# فقح — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%82%D8%AD/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D9%82%D8%AD/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فقح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%82%D8%AD.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: فقح

باب الحاء والقاف والفاء معهما
ح ق ف، ق ح ف، ف ق ح مستعملات
حقف:
الحِقْفُ: الرَّمْل ويُجْمَع على أحقاف وحُقُوف. واحقَوْقَفَ. واحقَوْقَفَ الرَّمْلُ، واحقَوْقَفَ ظَهْرُ البَعير: أي طالَ واعوَجَّ، قال العجاج:
سَماوةَ الهلال حتّى احقَوْقَفا
والأحقافُ في القرآن يقال: جَبَل مُحيطٌ بالدنيا من زَبَرْ جَدةٍ خَضراء يَلْتَهِبُ يومَ القيامة فيُحشَرُ الناسُ من كُلِّ أفق.
?قحف: القِحْفُ: العَظْم فوقَ الدِماغ من الجُمْجُمة، والجميع: القِحْفة والأَقحاف. والقَحْفُ: قَطْعُه وكَسْرُه فهو مَقْحُوف أي مَقْطُوع القِحْف، قال:
يَدَعْنَ هامَ الجُمْجُمِ المَقْـحُـوفِ		صُمِّ الصَدَى كالحَنْظَل المَنْقُوفِ
والقَحْفُ: شدَّةُ الشُرب، وقيل لامرئ القيس: قُتِلَ أبوك، وهوعلى الشَّراب، فقال:اليومَ قِحاف وغداً نِقاف، ومثلْه اليَومَ خَمْرٌ وغداً أمْرٌ. وقُحِف الإنِاءُ: شُرِبَ ما فيه. ومَطَرٌ قاحِف مثل قاعِف: إذا جاءَ مُفاجَأةً فأَقحَفَ كُلَّ شيءٍ. ويقال: سَيْلٌ قُحاف وجُحَاف وقُعاف بمعنى واحد.
?فقح: فَقَح الجُرْوُ: أي أَبصَرَ وفَتَح عَيْنَيه. والفُقّاح: من العِطْر، وقد يُجعَل في الدواء فيقال: فُقّاح الاذِخْرِ، الواحدة بالهاء وهو من الحَشيش. والفَقْحةُ: الراحة بلغة اليَمَن. والفَقْحة معروفة وهي الدُبُر بجُمعِها. والتَفَقُّح: التَفَتُّفح بالكلام.

### Türkçe

باب **الحاء** ve **القاف** ve **الفاء** onlarla birlikte

**ح ق ف**، **ق ح ف**، **ف ق ح** kullanımdadırlar.

**حقف**:
**الحِقْفُ**: kumdur ve **أحقاف** ve **حُقُوف** üzere çoğul yapılır. Ve **احقَوْقَفَ**. Ve kum **احقَوْقَفَ** oldu, ve devenin sırtı **احقَوْقَفَ**: yani uzadı ve eğrildi; **العجاج** dedi ki:
**سَماوةَ الهلال حتّى احقَوْقَفا**
Ve Kur’an’daki **الأحقاف** denilir: yeşil **زَبَرْ**den (zümrütten) dünya ile çevrili bir dağ; kıyamet günü alevlenir de insanlar her ufuktan toplanır.

**قحف**:
**القِحْفُ**: kafatasından beynin üstündeki kemiktir; hepsi: **القِحْفة** ve **الأَقحاف**. Ve **القَحْفُ**: onun kesilmesi ve kırılmasıdır; o hâlde o **مَقْحُوف**tur, yani **القِحْف**i kesilmiş; dedi ki:
**يَدَعْنَ هامَ الجُمْجُمِ المَقْـحُـوفِ		صُمِّ الصَدَى كالحَنْظَل المَنْقُوفِ**
Ve **القَحْفُ**: içmenin şiddetidir; ve **امرئ القيس**’e denildi: “Baban öldürüldü”, hâlbuki o içki üzerindeydi; bunun üzerine dedi: “Bugün **قِحاف** ve yarın **نِقاف**”; ve onun benzeri: “Bugün şarap ve yarın iş.” Ve kap **قُحِف** edildi: içindekinin içildi. Ve **قاحِف** yağmur, **قاعِف** gibi: ansızın geldiği zaman da her şeyi **أَقحَفَ** ettiğinde. Ve denilir: **قُحاف** ve **جُحَاف** ve **قُعاف** seli, tek bir mânâ ile.

**فقح**:
Yavru köpek **فَقَح** etti: yani gördü ve iki gözünü açtı. Ve **الفُقّاح**: kokudandır; ve ilaca konulabilir de “**فُقّاح الاذِخْرِ**” denilir; bir tanesi **الهاء** iledir ve o ottandır. Ve **الفَقْحةُ**: Yemen lügatinde rahatlıktır. Ve **الفَقْحة** bilinir; o, toplanmasıyla dübürdür. Ve **التَفَقُّح**: söz ile **التَفَتُّفح** etmektir.
