# فقق — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%82%D9%82/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D9%82%D9%82/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فقق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%82%D9%82.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: فقق

فققته فقا: فتحته عن ابن دريد. قال: ورجل فقاق، كسحاب إذا كان كثير الكلام قليل الغناء. وقال غيره: رجل فقاقة، مثل سحابة، وكذلك فقفاق عن الفراء وفقفاقة أي: أحمق هذرة مخلط، والأنثى كذلك، وليست الهاء فيها لتأنيث الموصوف بما هي فيه، وإنما هي أمارة لما أريد من تأنيث الغاية والمبالغة. وفقفق الرجل: افتقر فقرا مدقعا أي: ملصقا بالتراب. وفقفق الكلب: نبح فرقا، نقله الجوهري. وفي التهذيب: الفقفقة: حكاية عواءات الكلاب. وفقفق في كلامه: إذا تقعر وهو مثل الفيهقة فيه. وقيل: إذا خلط في كلامه. والفقفاق: السقط من الكلام عن ابن عباد. قال: والفقفوق بالضم: العقل، والذهن. وقال أبو حاتم: الفقاقة كسحابة: طائر من العصافير بقعاء، وليست من الدخل، قصيرة الرجلين والعنق، وهي أصغر من الفقار ج: فقاق بحذف الهاء، وتصغيره: الفقيقة، بالتشديد. والفققة، محركة: الحمقى عن ابن الأعرابي. وانفق الشيء انفقاقا أي: انفرج عن ابن دريد. وفي المحكم: الانفقاق: انفراج عواء الكلب، والفقفقة حكاية ذلك ويقال: انفقت عوة الكلب، أي: انفرجت. والفقفقة: حكاية صوت الماء. يقال: سمعت فقفقة الماء: إذا سمعت صوت تدارك قطره أو سيلانه عن ابن دريد. ومما يستدرك عليه: فق النخلة يفقها فقا: فرج سعفها، ليصل الى طلعها، فيلقحها، عن ابن دريد. وفق الشيء فقا: انفرج. وتفقفق في كلامه، مثل فقفق. وقال شمر: رجل فقاقة، كسحابة، أي: أحمر. والفقق، محركة: قرية باليمامة بها منبر، وأهلها ضبة والعنبر.

### Türkçe

**فققته** **فقا**: onu açtım; İbn Düreyd’den. Dedi ki: ve **رجل فقاق**, **كسحاب**; eğer çok sözlü, az faydalı ise. Ve başkası dedi ki: **رجل فقاقة**, **مثل سحابة**; ve yine **فقفاق**; Ferrâ’dan. Ve **فقفاقة** yani: ahmak, geveze, karıştıran; dişisi de böyledir. Ve ondaki **الهاء** nitelenenin, içinde bulunduğu şeyle dişilliği için değildir; ancak, istenen nihayet dişilliği ve mübalağa için bir alâmettir. Ve **فقفق الرجل**: yoksullaştı; çok şiddetli bir yoksullukla; yani toprağa yapışmış. Ve **فقفق الكلب**: korkudan havladı; Cevherî nakletti. Ve **التهذيب**’de: **الفقفقة**: köpeklerin ulumalarının taklidi. Ve **فقفق في كلامه**: eğer derinleştirip yapmacıklaştıysa; ve o, onda bulunan **الفيهقة** gibidir. Ve denildi ki: eğer sözünde karıştırdıysa. Ve **الفقفاق**: sözden düşen (döküntü) şey; İbn Abbâd’dan. Dedi ki: ve **الفقفوق** (ötreli): akıl ve zihin. Ebû Hâtim dedi ki: **الفقاقة** **كسحابة**: serçelerden, alaca bir kuştur; **الدخل**’den değildir; kısa bacaklı ve boyunludur; ve **الفقار**’dan daha küçüktür; çoğulu: **فقاق**; **الهاء**’nın düşürülmesiyle. Ve onun küçültmesi: **الفقيقة**, şeddeli. Ve **الفققة**, harekeli: ahmaklar; İbnü’l-A‘râbî’den. Ve **انفق الشيء انفقاقا** yani: yarıldı/açıldı; İbn Düreyd’den. Ve **المحكم**’de: **الانفقاق**: köpeğin ulumasının açılması; ve **الفقفقة** bunun taklididir. Ve denilir: **انفقت عوة الكلب**; yani: açıldı. Ve **الفقفقة**: su sesinin taklidi. Denilir: **سمعت فقفقة الماء**: eğer damlasının peş peşe gelişinin yahut akışının sesini işittiysen; İbn Düreyd’den. Ve ona ilâve olarak istidrâk edilenlerdendir: **فق النخلة يفقها فقا**: onun yapraklarını ayırdı; onun **طلع**’ına ulaşsın diye; sonra onu aşılar; İbn Düreyd’den. Ve **فق الشيء فقا**: açıldı. Ve **تفقفق في كلامه**, **فقفق** gibidir. Şemmer dedi ki: **رجل فقاقة**, **كسحابة**; yani: kırmızı. Ve **الفقق**, harekeli: Yemâme’de bir köydür; onda bir minber vardır; halkı **ضبة** ve **العنبر**’dir.
