# فقر — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%82%D8%B1/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D9%82%D8%B1/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فقر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%82%D8%B1.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: فقر

فَقَرَ
1 فَقَرَ ذ , (TA,) [aor., app., فَقُرَ and فَقِرَ ,] inf. n. فَقْرٌ, (O, K, TA,) He dug the ground; (O, * K, * TA;) as also ↓ فقّر, (TA,) inf. n. تَفْقِيرٌ. (K, TA.) And He dug a well to draw forth the water. (TA.) ― -b2- And فَقْرٌ signifies The boring, or perforating, of beads for the purpose of stringing; (K;) [as also تَفْقِيرٌ; for one says] ↓ فَقَّرْتُ [as well as فَقَرْتُ], meaning I bored, or perforated, beads. (S.) ― -b3- And The act of cleaving, slitting, or rending. (O.) [See also 8.] ― -b4- And فَقَرَ أَنْفَ البَعِيرِ, (S, O, K, *) [and فَقَرَ البَعِيرَ also, as is indicated in the TA,] aor. فَقُرَ and فَقِرَ , inf. n. فَقْرٌ, (K,) He made an incision in the nose [or muzzle] of the camel, (S, O, K, TA,) the beast being refractory, (TA,) with an iron instrument, (S, O, TA,) so as to reach to the bone, (K, TA,) or nearly so, (TA,) then put upon the place of the incision the [cord called] جَرِير, (S, O, TA, *) with a [string such as is termed] وَتَر wound upon it, (S, O,) to render him tractable, or to train him, thereby: (S, O, K, TA:) sometimes the refractory camel has three incisions made in his muzzle; and when his owner desires to render him tractable, and to prevent him from being brisk above measure, he puts the جرير upon the incision that is next to his lip, and in consequence he governs him as he will; and if he be between the refractory and the tractable, he puts the جرير upon the intermediate incision, and in consequence he exceeds in his pace; and if he desire that he should stretch forth and go without inconvenience to his owner, he puts the جرير upon the uppermost incision. (Aboo-Ziyلd, L.) [The incision above mentioned is termed ↓ فُقْرَةٌ. ― -b5- Hence, app., by a tropical usage, فَقَرَ signifies (assumed tropical:) He stigmatized a man: Freytag has mentioned it as occurring in the Deewلn of the Hudhalees, and meaning “ satyra perstrinxit eius vitia commemorans aliquem. ”] -A2- [فَقَرَهُ, aor. فَقُرَ , inf. n. فَقْرٌ, He, or it, broke the فَقَار (or vertebrو) of his back. ― -b2- Hence the phrase,] فَقَرَتْهُ الفَافقِرَةُ, (S, O,) or الدَّاهِيَةُ, aor. فَقُرَ , inf. n. فَقْرٌ, (Msb,) [lit.] The calamity broke the vertebrو of his back: (S, O:) [meaning] the calamity befell him. (Msb.) -A3- فَقُرَ, with damm, [aor. فَقُرَ ,] He had a complaint of his vertebrو: and فَقِرَ, aor. فَقَرَ , inf. n. فَقَرٌ, He had a complaint of his vertebrو arising from fracture or disease. (Msb.) ― -b2- فَقُرَ or فَقِرَ in the sense of اِفْتَقَرَ: see 8.

2 فَقَّرَ see 1, first and third sentences. ― -b2- فقّر لِلْوَدِيَّةِ, (S, TA, *) or لِلْفَسِيلَةِ, (K, TA,) inf. n. تَفْقِيرٌ; [and accord. to Golius, ↓ تفقّر, but for this I have not found any authority;] He dug a hollow such as is termed فَقِير [q. v.] for the shoot, or offset, of a palm-tree. (S, K, TA.) ― -b3- And فُقِّرَ, said of anything, It was incised, or notched; and impressed, or marked. (TA.) ― -b4- Lth has erroneously assigned to تَفْقِيرٌ, a meaning belonging to تَقْفِيزٌ, q. v. (TA.)

افقر
4 افقر ذ He (a colt) became fit for riding upon his فَقَار [or vertebrو]; like أَرْكَبَ: (O:) or he (a colt, Msb), or it (the back of a colt, L), became [strong in the vertebrو and] fit for being ridden. (L, Msb.) -A2- افقرهُ نَاقَتَهُ, (S, O,) or بَعِيرَهُ, (ISk, K,) or ظَهْرَ بَعِيرِهِ, (TA,) or بَعِيرًا, (Mgh,) or دَابَّتَهُ, (A 'Obeyd, TA,) or المُهْرَ, (Msb,) He lent him the vertebrو [meaning the back] of his she-camel, that he might ride thereon: (S, O:) and he lent him the back of his camel (ISk, K, TA) during a journey, (ISk, TA) for carrying a burden, and for riding, (ISk, K, TA,) to be returned afterwards: (ISk, TA:) and he lent him a camel, that he might ride thereon; from فَقَار signifying the “ vertebrو ” of the back: (Mgh:) and he lent him his beast to ride as long as he pleased during a journey and then to return it to him: (A 'Obeyd, TA:) and he lent him the colt to ride upon its vertebrو [or back]. (Msb.) ― -b2- Hence, افقرهُ أَرْضَهُ (tropical:) He lent him his land for sowing. (TA, from a trad.) ― -b3- أَفْقَرَكَ الصَّيْدُ means The object of the chase has enabled thee to have its vertebrو within thy power; therefore shoot it, or shoot at it: (O, TA:) or has enabled thee to have its side [which is sometimes termed فُقْر] within thy power: (K:) or has become near to thee. (TA.) [The Khaleefeh] El-Weleed the son of Yezeed the son of 'AbdEl-Melik is related to have said, أَفْقَرَ بَعْدَ مَسْلَمَةَ الصَّيْدُ لِمَنْ رَمَى i. e. The object of the chase has enabled the shooter at it to have its vertebrو within his power after Meslemeh; meaning that, since the death of his paternal uncle Meslemeh, the territory of the Muslims had become assailable to him who might attempt it. (TA.) -A3- افقرهُ also signifies He (i. e. God, S, O, K, or a man, Msb) rendered him فَقِير [meaning poor, or needy, &c.]. (S, O, Msb, K.) -A4- مَا أَفْقَرَهُ [i. e. How poor, or needy, &c., is he!] and مَا أَغْنَاهُ [which has the contr. meaning] are [said to be] anomalous; for their [respective primitive] verbs are اِفْتَقَرَ and اِسْتَغْنَى, from either of which the verb of wonder is not properly [or regularly] formed. (S, O. [But see 8.])

ظَهَرَ قَبْلَنَا نَاسٌ يَتَفَقَّرُونَ العِلْمَ
5 ظَهَرَ قَبْلَنَا نَاسٌ يَتَفَقَّرُونَ العِلْمَ ذ , occurring in a trad., as some relate it, means [There appeared before us men] eliciting what was recondite, or obscure, of knowledge, and opening what was closed thereof; from فَقَرْتُ البِئْرَ meaning “ I dug the well to draw forth the water: ” but the reading commonly known is [يَتَقَفَّرُونَ, q. v.,] with the ق before the ف. (IAth, TA.) ― -b2- See also 2.

تفاقر
6 تفاقر ذ He feigned the lowliness, or submissiveness, of poverty, humbling, or abasing, himself with men. (K * and TA in art. بأس.)

افتقر
8 افتقر ذ He clave, slit, or rent; and opened: [see also 1, fourth sentence:] hence its usage in a trad. of 'Omar, in which, after his saying that Imra-el-Keys was the foremost of the poets, and had made the source of poetry to well forth abundantly to them, [see خَسَفَ,] he is related to have added, وَافْتَقَرَ عَنْ مَعانٍ عُورٍأَصَحَّ بَصَرٍ: in saying this, he attributed a sound and an opened sight to the poetry, [which he thus personified,] and in like manner he described obscure and occult meanings by applying to them the epithet عُور [generally meaning “ blind of one eye ”]: he meant that Imra-el-Keys had made the meanings of poetry clear and perspicuous, and unveiled them, and shunned substitution and obscure diction: عَنْ with what is [to be understood as] antecedently connected with it occupies the place of a noun in the accus. case as a denotative of state: it is as though he said, فَتَحَ لِلشِّعْرِأَصَحَّ بَصَرٍ مُجَاوِزًا لِلْمَعَانِى العُورِمُتَخَطِيًا لَهَا [lit. He opened, to poetry, a most sound vision, passing over half-blind meanings]. (O.) -A2- Also, (O,) He was, or became, فَقِير [meaning poor, or needy, &c.]; (S, O, Msb, K, &c.;) and so ↓ فَقِرَ, aor. فَقَرَ , inf. n. فَقَرٌ; (Msb;) and ↓ فَقُرَ, aor. فَقُرَ ; (K;) or they said افتقر, (Sb, Msb, TA,) like as they said اِشْتَدَّ, (Sb, TA,) but they did not say فَقُرَ, (Sb, Msb, TA,) like as they did not say شَدُدَ, (Sb, TA,) افتقر serving them instead of فَقُرَ; (Msb;) nor did they use any unaugmented form of this verb. (Sb, TA.) ― -b2- And one says, افتقر اـِلَيْهِ He, or it, wanted, needed, or required, him, or it; [a phrase of frequent occurrence; like فَقِيرٌ اـِلَيْهِ;] i. q. اِحْتَاجَ اليه. (TA in art. حوج.)

استفقر بَعِيرًا
10 استفقر بَعِيرًا ذ [He borrowed, or asked for the loan of, the back of a camel, for carrying a burden or for riding]. (See أَرْمَلُ.)

فَقْرٌ
فَقْرٌ ذ and ↓ فُقْرٌ signify the same, (S, O, Msb, K,) but the latter is bad, (Lth, TA,) and sometimes they said ↓ فُقُرٌ, (MF, TA,) Poverty, want, or need; contr. of غِنًى: (K:) or the state of a man when he has [only] what suffices for his household, or those who dwell with him and whose maintenance is incumbent on him: (ISd, K:) [other meanings are indicated by explanations of the epithet فَقِيرٌ, q. v.:] ↓ مَفاَقِرُ [signifying needs, or wants,] is said by some to be a pl. of فَقرٌ, anomalous, like مَشَابِهُ [pl. of شَبَهٌ] and مَلَامِحُ [pl. of لَمْحَةٌ]: or it may be a pl. of ↓ مُفْقَرٌ, an inf. n. of أَفْقَرَهُ; or pl. of ↓ مُفْقِرٌ; or it has no sing.: (TA:) you say, ↓ سَدَّ اللّٰهُ مَفَاقِرَهُ God rendered him, or may God render him, free from want; (S, Msb, K;) [lit.] God supplied, or may God supply, his various needs, or wants. (S, K.) ― -b2- And فَقْرٌ signifies also Anxiety; or disquietude, or trouble, of mind: pl. فُقُورٌ: (O, K, TA:) one says, شَكَى اـِلَيْهِ فُقُورَهُ He complained to him of his anxieties; &c.: and it means also, his circumstances, and wants: (TA:) [for,] accord. to IAar, the phrase فُقُورُ النَّفْسِ is like شُقُورُهَا. (O.) -A2- See also فَقْرَةٌ.

فُقْرٌ
فُقْرٌ ذ : see the next preceding paragraph. -A2- Also The side: pl. فُقَرٌ, (K, TA,) which is extr. [in respect of analogy]: mentioned by Kr. (TA.) [See أَفْقَرَكَ الصَّيْدُ.]

فَقُرٌ
فَقُرٌ ذ : see فَقْرَةٌ.

فَقِرٌ
فَقِرٌ ذ : see فَقِيرٌ, former half, in two places.

فُقُرٌ
فُقُرٌ ذ : see فَقْرٌ.

فَقْرَةٌ
فَقْرَةٌ ذ : see فَقَارٌ. -A2- Accord. to the K, it signifies also A certain plant; and its pl. [or rather the coll. gen. n.] is ↓ فَقْرٌ: but the sing. [or n. un.] is correctly ↓ فَقُرَةٌ, with fet-h and then damm, mentioned by Sb as a word of a rare form, of which the pl. [or coll. gen. n.] is ↓ فَقُرٌ, as it has no broken pl.; and expl. by Th. (TA.)

فُقْرَةٌ
فُقْرَةٌ ذ A hollow dug in the ground: pl. فُقَرٌ. (O, K, TA.) ― -b2- And The [incision termed] قُرْمَة (IAar, O, TA) that is made in the nose [or muzzle] (IAar, O) of the camel, (IAar, O, TA,) [in order to render him tractable, (see 1, near the beginning,)] after which [if necessary] another is made, [above it,] and then another, until he becomes gentle: (IAar, O:) pl. [of pauc. أَفْقُرٌ, occurring in the L, evidently as a pl. of فُقْرَةٌ in this sense, and, of mult., but also used as a pl. of pauc.,] فُقَرٌ. (O, TA.) Hence the saying of 'Aacute;ïsheh, in relation to [the murder of] 'Othmلn, [app. alluding to its involving three violations, namely, the violation of the sacredness of the city in which it was perpetrated and of the month in which it occurred and of the person of the Khaleefeh,] بَلَغْتُمْ مِنْهُ الفُقَرَ الثَّلَاثَ, meaning (tropical:) Ye have done to him the like of your deed to the camel above mentioned [upon which ye have inflicted the three فُقَر]: thus expl. by AZ. (TA.) Accord. to AHeyth, فُقَرٌ means (assumed tropical:) Great, or grievous, or formidable, events. (O.) And the three فُقَرَات of the son of Adam are said to be (assumed tropical:) The day of birth and the day of death and the day of resurrection. (O.) ― -b3- Also The part, of a shirt, that is the place into which the head is inserted. (K.) -A2- Also Nearness. (K.) And one says, هُوَ مِنِّى فُقْرَةً, meaning He is near to me. (K, * TA.) -A3- See also مُفْقِرٌ.

فِقْرَةٌ
فِقْرَةٌ ذ : see فَقَارٌ. ― -b2- [Hence] الفِقَرَاتُ is a name of (assumed tropical:) The star [or stars] in the خَرَزَات [meaning joints of the tail] of Scorpio. (Kzw in his descr. of Scorpio.) And فِقَرٌ signifies (assumed tropical:) Certain ornaments, moulded, or fashioned, in the form of the vertebra of the back: (A, KT, TA, and Har p. 34:) one of which is termed فِقْرَةٌ. (Har ibid.) ― -b3- And hence, (KT,) or as being likened to a vertebra of the back, (S, O, KT,) (tropical:) The best verse in an ode is termed فِقْرَةٌ. (S, O, K, KT.) ― -b4- And hence, as being likened to the best verse in an ode, فِقْرَهٌ means (tropical:) (tropical:) Any choice phrase or sentence: (KT:) one says, مَا أَحْسَنَ فِقَرَ كَلَامِهِ i. e. [How beautiful are] the points, or points of wit, (سُكَت [pl. of نُكْتَةٌ]) of his speech, or language! (A, TA.) ― -b5- And in like manner it is applied to signify (assumed tropical:) The end [or final word] of every verse of an ode and [of every clause] of a خُطْبَة [which is in rhyming prose]. (Msb.) ― -b6- And (assumed tropical:) [A pair of clauses of rhyming prose, both ending with the same rhyme; i. e.] the فِقْرَة is that which in [rhyming] prose is like the verse in poetry. (Kull p. 208.) -A2- Also A piece of land, such as is termed قَرَاح [q. v.], for sowing. (O, K.) -A3- And A thing that serves as a mark, or sign, (Lth, K, TA,) to men contending, or competing, in shooting, or casting, (Lth,) such as a mountain, (K,) or such as a hill, or a hollow dug in the ground, (Lth.) or a هَدَف [or butt, &c.], (Lth, K, TA,) and the like: (K, TA:) they say, in such contending or competing, أُرَامِيكَ مِنْ أَدْنَى فِقْرَةٍ [I will contend, or compete, with thee in shooting, or casting, from the nearest فقرة] and مِنْ أَبْعَدِ فِقْرَةٍ [from the furthest فقرة]. (Lth, TA.)

فَقُرَةٌ
فَقُرَةٌ ذ : see فَقْرَةٌ.

فُقْرَى
فُقْرَى ذ [The lending one a camel, &c., to be ridden or to carry a burden;] a subst. [similar to رُقْبَى and عُمْرَى] from أَفْقَرَهُ نَاقَتَهُ (S) or بَعِيرَهُ. (K.)

فَقَارٌ
فَقَارٌ ذ The vertebra of the back; (S, * Msb, K;) the bones of the spine, which are set in regular order, one upon another, from the part where is the كَاهِل to the عَجْب: (K, * TA:) [it is sometimes used as a sing., as in the S and O and K voce طَبَقٌ: but properly] the sing., (Msb, K,) or n. un., (S, TA,) is ↓ فَقَارَةٌ, (S, Msb, K,) for which one should not say فِقَارَةٌ, with kesr: (ISk, Msb:) and ↓ فِقْرَةٌ, of which the pl. is فِقَرٌ and فِقْرَاتٌ and فِقَرَاتٌ and فِقِرَاتٌ, signifies the same as فَقَارَةٌ; (S, Msb, K:) as does also ↓ فَقْرَةٌ. (K.) ― -b2- [Hence,] فَقَارُ الجَوْزَآءِ (assumed tropical:) The three very bright stars [d and e and z] disposed obliquely in the midst of the constellation الجوزآء [i. e. Orion]. (Har p. 456. [See art. جوز.) ― -b3- And [hence also,] ذُو الفَقَارِ (assumed tropical:) the name of A [celebrated] sword of the Prophet, (S, O, K,) and afterwards, of 'Alee: it had previously belonged to El-'As Ibn-Munebbih, who was slain at Bedr, (O, K,) by 'Alee, by whom his sword was given to the Apostle: (O:) accord. to Abu-l-'Abbلs [i. e. Th]. it was thus named because there were in it small beautiful hollows [app. meaning small scallops in the edge, such as some modern swords have, for the more easy cleaving of coats of mail]: it is also, accord. to some, called ذو الفِقَار; but this is said by El-Khattلbee to be vulgar. (TA.) ― -b4- It (i. e. ذُوالفَقَارِ) is also used, metaphorically, as meaning (tropical:) The spear. (TA.)

فَقِيرٌ
فَقِيرٌ ذ A hollow that is dug around the shoot, or offset, of a palm-tree, when it is planted: (S, O:) or a well [or the like thereof] in which the shoot, or offset, of a palm-tree is planted, (K, TA,) then alluvial soil with dung of camels or the like is pressed down around it: (TA:) pl. فُقُرٌ, with two dammehs: (K, TA:) or this [app. the pl., but accord. to the TA the sing.,] signifies wells, (K, TA,) three, and more, together, (TA,) or communicating, one with another. (K, TA.) The sing. signifies also A well: (Mgh, O:) or an old well: (O:) or a well having little water: (TA:) pl. as above. (Mgh.) ― -b2- And A plain, or soft, place, in which wells are dug forming a regular series. (O, K,) And رَكِيَّةٌ فَقِيرَةٌ signifies A dug well. (TA.) And فَقِيرُ بَنِى فُلَانٍ فِى الرَّكَايَا is expl. by A 'Obeyd as meaning The share of the sons of such a one of the wells. (TA.) ― -b3- Also The mouth, (K, TA,) or the place whence the water issues, (S, O, TA,) of a subterranean channel, or conduit: (S, * O, * K, * TA:) pl. as above. (TA.) ― -b4- And it is said to signify A [hollowed] trunk of a palm-tree, by means of which one ascends to an upper chamber: but the word commonly known in this sense is نَقِيرٌ [q. v.], with ن. (IAth, TA.) -A2- As an epithet applied to a camel, it means Having an incision [or two incisions or three] made in his nose [or muzzle] in the manner explained in the first paragraph of this art.; and so ↓ مَفْقُورٌ. (K, TA.) -A3- Also, applied to a man, (TA,) Having the vertebrو of the back broken; (S, O, K, * TA;) and so ↓ فَقِرٌ and ↓ مَفْقُورٌ: (K:) or having a complaint of the vertebrو of his back, arising from fracture or from disease: (Msb:) or having his vertebrو pulled out from his back, so that his spine is interrupted: (T, L:) and ↓ فَقِرٌ, a man having a complaint of his vertebrو: (S, O, TA:) and فقير and ↓ مَفْقُورٌ, a man afflicted [lit. having the vertebrو of his back broken] by a calamity. (Msb.) -A4- Hence, as though having the vertebrو of his back broken, (IDrst, TA in art. جبر,) [but said to be irregularly formed from اِفْتَقَرَ, like مَا أَفْقَرَهُ, q. v.,] Poor: or needy; contr. of غَنِىٌّ; (as implied in the K;) having [only] what suffices for his household, or those who dwell with him and whose maintenance is incumbent an him: (ISd, K:) or one who finds food sufficient to sustain life: (K:) or one who possesses only what is sufficient for life: (ISk, S, K: *) or one whose property is, or has become, little: further expl. in art. سكن: (Msb:) or one who has what to eat; (Aboo-'Amr Ibn-El-'Alà;) differing from مِسْكِينٌ, which signifies one who possesses nothing; altogether destitute: (Aboo-'Amr Ibn-El-'Alà, ISk, S, O, K:) or both mean destitute, i. e. possessing nothing: (IAar, S, O:) Aboo-Haneefeh holds the opinion of ISk, (TA,) who cites the following verse from a poem of Er-Rل'ee in praise of 'Abd-El-Melik Ibn-Marwلn;
أَمَّا الفَقِيرُ الَّذِى كَانَتْ حَلُوبَتُهُ
وَفْقَ العِيَالِ فَلَمْ يُتْرَكْ لَهُ سَبَدُ
[As to the فقير whose milch camel was sufficient for his household, and nothing (more) was left to him:] (S, O, TA:) As says that the مسكين is better in condition than the فقير: and Yoo says that the فقير is better in condition than the مسكين; and adds, I asked an Arab of the desert, Art thou فقير? and he answered, No, by God, but rather مسكين: (S, O, TA:) or the former signifies needy, needing, or wanting; a needer; and the latter, one abased by need or want, or otherwise; (Ibn-'Arafeh, O, K;) who, if abased by need or want, may lawfully receive of the poor-rate; but if abased otherwise than by need or want, he may not receive of the poorrate; for he may be rich: (Ibn-'Arafeh:) [الفَقِيرُ اـِلَى اللّٰهِ the needer of God, i. e., of God's help, &c., and الفَقِيرُ اـِلَى رَحْمَةِ اللّٰهِ the needer of the mercy of God, are epithets which a man often writes before his name:] it is said in the Kur [xxxv. 16], أَنْتُمُ الفُقَرَآءُ اـِلَى اللّٰهِ وَاللّٰهُ هُوَ الْغَنِىُّ الْحَمِيدُ, which is explained as meaning Ye are the needers, or they who stand in need, of God: [and God, He is the Self-sufficient, the Praised in every case:] (O, * TA: [see also the Kur xxviii. 24:]) or فقير signifies one who is crippled, or deprived of the power of motion, by disease, or who suffers from a protracted disease, being weak, and who has no trade; and one who has a mean trade that does not suffice for his need; and مسكين, a beggar, who has a trade that stands in some stead, (حِرْفَةٌ تَقَعُ مَوْقِعًا,) but does not cause him and his household to be without want; (Esh-Shلfi'ee, T, O, K;) so that the former is in a harder condition than the latter accord. to Esh-Shلfi'ee; (T;) and it seems that he is called فقير because of crippleness, or protracted disease, which prevents his freely employing himself in making gain: (Khلlid Ibn-Yezeed:) As also says that the latter is in a better condition than the former; (S, O, K;) and so says Ahmad Ibn-'Obeyd: (TA:) and as to the verse of Er-Rل'ee, cited above, it is said to mean that the person there mentioned had a milch camel in former times, but possessed it no longer, and that لَمْ يُتْرَكْ لَهُ سَبَد means that nothing was left to him: (Mgh:) the pl. of the latter epithet is also applied in the Kur xviii. 78 to men possessing a ship, or boat, which is worth a considerable sum; (Mgh;) whence Aboo-Bekr holds the opinion of As to be correct: (TA:) but it is urged in reply, that these men were hirers, not owners, of the vessel, as appears from one reading, [app. يُعَمَّلُونَ for يَعْمَلُونَ,] with teshdeed: (TA:) or the former signifies one who has neither property nor gain that suffices for his need; and the latter, one who has property or gain not sufficient for him: or, as some say, the converse is the truth: (Bd in ix. 60:) or both signify the same, (IAar, S, K,) one who possesses nothing: (IAar, S:) or when they are used together, they differ in signification; and when used separately, they both [sometimes] signify the same: (El-Bedr El-Karلfee:) [see more voce مِسْكِينٌ:] fem. with ة: (Msb, K:) pl. masc. فُقَرَآءُ; (Msb, K;) pl. fem. فَقَائِرُ, (K,) and فُقَرَآءُ (Lh, Msb, TA) like the masc., [said to be] the only instance of the kind except سُفَهَآءُ as pl. of سَفِيهَةٌ; (Msb;) [though فُقَهَآءُ, and perhaps some other instances, should be added;] but ISd says, I know not how this is. (TA.)

فَقَارَةٌ
فَقَارَةٌ ذ : see فَقَارٌ.

فَيْقَرٌ
فَيْقَرٌ ذ : see the next paragraph.

فَاقِرَةٌ
فَاقِرَةٌ ذ [An act that breaks, or will break, the vertebrو of the back: and hence,] (assumed tropical:) a calamity, or misfortune; (S, O, K;) as also ↓ فَيْقَرٌ: (S, O, K:) or, accord. to Lth and others, such as breaks the vertebrو of the back: (TA:) pl. فَوَاقِرُ. (Har p. 399.) عَمِلَ بِهِ الفَاقِرَةَ is a prov., meaning He did to him an act breaking, or that would break, his vertebrو; or a calamity, or misfortune, as in the Kur lxxv. 25: (Meyd:) [or, accord. to J, it app. means he did to him that which would render him tractable; for he says,] it is from the phrase فَقَرْتُ أَنْفَ البَعِيرِ. (S. [This phrase in the S has been strangely misunderstood by Golius; who has consequently, after mentioning the meaning “ infortunium, ” added “ et Habena seu capistrum, de quo in Conj. 1. ”]) ― -b2- And [hence] الفَاقِرَةُ signifies (assumed tropical:) The resurrection. (TA.)

أَفْقَرُ
أَفْقَرُ ذ [More, and most, poor or needy &c.: said to be formed irregularly from اِفْتَقَرَ, not from an unaugmented form of the verb; like مَا أَفْقَرَهُ]. (See Ham pp. 573-4.)

مُفْقَرٌ
مُفْقَرٌ ذ : see فَقْرٌ.

مُفْقِرٌ
مُفْقِرٌ ذ , applied to a man, (O, TA,) Strong (O, K, TA) in the vertebrو of the back; (TA;) and thus ↓ مُفَقَّرٌ, applied to a camel; and [in like manner] ↓ ذُوفُقْرَةٍ, so applied, strong to be ridden: (O, TA:) and مُفْقِرٌ signifies also strong in the back; applied to a colt: (TA:) and, thus applied, that has attained to the time when he may be ridden. (K.) ― -b2- And [hence] one says, اـِنَّهُ لَمُفْقِرٌ لِهٰذَا الأَمْرِ (assumed tropical:) Verily he is equal to this affair, possessing firmness of mind, or strength, or power, for it; (ISh, O, L, K;) and لهذا العَزْمِ for this determination, or resolution; and لهذا القِرْنِ for this adversary, or opponent. (L.) And ↓ رَجُلٌ مُفَقَّرٌ (assumed tropical:) A man sufficient for everything that he is ordered to do; (O, K, TA;) as thought by reason of the strength of his vertebrو. (TA.) -A2- See also فَقْرٌ.

مُفَقَّرٌ
مُفَقَّرٌ ذ A sword having notches, or indentations, in its مَتْن [q. v.], (S, K,) forming depressions therein. (K.) -A2- See also مُفْقِرٌ, in two places.

مَفْقُورٌ
مَفْقُورٌ ذ : see فَقِيرٌ, in three places.

مَفَاقِرُ
مَفَاقِرُ ذ : see فَقْرٌ, in two places.

أَرْضٌ مُتَفَقِّرَةٌ
أَرْضٌ مُتَفَقِّرَةٌ ذ Land in which are many فُقَر, meaning hollows. (O, K.)

مُتَفَاقِرٌ
مُتَفَاقِرٌ ذ A man asserting himself to be in a state of فَقْر [i. e. poverty, or need, &c.]. (A, TA.)

### Türkçe

**فَقَرَ**
1 **فَقَرَ** ذ , (TA,) [muzâri‘, görünüşe göre, **فَقُرَ** ve **فَقِرَ**,] mastar ismi **فَقْرٌ**, (O, K, TA,) O, yeri kazdı; (O, * K, * TA;) bunun gibi ↓ **فقّر**, (TA,) mastar ismi **تَفْقِيرٌ**. (K, TA.) Ve o, suyu çıkarmak için bir kuyu kazdı. (TA.) ― -b2- Ve **فَقْرٌ** şunu ifade eder: dizmek maksadıyla boncukların delinmesi, yahut delik açılması; (K;) [**تَفْقِيرٌ** da böyledir; zira denir ki] ↓ **فَقَّرْتُ** [**فَقَرْتُ** da olduğu gibi], “boncukları deldim, yahut delik açtım” mânâsında. (S.) ― -b3- Ve yarma, yırtma, yahut parçalama fiili. (O.) [8’e de bak.] ― -b4- Ve **فَقَرَ أَنْفَ البَعِيرِ**, (S, O, K, *) [ve **فَقَرَ البَعِيرَ** dahi; TA’da işaret olunduğu üzere,] muzâri‘i **فَقُرَ** ve **فَقِرَ**, mastar ismi **فَقْرٌ**, (K,) O, deve inatçı iken, (TA,) demir bir aletle, (S, O, TA,) kemiğe varacak şekilde, (K, TA,) yahut ona yakın, (TA,) devenin burnunda [yahut ağız-burun kısmında] bir kesik yaptı; (S, O, K, TA,) sonra kesik yerine [**جَرِير** denilen] ipi koydu, (S, O, TA, *) üzerine sarılmış [**وَتَر** diye adlandırılan] bir ip ile, (S, O,) bununla onu uysal kılmak, yahut eğitmek için: (S, O, K, TA:) bazen inatçı devenin ağız-burun kısmında üç kesik yapılır; sahibi onu uysal kılmak ve ölçüsüz derecede çevik olmasını önlemek istediğinde, dudağına en yakın olan kesiğe **جرير**i koyar ve bunun sonucunda onu dilediği gibi idare eder; eğer inatçı ile uysal arasında ise, orta kesiğe **جرير**i koyar ve bunun sonucunda yürüyüşünde aşırı gider; eğer sahibine zahmet vermeksizin uzanıp gitmesini isterse, en üst kesiğe **جرير**i koyar. (Aboo-Ziyلd, L.) [Yukarıda zikredilen kesik ↓ **فُقْرَةٌ** diye adlandırılır. ― -b5- Bundan dolayı, görünüşe göre, mecazî bir kullanımla, **فَقَرَ** şu mânâya gelir: (varsayılan mecaz:) O, bir adamı dağladı: Freytag bunu Hudhaleelilerin Dîvân’ında vâki olarak zikretmiş ve “satyra perstrinxit eius vitia commemorans aliquem.” mânâsında olduğunu söylemiştir.] -A2- [**فَقَرَهُ**, muzâri‘i **فَقُرَ**, mastar ismi **فَقْرٌ**, O, yahut o (şey), onun sırtının **فَقَار**ını (yahut omurlarını) kırdı. ― -b2- Bundan dolayı şu ibare:] **فَقَرَتْهُ الفَافقِرَةُ**, (S, O,) yahut **الدَّاهِيَةُ**, muzâri‘i **فَقُرَ**, mastar ismi **فَقْرٌ**, (Msb,) [lafzen] musibet onun sırtının omurlarını kırdı: (S, O:) [mânâsı] musibet ona isabet etti. (Msb.) -A3- **فَقُرَ**, damme ile, [muzâri‘i **فَقُرَ**,] onun omurlarında bir rahatsızlık vardı: ve **فَقِرَ**, muzâri‘i **فَقَرَ**, mastar ismi **فَقَرٌ**, kırık yahut hastalıktan kaynaklanan omur rahatsızlığı vardı. (Msb.) ― -b2- **فَقُرَ** yahut **فَقِرَ**, **اِفْتَقَرَ** mânâsında: 8’e bak.

2 **فَقَّرَ**: 1’in birinci ve üçüncü cümlelerine bak. ― -b2- **فقّر لِلْوَدِيَّةِ**, (S, TA, *) yahut **لِلْفَسِيلَةِ**, (K, TA,) mastar ismi **تَفْقِيرٌ**; [ve Golius’a göre ↓ **تفقّر**, fakat bunun için bir delil bulmadım;] O, hurma ağacının sürgünü yahut fidanı için **فَقِير** diye adlandırılan bir oyuk kazdı. (S, K, TA.) ― -b3- Ve **فُقِّرَ**, herhangi bir şey hakkında söylenir: O, kesildi, yahut çentiklendi; ve bastırıldı, yahut işaretlendi. (TA.) ― -b4- Lth, **تَفْقِيرٌ**e, **تَقْفِيزٌ**e ait bir mânâyı yanlışlıkla nisbet etmiştir; bk. (TA.)

**افقر**
4 **افقر** ذ O (bir tay) **فَقَار**ı [yahut omurları] üzerinde binilmeye elverişli hâle geldi; **أَرْكَبَ** gibi: (O:) yahut o (bir tay, Msb), yahut o (bir tayın sırtı, L), [omurlarda güçlü olarak] binilmeye elverişli hâle geldi. (L, Msb.) -A2- **افقرهُ نَاقَتَهُ**, (S, O,) yahut **بَعِيرَهُ**, (ISk, K,) yahut **ظَهْرَ بَعِيرِهِ**, (TA,) yahut **بَعِيرًا**, (Mgh,) yahut **دَابَّتَهُ**, (A 'Obeyd, TA,) yahut **المُهْرَ**, (Msb,) O, onun dişi devesinin omurlarını [yani sırtını] ona ödünç verdi ki onun üzerinde binsin: (S, O:) ve yolculuk sırasında, (ISk, TA,) yük taşımak ve binmek için, (ISk, K, TA,) sonra geri verilmek üzere, (ISk, TA:) onun devesinin sırtını ona ödünç verdi. (ISk, K, TA) Ve ona bir deve ödünç verdi ki onun üzerinde binsin; sırtın “omurları” mânâsına gelen **فَقَار**dan: (Mgh:) ve yolculuk sırasında dilediği kadar binmesi için ona binitini ödünç verdi, sonra onu kendisine geri vermek üzere: (A 'Obeyd, TA:) ve tayı, onun omurları [yahut sırtı] üzerinde binmesi için ona ödünç verdi. (Msb.) ― -b2- Bundan dolayı, **افقرهُ أَرْضَهُ** (mecaz:) O, ekim için ona arazisini ödünç verdi. (TA, bir rivayetten.) ― -b3- **أَفْقَرَكَ الصَّيْدُ** demektir: Avlanan şey, onun omurlarını senin kudretin içine almanı sana mümkün kıldı; öyleyse onu vur, yahut ona atış yap: (O, TA:) yahut onun yanını [ki bazen **فُقْر** diye adlandırılır] senin kudretin içine almanı mümkün kıldı: (K:) yahut sana yakın oldu. (TA.) [Halife] El-Velîd b. Yezîd b. ‘Abdülmelik’in şöyle dediği rivayet olunur: **أَفْقَرَ بَعْدَ مَسْلَمَةَ الصَّيْدُ لِمَنْ رَمَى** yani: Avlanan şey, Mesleme’den sonra, ona atış yapan kimseye onun omurlarını kudreti içine almayı mümkün kıldı; bununla, baba tarafından amcası Mesleme’nin ölümünden beri Müslümanların ülkesinin, ona teşebbüs edene karşı saldırılabilir hâle geldiğini kasteder. (TA.) -A3- **افقرهُ** ayrıca şu mânâya gelir: O (yani Allah, S, O, K, yahut bir adam, Msb) onu **فَقِير** [yani fakir, muhtaç, vb.] kıldı. (S, O, Msb, K.) -A4- **مَا أَفْقَرَهُ** [yani: O ne kadar fakir, yahut muhtaç, vb.!] ve **مَا أَغْنَاهُ** [ki bunun zıdd mânâsı vardır] [denilmiştir ki] şâzdır; zira onların [her birinin aslî] fiilleri **اِفْتَقَرَ** ve **اِسْتَغْنَى**dır; bunların her birinden taaccüb fiili düzgün [yahut kaideli] olarak yapılmaz. (S, O. [Fakat 8’e bak.])

**ظَهَرَ قَبْلَنَا نَاسٌ يَتَفَقَّرُونَ العِلْمَ**
Bizden önce, ilmi **يَتَفَقَّرُونَ** eden insanlar ortaya çıktı.

5 **ظَهَرَ قَبْلَنَا نَاسٌ يَتَفَقَّرُونَ العِلْمَ** ذ, bir rivayette vârid olup, bazıları onu böyle rivayet eder; mânâsı: [Bizden önce insanlar ortaya çıktı] ilimden gizli, yahut kapalı olanı ortaya çıkaran ve ondan kapalı olanı açan; **فَقَرْتُ البِئْرَ** “kuyuyu suyu çıkarmak için kazdım” mânâsındandır: fakat yaygın olarak bilinen kıraat **يَتَقَفَّرُونَ**’dur, **ق**’nin **ف**’den önce olmasıyla. (IAth, TA.) ― -b2- 2’ye de bak.

**تفاقر**
6 **تفاقر** ذ Fakirliğin alçaklığını yahut boyun eğiciliğini tasladı; insanlarla birlikte kendini alçalttı yahut zelil kıldı. (K * ve TA, **بأس** maddesinde.)

**افتقر**
8 **افتقر** ذ Yardı, yırttı yahut parçaladı; ve açtı: [1’in dördüncü cümlesine de bak:] buradan, ‘Ömer’in bir rivayetinde kullanımı; onda, İmru’ul-Kays’ın şairlerin öncüsü olduğunu ve şiirin kaynağını onlar için bolca fışkırtmış olduğunu söyledikten sonra, [**خَسَفَ**’e bak,] şunu da eklediği rivayet olunur: **وَافْتَقَرَ عَنْ مَعانٍ عُورٍأَصَحَّ بَصَرٍ**: bunu söylemekle şiire sağlam ve açılmış bir görüş nisbet etti, [onu böylece kişileştirerek,] ve aynı şekilde kapalı ve gizli mânâları, onlara **عُور** sıfatını uygulayarak niteledi [genellikle “bir gözü kör” mânâsında]: muradı, İmru’ul-Kays’ın şiirin mânâlarını açık ve seçik kılmış, onları açığa çıkarmış, ikameyi ve kapalı lafzı terk etmiş olmasıdır: **عَنْ**, onunla önceden bağlantılı olduğu [anlaşılacak] şeyle birlikte, hâl bildiren mansub bir ismin yerini tutar: sanki şöyle demiş gibidir: **فَتَحَ لِلشِّعْرِأَصَحَّ بَصَرٍ مُجَاوِزًا لِلْمَعَانِى العُورِمُتَخَطِيًا لَهَا** [lafzen: Şiire, yarı-kör mânâların üzerinden geçerek, onları aşarak, en sağlam bir görüş açtı]. (O.) -A2- Ayrıca, (O,) **فَقِير** oldu yahut **فَقِير** hâline geldi [yani fakir, muhtaç, vb.]; (S, O, Msb, K, vb.;) ve bunun gibi ↓ **فَقِرَ**, muzârîsi **فَقَرَ**, mastarı **فَقَرٌ**; (Msb;) ve ↓ **فَقُرَ**, muzârîsi **فَقُرَ**; (K;) yahut **افتقر** dediler, (Sb, Msb, TA,) tıpkı **اِشْتَدَّ** dedikleri gibi, (Sb, TA,) fakat **فَقُرَ** demediler, (Sb, Msb, TA,) tıpkı **شَدُدَ** demedikleri gibi, (Sb, TA,) **افتقر** onların yanında **فَقُرَ** yerine geçerek; (Msb;) ve bu fiilin artırımsız hiçbir şeklini kullanmadılar. (Sb, TA.) ― -b2- Ve şöyle denir: **افتقر اـِلَيْهِ** Ona (yahut ona) muhtaç oldu, ihtiyaç duydu yahut gereksindi; [sık geçen bir ibare; **فَقِيرٌ اـِلَيْهِ** gibi;] **اِحْتَاجَ اليه** ile eş mânâlıdır. (TA, **حوج** maddesinde.)

**استفقر بَعِيرًا**
10 **استفقر بَعِيرًا** ذ [Yük taşımak yahut binmek için bir devenin sırtını ödünç aldı, yahut ödünç istedi]. (**أَرْمَلُ**’e bak.)

**فَقْرٌ**
**فَقْرٌ** ذ ve ↓ **فُقْرٌ** aynı mânâya gelir, (S, O, Msb, K,) fakat ikincisi kötüdür, (Lth, TA,) ve bazen ↓ **فُقُرٌ** dediler, (MF, TA,) Fakirlik, yoksulluk yahut ihtiyaç; **غِنًى**’nın zıddı: (K:) yahut bir adamın hâli; ev halkına, yahut onunla oturan ve nafakası kendisine vacip olan kimselere yetecek kadar [ancak] şeye sahip olduğu zaman: (ISd, K:) [başka mânâlar **فَقِيرٌ** sıfatının açıklamalarından anlaşılır; ona bak:] ↓ **مَفاَقِرُ** [ihtiyaçlar yahut yoksunluklar mânâsında] bazılarınca **فَقرٌ**’un çoğulu denir; kıyas dışı olarak, **مَشَابِهُ** [**شَبَهٌ**’in çoğulu] ve **مَلَامِحُ** [**لَمْحَةٌ**’in çoğulu] gibi: yahut ↓ **مُفْقَرٌ**’un çoğulu olabilir; o da **أَفْقَرَهُ**’nun bir mastarıdır; yahut ↓ **مُفْقِرٌ**’un çoğuludur; yahut onun tekili yoktur: (TA:) şöyle dersin: ↓ **سَدَّ اللّٰهُ مَفَاقِرَهُ** Allah onu ihtiyaçtan müstağni kıldı; yahut Allah onu müstağni kılsın; (S, Msb, K;) [lafzen] Allah onun çeşitli ihtiyaçlarını karşıladı; yahut karşılasın. (S, K.) ― -b2- Ve **فَقْرٌ** ayrıca Kaygı mânâsına gelir; yahut gönül huzursuzluğu, yahut zihnin sıkıntısı: çoğulu **فُقُورٌ**: (O, K, TA:) şöyle denir: **شَكَى اـِلَيْهِ فُقُورَهُ** Kaygılarını vb. ona şikâyet etti: ve ayrıca, onun hâlleri ve ihtiyaçları mânâsına gelir: (TA:) [çünkü] IAar’a göre **فُقُورُ النَّفْسِ** ibaresi **شُقُورُهَا** gibidir. (O.) -A2- **فَقْرَةٌ**’ya da bak.

**فُقْرٌ**
**فُقْرٌ** ذ: bir önceki paragrafı gör. -A2- Ayrıca Yan (taraf): çoğulu **فُقَرٌ**, (K, TA,) ki bu kıyas bakımından gariptir: Kr tarafından zikredilmiştir. (TA.) [**أَفْقَرَكَ الصَّيْدُ**’e bak.]

**فَقُرٌ**
**فَقُرٌ** ذ: **فَقْرَةٌ**’yı gör.

**فَقِرٌ**
**فَقِرٌ** ذ: **فَقِيرٌ**’e bak, ilk yarı, iki yerde.

**فُقُرٌ**
**فُقُرٌ** ذ: **فَقْرٌ**’a bak.

**فَقْرَةٌ**
**فَقْرَةٌ** ذ: **فَقَارٌ**’a bak. -A2- K’ye göre, ayrıca belirli bir bitkiyi ifade eder; ve onun çoğulu [yahut daha doğrusu cins topluluk ismi] ↓ **فَقْرٌ**’dur: fakat tekili [yahut isim birimi] doğru olarak ↓ **فَقُرَةٌ**’dir; fetha sonra damme ile; Sb tarafından, çoğulu [yahut cins topluluk ismi] ↓ **فَقُرٌ** olan, kırık çoğulu bulunmayan, nadir bir kalıbın kelimesi olarak zikredilmiştir; ve Th tarafından açıklanmıştır. (TA.)

**فُقْرَةٌ**

**فُقْرَةٌ** ذ Yerde kazılmış bir oyuk: çoğulu **فُقَرٌ**. (O, K, TA.) ― -b2- Ve devenin burnunda [yahut ağzında] (IAar, O) yapılan, **قُرْمَة** denilen [yarık]: (IAar, O, TA,) [onu uysal kılmak için, (bk. 1, başlangıca yakın,)] bundan sonra [gerekirse] bir başkası [onun üstüne] yapılır, sonra bir başkası, ta ki yumuşak huylu oluncaya kadar: (IAar, O:) çoğulu [azlık çoğulu **أَفْقُرٌ**, L’de geçer, açıkça bu mânada **فُقْرَةٌ**’nın bir çoğulu olarak; ve çokluk için, fakat azlık çoğulu olarak da kullanılır,] **فُقَرٌ**. (O, TA.) Bundan dolayı ‘Âişe’nin, ‘Osmân ile ilgili olarak, sözü: **بَلَغْتُمْ مِنْهُ الفُقَرَ الثَّلَاثَ**, mânası (mecazen:) Siz ona, yukarıda zikredilen deveye yaptığınız fiilin benzerini yaptınız [üzerine üç **فُقَر** indirdiğiniz]: böylece AZ tarafından açıklanmıştır. (TA.) AHeyth’e göre, **فُقَرٌ** (varsayılan mecaz olarak:) büyük, yahut ağır, yahut dehşetli olaylar demektir. (O.) Ve Âdemoğlunun üç **فُقَرَات**’ının (varsayılan mecaz olarak:) doğum günü ve ölüm günü ve diriliş günü olduğu söylenir. (O.) ― -b3- Ayrıca gömleğin, başın sokulduğu yer olan kısmı. (K.) -A2- Ayrıca yakınlık. (K.) Ve şöyle denir: **هُوَ مِنِّى فُقْرَةً**, mânası: O bana yakındır. (K, * TA.) -A3- Ayrıca bk. **مُفْقِرٌ**.

**فِقْرَةٌ**

**فِقْرَةٌ** ذ: bk. **فَقَارٌ**. ― -b2- [Bundan dolayı] **الفِقَرَاتُ**, Akrep’in **خَرَزَات**’ında [kuyruğun eklemleri mânasında] bulunan yıldızın [yahut yıldızların] adı (varsayılan mecaz olarak)dır. (Kzw, Akrep tasvirinde.) Ve **فِقَرٌ** (varsayılan mecaz olarak:) sırt omurunun biçiminde dökülmüş yahut yapılmış birtakım süsler demektir: (A, KT, TA, ve Har s. 34:) bunlardan birine **فِقْرَةٌ** denir. (Har, aynı yer.) ― -b3- Ve bundan dolayı, (KT,) yahut sırt omuruna benzetilmesi sebebiyle, (S, O, KT,) (mecazen:) bir kasidede en iyi beyte **فِقْرَةٌ** denir. (S, O, K, KT.) ― -b4- Ve bundan dolayı, kasidede en iyi beyte benzetilmesi sebebiyle, **فِقْرَهٌ** (mecazen:) (mecazen:) herhangi bir seçkin ibare yahut cümle demektir: (KT:) şöyle denir: **مَا أَحْسَنَ فِقَرَ كَلَامِهِ** yani [Ne güzel] sözünün, yahut dilinin, nükteleri, yahut nükte noktaları (**سُكَت** [**نُكْتَةٌ**’nin çoğulu])! (A, TA.) ― -b5- Ve aynı şekilde, (varsayılan mecaz olarak:) bir kasidenin her beytinin ve bir **خُطْبَة**’nin [kafiyeli nesir olan] her [cümlesinin] sonuna [yahut son kelimesine] delâlet etmek üzere uygulanır. (Msb.) ― -b6- Ve (varsayılan mecaz olarak:) [kafiyeli nesirde, ikisi de aynı kafiye ile biten iki cümle; yani] **فِقْرَة**, [kafiyeli] nesirde şiirdeki beyit gibi olan şeydir. (Kull s. 208.) -A2- Ayrıca ekim için, **قَرَاح** denilen türden bir toprak parçası. (O, K.) -A3- Ve atışta yahut atmada çekişen, yahut yarışan, kimselere (Lth, K, TA,) bir işaret, yahut alâmet, olan şey: (Lth,) bir dağ gibi, (K,) yahut bir tepe gibi, yahut yerde kazılmış bir oyuk gibi, (Lth.) yahut bir **هَدَف** [hedef, vb.], (Lth, K, TA,) ve benzeri: (K, TA:) böyle çekişmede yahut yarışmada şöyle derler: **أُرَامِيكَ مِنْ أَدْنَى فِقْرَةٍ** [en yakın **فِقْرَة**’den sana karşı atışır yahut yarışırım] ve **مِنْ أَبْعَدِ فِقْرَةٍ** [en uzak **فِقْرَة**’den]. (Lth, TA.)

**فَقُرَةٌ**

**فَقُرَةٌ** ذ: bk. **فَقْرَةٌ**.

**فُقْرَى**

**فُقْرَى** ذ [bir kimseye binilmek yahut yük taşımak için bir deve vb. ödünç vermek;] **أَفْقَرَهُ نَاقَتَهُ** (S) yahut **بَعِيرَهُ**’dan (K) bir isim [**رُقْبَى** ve **عُمْرَى** benzeri]. (K.)

**فَقَارٌ**

**فَقَارٌ** ذ Sırtın omuru; (S, * Msb, K;) **كَاهِل**’in bulunduğu yerden **عَجْب**’e kadar, düzenli sıra üzere, biri diğerinin üstüne konulmuş omurga kemikleri: (K, * TA:) [bazen tekil olarak kullanılır; S ve O ve K’da **طَبَقٌ** maddesinde olduğu gibi: fakat aslında] tekili, (Msb, K,) yahut cins tekili, (S, TA,) ↓ **فَقَارَةٌ**’dır, (S, Msb, K,) bunun için kesre ile **فِقَارَةٌ** denmemelidir: (ISk, Msb:) ve ↓ **فِقْرَةٌ**, çoğulu **فِقَرٌ** ve **فِقْرَاتٌ** ve **فِقَرَاتٌ** ve **فِقِرَاتٌ** olan, **فَقَارَةٌ** ile aynı mânaya delâlet eder; (S, Msb, K:) ↓ **فَقْرَةٌ** da böyledir. (K.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **فَقَارُ الجَوْزَآءِ** (varsayılan mecaz olarak:) **الجوزآء** takımyıldızının [yani Orion’un] ortasında eğik olarak dizilmiş üç pek parlak yıldız [d ve e ve z]. (Har s. 456. [bk. **جوز** maddesi.) ― -b3- Ve [bundan dolayı ayrıca,] **ذُو الفَقَارِ** (varsayılan mecaz olarak:) Peygamber’in (S, O, K,) sonra da ‘Alî’nin [meşhur] bir kılıcının adıdır: daha önce Bedr’de öldürülen El-‘Âs İbn-Munebbih’in malı idi, (O, K,) ‘Alî tarafından; onun kılıcı Resûl’e verildi: (O:) Abu-l-‘Abbâs’a göre [yani Th], bu adla adlandırıldı; çünkü onda küçük güzel oyuklar vardı [görünüşe göre, kenarında küçük çentikler mânasında, bazı modern kılıçlarda olduğu gibi, zırhları daha kolay yarmak için]: ayrıca bazılarına göre **ذو الفِقَار** diye de adlandırılır; fakat bunun avamca olduğu El-Khattâbee tarafından söylenmiştir. (TA.) ― -b4- O (yani **ذُوالفَقَارِ**) mecaz yoluyla (mecazen:) mızrak mânasında da kullanılır. (TA.)

**فَقِيرٌ**

**فَقِيرٌ** ذ: Bir hurma ağacının fidanı yahut sürgünü dikildiğinde, onun etrafına kazılan bir oyuk; yahut hurma ağacının fidanı yahut sürgününün dikildiği bir kuyu [veya bunun benzeri]; sonra onun etrafına deve gübresi yahut benzeri ile birlikte alüvyonlu toprak bastırılır: çoğulu **فُقُرٌ**, iki **ضمة** ile: yahut bu, kuyulara delâlet eder, üç ve daha fazla, birlikte; yahut birbirine bitişik, biri diğeriyle bağlantılı. Müfred ayrıca Bir kuyuya delâlet eder: yahut eski bir kuyuya: yahut suyu az olan bir kuyuya: çoğulu yukarıdaki gibidir. ― -b2- Ve Bir düz yer, yahut yumuşak bir yer; onda kuyular kazılır, muntazam bir sıra teşkil eder. Ve **رَكِيَّةٌ فَقِيرَةٌ**: kazılmış bir kuyu demektir. Ve **فَقِيرُ بَنِى فُلَانٍ فِى الرَّكَايَا**: A‘ ‘Obeyd tarafından “Falancanın oğullarının kuyulardaki payı” mânâsıyla açıklanmıştır. ― -b3- Ayrıca Yeraltı su yolu yahut kanalının ağzı; yahut suyun çıktığı yer: çoğulu yukarıdaki gibidir. ― -b4- Ve “Üst odaya çıkmak için kendisiyle çıkılan, oyulmuş bir hurma gövdesi” mânâsına geldiği söylenmiştir: lâkin bu mânâda meşhur olan kelime **نَقِيرٌ**’dür, **ن** ile. -A2- Deveye sıfat olarak: Bu bâbın birinci paragrafında açıklanan tarz üzere, burnunda [yahut ağzında] bir yarık [yahut iki yarık yahut üç] açılmış olan demektir; ve bunun gibi **مَفْقُورٌ**. -A3- Ayrıca insana uygulanınca: Sırtının omurları kırılmış olan; ve bunun gibi **فَقِرٌ** ve **مَفْقُورٌ**: yahut kırılmadan yahut hastalıktan doğan, sırtının omurlarında bir rahatsızlığı olan: yahut omurları sırtından çekilip çıkarılmış, böylece omurgası kesintiye uğramış olan: ve **فَقِرٌ**: omurlarında rahatsızlığı olan bir adam; ve **فقير** ile **مَفْقُورٌ**: bir musibetle muzdarip olan bir adam [lafzen: sırtının omurları kırılmış olan]. -A4- Buradan, sanki sırtının omurları kırılmış gibi: [lâkin **اِفْتَقَرَ**’dan, **مَا أَفْقَرَهُ** gibi, düzensiz olarak türetildiği söylenmiştir, bk.]: Fakir: yahut muhtaç; **غَنِىٌّ**’nin zıddı; (K’dan anlaşıldığı üzere;) ailesine, yahut kendisiyle birlikte oturan ve nafakası kendisine vâcip olan kimselere yetecek [kadar] şeye sahip olan: yahut hayatı sürdürmeye yetecek yiyecek bulan: yahut hayat için yeterli olandan başka bir şeye sahip olmayan: yahut malı az olan yahut azalmış olan: daha fazla açıklaması **سكن** maddesindedir: yahut yiyeceği olan kimse; **مِسْكِينٌ**’den farklıdır; çünkü o, hiçbir şeye sahip olmayan; bütünüyle yoksun olan demektir: yahut ikisi de yoksun, yani hiçbir şeye sahip olmayan demektir: Aboo-Haneefeh, (TA,) ISk’nin görüşünü benimser; ve Er-Râ‘ee’nin, ‘Abd-El-Melik Ibn-Marwân’ı övdüğü bir kasideden şu beyti nakleder:

أَمَّا الفَقِيرُ الَّذِى كَانَتْ حَلُوبَتُهُ
وَفْقَ العِيَالِ فَلَمْ يُتْرَكْ لَهُ سَبَدُ

[Ev halkına yetecek kadar süt devesi bulunan ve kendisine (bundan) hiçbir şey (fazla) kalmayan **فقير**’e gelince:] (S, O, TA:) As, **مسكين**’in hâlce **فقير**’den daha iyi olduğunu söyler: Yoo ise **فقير**’in hâlce **مسكين**’den daha iyi olduğunu söyler; ve şunu ekler: Çöl Araplarından birine sordum: Sen **فقير** misin? O da cevap verdi: Hayır, Allah’a yemin olsun, bilakis **مسكين**: (S, O, TA:) yahut birincisi muhtaç olan, ihtiyaç duyan, isteyen; bir muhtaç; ikincisi ise ihtiyaç veya yokluk sebebiyle yahut başka bir sebeple zelil kılınmış olan; (Ibn-’Arafeh, O, K;) ki, eğer ihtiyaç veya yokluk sebebiyle zelil kılınmışsa, zekâttan alması helâldir; fakat ihtiyaç veya yokluk dışında bir sebeple zelil kılınmışsa, zekâttan alamaz; çünkü zengin olabilir: (Ibn-’Arafeh:) [**الفَقِيرُ اـِلَى اللّٰهِ** Allah’a muhtaç olan, yani Allah’ın yardımına vb. muhtaç olan; ve **الفَقِيرُ اـِلَى رَحْمَةِ اللّٰهِ** Allah’ın rahmetine muhtaç olan, bir kimsenin adının önüne sıkça yazdığı sıfatlardır:] Kur’da [xxxv. 16] şöyle denilmiştir: **أَنْتُمُ الفُقَرَآءُ اـِلَى اللّٰهِ وَاللّٰهُ هُوَ الْغَنِىُّ الْحَمِيدُ**, bunun açıklaması: Siz Allah’a muhtaç olanlarsınız, yahut Allah’a ihtiyaç içinde bulunanlarsınız: [ve Allah, O, her hâlde müstağni, hamde lâyık olandır:] (O, TA: [Kur xxviii. 24’e de bak:]) yahut **فقير**, hastalık sebebiyle sakat kalan, yahut hareket etme gücünden mahrum bırakılan; yahut uzun süren bir hastalıktan muzdarip olup zayıf olan ve bir mesleği olmayan; ve ihtiyacına yetmeyen bayağı bir mesleği olan kimse demektir; **مسكين** ise, bir dilenci; kendisine bir ölçüde yarayan bir mesleği bulunan (**حِرْفَةٌ تَقَعُ مَوْقِعًا,**) fakat kendisini ve ev halkını ihtiyaçsız kılmayan; (Esh-Shلfi’ee, T, O, K;) böylece Esh-Shلfi’ee’ye göre birincisi ikincisinden daha zor bir hâldedir; (T;) ve görünüşe göre ona **فقير** denmesi, sakatlık yahut uzun süren hastalık sebebiyledir; bu da onun kazanç elde etmek için serbestçe çalışmasını engeller: (Khلlid Ibn-Yezeed:) As ayrıca ikincisinin birinciden daha iyi hâlde olduğunu söyler; (S, O, K;) ve Ahmad Ibn-’Obeyd de böyle söyler: (TA:) ve yukarıda zikredilen Er-Rل’ee’nin beytine gelince, bunun, orada anılan kişinin önceki zamanlarda bir süt devesi bulunduğu, fakat artık ona sahip olmadığı; ve **لَمْ يُتْرَكْ لَهُ سَبَد**’in “kendisine hiçbir şey bırakılmadı” mânasına geldiği söylenir: (Mgh:) bu son sıfatın çoğulu, Kur xviii. 78’de, hatırı sayılır bir meblağa değer bir gemiye yahut kayığa sahip olan erkeklere de uygulanmıştır; (Mgh;) buradan Aboo-Bekr, As’ın görüşünün doğru olduğu kanaatini taşır: (TA:) fakat cevap olarak şu ileri sürülür: Bu kimseler geminin sahipleri değil, kiracılarıydı; bu, bir kıraatten anlaşılır: [görünüşe göre **يَعْمَلُونَ** yerine şeddeli olarak **يُعَمَّلُونَ**,] (TA:) yahut birincisi, ihtiyacına yetecek ne malı ne kazancı bulunan kimse; ikincisi ise, kendisine yetmeyen bir malı yahut kazancı bulunan kimse demektir: yahut bazılarına göre bunun tersi doğrudur: (Bd in ix. 60:) yahut ikisi de aynı mânaya gelir, (IAar, S, K,) hiçbir şeye sahip olmayan kimse: (IAar, S:) yahut birlikte kullanıldıklarında mânaca ayrılırlar; ayrı ayrı kullanıldıklarında ise ikisi de [bazen] aynı mânaya gelir: (El-Bedr El-Karلfee:) [**مِسْكِينٌ** maddesinde daha fazlasına bak:] müennesi ة ile: (Msb, K:) müzekker çoğulu **فُقَرَآءُ**; (Msb, K;) müennes çoğulu **فَقَائِرُ**, (K,) ve müzekker gibi **فُقَرَآءُ** (Lh, Msb, TA); bunun, **سَفِيهَةٌ**’nin çoğulu olarak **سُفَهَآءُ** dışında türün tek örneği olduğu [söylenmiştir]; (Msb;) [gerçi **فُقَهَآءُ** ve belki başka bazı örnekler de eklenmelidir;] fakat ISd der ki: Bunun nasıl olduğunu bilmiyorum. (TA.)

**فَقَارَةٌ**

**فَقَارَةٌ** ذ : **فَقَارٌ**’a bak.

**فَيْقَرٌ**

**فَيْقَرٌ** ذ : bir sonraki paragrafa bak.

**فَاقِرَةٌ**

**فَاقِرَةٌ** ذ [Sırtın omurlarını kıran yahut kıracak olan bir fiil: ve buradan] (mecaz kabul edilerek:) bir musibet yahut felâket; (S, O, K;) bunun gibi ↓ **فَيْقَرٌ**: (S, O, K:) yahut Lth ve başkalarına göre, sırtın omurlarını kıran şey gibi: (TA:) çoğulu **فَوَاقِرُ**. (Har s. 399.) **عَمِلَ بِهِ الفَاقِرَةَ** bir darbımeseldir; mânası: Ona, omurlarını kıran yahut kıracak olan bir fiil yaptı; yahut Kur lxxv. 25’te olduğu gibi bir musibet yahut felâket: (Meyd:) [yahut J’ye göre, görünüşe göre mânası: Ona, onu uysal kılacak şeyi yaptı; çünkü o şöyle der:] bu, **فَقَرْتُ أَنْفَ البَعِيرِ** ibaresindendir. (S. [S’deki bu ibare Golius tarafından garip biçimde yanlış anlaşılmıştır; bunun sonucu olarak “infortunium” mânasını zikrettikten sonra “et Habena seu capistrum, de quo in Conj. 1.”ı eklemiştir.]) ― -b2- Ve [buradan] **الفَاقِرَةُ** (mecaz kabul edilerek:) Diriliş demektir. (TA.)

**أَفْقَرُ**

**أَفْقَرُ** ذ [Daha fakir ve en fakir yahut daha muhtaç vb.: **اِفْتَقَرَ**’dan, fiilin artırımsız bir şeklinden değil, düzensiz olarak türetildiği söylenir; **مَا أَفْقَرَهُ** gibi]. (Ham s. 573-4’e bak.)

**مُفْقَرٌ**

**مُفْقَرٌ** ذ : **فَقْرٌ**’a bak.

**مُفْقِرٌ**

**مُفْقِرٌ** ذ, bir adama nispetle, (O, TA,) sırtın omurlarında güçlü; (TA;) ve böylece ↓ **مُفَقَّرٌ**, deveye nispetle; ve [aynı şekilde] ↓ **ذُوفُقْرَةٍ**, ona nispetle, binilmeye elverişli derecede güçlü: (O, TA:) ve **مُفْقِرٌ** ayrıca, sırtça güçlü demektir; bir tay için kullanılır: (TA:) ve bu şekilde kullanıldığında, binilebileceği zamana erişmiş olan. (K.) ― -b2- Ve [buradan] şöyle denir: **اـِنَّهُ لَمُفْقِرٌ لِهٰذَا الأَمْرِ** (mecaz kabul edilerek:) Şüphesiz o, bu iş için denktir; onda bunun için zihnin sebatı yahut güç yahut kudret vardır; (ISh, O, L, K;) ve **لهذا العَزْمِ** bu azim yahut kararlılık için; ve **لهذا القِرْنِ** bu rakip yahut hasım için. (L.) Ve ↓ **رَجُلٌ مُفَقَّرٌ** (mecaz kabul edilerek:) Kendisine emredilen her şey için yeterli olan bir adam; (O, K, TA;) sanki omurlarının gücü sebebiyle. (TA.) -A2- **فَقْرٌ**’a da bak.

**مُفَقَّرٌ**

**مُفَقَّرٌ** ذ **مَتْن**’inde [bkz.] çentikler yahut oyuklar bulunan bir kılıç; (S, K,) onun içinde çöküntüler meydana getiren. (K.) -A2- Ayrıca iki yerde **مُفْقِرٌ**’e de bak.

**مَفْقُورٌ**

**مَفْقُورٌ** ذ: üç yerde **فَقِيرٌ**’e bak.

**مَفَاقِرُ**

**مَفَاقِرُ** ذ: iki yerde **فَقْرٌ**’a bak.

**أَرْضٌ مُتَفَقِّرَةٌ**

**أَرْضٌ مُتَفَقِّرَةٌ** ذ İçinde “çukurlar” mânâsında çokça **فُقَر** bulunan arazi. (O, K.)

**مُتَفَاقِرٌ**

**مُتَفَاقِرٌ** ذ **فَقْر** [yani fakirlik yahut ihtiyaç, vb.] hâlinde olduğunu iddia eden bir adam. (A, TA.)
