعُمَتْ, said of a woman, She was, or became, full-formed, and thick in her shank. (K.) -A2- See also 4, in three places.

2 فَعَّمَ see what next follows.

افعم
4 افعم ذ ; [like أَفْأَمَ;] (S, K;) and so افغم; (K in art. فغم;) as also ↓ فعّم; (thus in some of the copies of the K;) or ↓ فَعَمَ, (thus accord. to other copies of the K and accord. to the TA,) aor. فَعَمَ , inf. n. فَعْمٌ; (TA;) He filled a vessel; (S, K, TA;) and exceeded the usual degree, or strove, or laboured, or did not fall short of what was requisite, in filling it. (TA.) ― -b2- And أَفْعَمْتُ البَيْتَ بِرِيحِ العُودِ [I filled the house, or chamber, or tent, with the odour of aloes-wood]. (S.) It is said in a trad., لَوْ أَنْ امْرَأَةً مِنَ الحُورِ العِينَ أَشْرَفَتْ لَأَفْعَمَتْ مَا َبيْنَ السَّمَآءِ وَالأَرْضِ رِيحَ المِسْكِ i. e. [If a woman (or Paradise) of those having eyes like the eyes of gazelles rose into view,] she would fill [the space between the heaven and the earth with the odour of musk]: thus related: and also لَأَفْغَمَتْ, and لَفَغَمَتْ: but Az says that the right relation is لافعمت, with ع. (TA in this art. and in art. فغم.) And one says, افعم المِسْكُ البَيْتَ The musk filled with its odour, (S,) or perfumed, (K,) [the house, or chamber, or tent.] ― -b3- And افعم الرَّجُلَ He filled the man with anger; (S, TA;) mentioned by Az on the authority of Aboo-Turلb: (TA:) or he angered him: or he filled his nose with odour, (K, TA,) i. e. with sweet odour: (TA:) as also ↓ فَعِمَهُ and ↓ فَعَمَهُ, aor. of both فَعَمَ , (K, TA,) inf. n. فَعْمٌ; but better known with the pointed غ. (TA.) ― -b4- And افعمهُ and افغمهُ He filled him with joy, or happiness. (Aboo-Turلb, TA.)

اِفْعَوْعَمَ
12 اِفْعَوْعَمَ ذ It became full, and overflowed. (K.) ― -b2- And افعوعم طِيبًا It (a house, or chamber, or tent,) became filled with perfume. (TA.)

فَعْمٌ
فَعْمٌ ذ Full; applied in this sense to a سَاعِد [or fore arm]; (S, K;) and to a vessel; as also ↓ فَعْمَلٌ, in which the ل is augmentative: (K:) and full of flesh; applied to the place of the anklet. (TA.) It is said of the Prophet, in a trad., كَانَ فَعْمَ الأَوْصَال i. e. He was full in respect of the limbs. (TA.) And one says اِمْرَأَةٌ فَعْمَةٌ A woman full-formed, and thick in her shank. (K.) And حَاضِرٌ فَعْمٌ A [great] tribe filled with its people. (TA.) [See also مُفْعَمٌ: and see أَفْعَمُ.] -A2- And A species of tree: or the rose. (K.)

فَعْمَلٌ
فَعْمَلٌ ذ : see the next preceding paragraph.

أَفْعَمُ
أَفْعَمُ ذ Full [like فَعْمٌ]: or overflowing by reason of fulness. (TA.)

مُفْعَمٌ
مُفْعَمٌ ذ Filled; applied in this sense to a skin for water or milk; as also مُفْأَمٌ: but as to ↓ مَفْعُومٌ, IAar asserts that he had not heard it except in a verse of Kutheiyir: Az, however, mentions it as signifying full [like فَعْمٌ], applied to a river, or rivulet: and Aboo-Sahl cites an ex. of it from the verses of the Fs as signifying full of flesh. (TA.) ― -b2- The phrase سَيْلٌ مُفْعَمٌ may be of the same category as هَمٌّ نَاصِبٌ [for هَمٌّ ذُو نَصَبٍ], the meaning being A torrent having the quality of filling; though the possessive epithet in most instances has the form of the act. part. n., such as طَالِقٌ [for ذَاتَ طَلَاقٍ] and مُرْضِعٌ [for ذَاتُ رَضِيعٍ]: or it may be that مَفْعَمٌ in this case is expressive of muchness, or abundance, like the latter word in the phrase شِعْرٌ شَاعِرٌ and in مَوْتٌ مَائِتٌ. (Ham p. 106.)

مَفْعُومٌ
مَفْعُومٌ ذ : see the next preceding paragraph.

##### Türkçe

فَعُمَ
1 **فَعُمَ** ذ , muzari‘ **فَعُمَ** , mastar ismi **فَعَامَةٌ** ve **فُعُومَةٌ**, Dolu idi, yahut dolu oldu; **سَاعِد** [yahut ön kol] hakkında söylenir; (S, K;) ve bir kap hakkında. (K.) ― -b2- Ve **فَعُمَتْ**, bir kadın hakkında söylenir, O, tam yapılı oldu, ve baldırında kalın oldu. (K.) -A2- Ayrıca 4’e, üç yerde, bak.

2 **فَعَّمَ** bir sonraki gelen şeye bak.

افعم
4 **افعم** ذ ; [**أَفْأَمَ** gibi;] (S, K;) ve böylece **افغم**; (K, فغم maddesinde;) ve ayrıca ↓ **فعّم**; (K’nın bazı nüshalarında böyle;) yahut ↓ **فَعَمَ**, (K’nın diğer nüshalarına göre ve TA’ya göre böyle,) muzari‘ **فَعَمَ** , mastar ismi **فَعْمٌ**; (TA;) Bir kabı doldurdu; (S, K, TA;) ve onu doldurmada alışılmış dereceyi aştı, yahut çabaladı, yahut emek verdi, yahut gerekli olandan geri kalmadı. (TA.) ― -b2- Ve **أَفْعَمْتُ البَيْتَ بِرِيحِ العُودِ** [Evi, yahut odayı, yahut çadırı, öd ağacının kokusuyla doldurdum]. (S.) Bir rivayette şöyle denir, **لَوْ أَنْ امْرَأَةً مِنَ الحُورِ العِينَ أَشْرَفَتْ لَأَفْعَمَتْ مَا َبيْنَ السَّمَآءِ وَالأَرْضِ رِيحَ المِسْكِ** yani [ceylan gözlülerden bir kadın görünüverseydi,] gökle yer arasını misk kokusuyla doldururdu: böyle rivayet edilmiştir: ve ayrıca **لَأَفْغَمَتْ**, ve **لَفَغَمَتْ**: fakat Az der ki doğru rivayet **لافعمت**, **ع** ile olandır. (TA bu maddede ve فغم maddesinde.) Ve denir ki, **افعم المِسْكُ البَيْتَ** Misk evi kokusuyla doldurdu, (S,) yahut kokulandırdı, (K,) [evi, yahut odayı, yahut çadırı.] ― -b3- Ve **افعم الرَّجُلَ** Adamı öfkeyle doldurdu; (S, TA;) Az tarafından Aboo-Turلb rivayetiyle zikredilmiştir: (TA:) yahut onu öfkelendirdi: yahut onun burnunu koku ile doldurdu, (K, TA,) yani güzel koku ile: (TA:) ve ayrıca ↓ **فَعِمَهُ** ve ↓ **فَعَمَهُ**, ikisinin de muzari‘i **فَعَمَ** , (K, TA,) mastar ismi **فَعْمٌ**; fakat noktalı **غ** ile olanı daha meşhurdur. (TA.) ― -b4- Ve **افعمهُ** ve **افغمهُ** Onu sevinçle, yahut mutlulukla doldurdu. (Aboo-Turلb, TA.)

اِفْعَوْعَمَ
12 **اِفْعَوْعَمَ** ذ Dolu oldu, ve taştı. (K.) ― -b2- Ve **افعوعم طِيبًا** O (bir ev, yahut oda, yahut çadır,) güzel koku ile doldu. (TA.)

فَعْمٌ
**فَعْمٌ** ذ Dolu; bu mânada **سَاعِد** [yahut ön kol] için kullanılır; (S, K;) ve bir kap için; ve ayrıca ↓ **فَعْمَلٌ**, onda **ل** ziyadedir: (K:) ve etle dolu; halhal yeri için kullanılır. (TA.) Peygamber hakkında bir rivayette şöyle denir, **كَانَ فَعْمَ الأَوْصَال** yani O, uzuvlar bakımından dolu idi. (TA.) Ve denir ki **اِمْرَأَةٌ فَعْمَةٌ** Tam yapılı ve baldırında kalın bir kadın. (K.) Ve **حَاضِرٌ فَعْمٌ** Halkıyla dolu [büyük] bir kabile. (TA.) [Ayrıca **مُفْعَمٌ**’a bak: ve **أَفْعَمُ**’a bak.] -A2- Ve bir ağaç türü: yahut gül. (K.)

فَعْمَلٌ
**فَعْمَلٌ** ذ : bir önceki paragrafın bir sonrakine bak.

أَفْعَمُ
**أَفْعَمُ** ذ Dolu [**فَعْمٌ** gibi]: yahut doluluk sebebiyle taşan. (TA.)

مُفْعَمٌ
**مُفْعَمٌ** ذ Doldurulmuş; bu mânada su yahut süt için bir tuluma uygulanır; ve ayrıca **مُفْأَمٌ**: fakat ↓ **مَفْعُومٌ**’a gelince, IAar, onu Kutheiyir’in bir beytinden başka işitmediğini ileri sürer: ancak Az, onu [**فَعْمٌ** gibi] dolu mânasında zikreder, bir nehre yahut dereye uygulanır: ve Aboo-Sahl, Fs’nin beyitlerinden bir örneğini, etle dolu mânasında, ondan nakleder. (TA.) ― -b2- **سَيْلٌ مُفْعَمٌ** terkibi, **هَمٌّ نَاصِبٌ** [**هَمٌّ ذُو نَصَبٍ** yerine] ile aynı kısımdan olabilir; mânâ, doldurma niteliğine sahip bir sel olmak üzere; gerçi izafet sıfatı çoğu örnekte ism-i fâil kalıbında olur; **طَالِقٌ** [**ذَاتَ طَلَاقٍ** yerine] ve **مُرْضِعٌ** [**ذَاتُ رَضِيعٍ** yerine] gibi: yahut bu durumda **مَفْعَمٌ** çokluk, yahut bolluk ifade edicidir; **شِعْرٌ شَاعِرٌ** terkibindeki ve **مَوْتٌ مَائِتٌ**’teki son kelime gibi. (Ham s. 106.)

مَفْعُومٌ
**مَفْعُومٌ** ذ : bir önceki paragrafın bir sonrakine bak.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D9%85/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

فَعَم
فَعَم A ( n. ac. فَعْم 1 ),
a.  Filled.

فَعُمَ
فَعُمَ U ( n. ac. فَعَاْمَة 22t ,  فُعُوْمَة 27t ),
a.  Was full.

b.  Was fat, plump.

فَعَّمَ
فَعَّمَ II ,
a.  Filled.

أَفْعَمَ
أَفْعَمَ IV ,
a.  see II .

b.  Angered, enraged.

فَعْم
فَعْم 1 ,
a.  Full.

b.  Fat, fleshy, plump, well-rounded ( arm ).

c.  Rose-tree.

أَفْعَمُ
أَفْعَمُ 14 ,
a.  Full, overflowing.

فَعڤمَ
N. P. فَعڤمَ I ,  N. P. أَفْعَمَ IV ,
a.  see 1 (a) .

اِفْعَوْعَمَ
اِفْعَوْعَمَ [ اِفْعَوْعَمَ XII ],
a.  Became full.

فَعْمَل
فَعْمَل
a.  Plump, fleshy.

##### Türkçe

**فَعَم**
**فَعَم** A (mastarı **فَعْم** 1),
a. Doldurdu.

**فَعُمَ**
**فَعُمَ** U (mastarı **فَعَاْمَة** 22t, **فُعُوْمَة** 27t),
a. Dolu oldu.

b. Şişman, tombul oldu.

**فَعَّمَ**
**فَعَّمَ** II,
a. Doldurdu.

**أَفْعَمَ**
**أَفْعَمَ** IV,
a. II’ye bak.

b. Öfkelendirdi, kızdırdı.

**فَعْم**
**فَعْم** 1,
a. Dolu.

b. Şişman, etli, tombul, dolgun (kol).

c. Gül ağacı.

**أَفْعَمُ**
**أَفْعَمُ** 14,
a. Dolu, taşan.

**فَعڤمَ**
N. P. **فَعڤمَ** I, N. P. **أَفْعَمَ** IV,
a. 1 (a)’ya bak.

**اِفْعَوْعَمَ**
**اِفْعَوْعَمَ** [**اِفْعَوْعَمَ** XII],
a. Dolu oldu.

**فَعْمَل**
**فَعْمَل**
a. Tombul, etli.
