# فقم — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%82%D9%85/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D9%82%D9%85/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فقم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%82%D9%85.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: فقم

ق ف م
فقم
استُعمل من وجوهه : فقم .
فقم : قال الليث : الفقَم : رَدّةٌ في الذَّقَن ، والنعتُ أفقَم .
والفُقم : طرفا الخَطْمِ للكلب ونحوه . وربَّما سموا ذقَن الإنسانِ فُقماً وفَقْماً .
والأمر الأفقم : الأعوج المخالف . وقد فَقِم الأمر يفقَم فَقَماً وفُقوماً .
قال : والمفاقمة : البُضع . وأمرٌ متفاقم ، وإنْ قيل فَقم الأمر كان صواباً .
وأنشد :
فإنْ تَسمَعْ بلأمِهما
فإنَّ الأمر قد فَقِما
وقال غيره : الفَقَم في الفم أن يتقدَّم الثنايا السُّفلى فلا تقع عليها العليا إذا ضَمَّ الرجُل فاه . يقال : فَقِم يَفقَم فَقَماً فهو أفقم .
وقال أبو عمرو : الفقَم : أن يطُول اللَّحيُ الأسفل ويقصرُ الأعلى .
ويقال للرجل إذا أخذ بلحية صاحبه وذَقَنه أخذ بفُقْمه .
وفي الحديث : ( من حَفظ ما بين فقْميه دخل الجنة ) .
وفَقَمتُ الرجلَ فَقْماً وهو مفقوم : إذا أخذتَ بفقمه .
أبو عبيد عن أبي زيد : أخذتُ بفقم الرجل : إذا أخذتَ بذقنه ولحيَيْه . والفُقْمان : اللَّحيانِ .
وقال أبو تراب : سمعتُ عَرَّاماً يقول : رجل فَقمٌ فهِم : إذا كان يعلو الخُصومَ .
وقال غيره : رجل لقِم لهِمٌ مِثْلُه .

### Türkçe

ق ف م
**فقم**
Şu vecihlerinden kullanılmıştır: **فقم**.

**فقم**: Leys dedi: **الفقَم**: çenede bir geri dönüklüktür; sıfatı **أفقَم**dır.
Ve **الفُقم**: köpeğin ve benzerinin burun ucunun iki tarafıdır. Ve bazen insanın çenesini **فُقماً** ve **فَقْماً** diye adlandırdılar.
Ve **الأمر الأفقم**: eğri, muhalif olandır. Ve iş **فَقِم** olur; **يفقَم**; **فَقَماً** ve **فُقوماً**.
Dedi: ve **المفاقمة**: cima‘dır. Ve **أمرٌ متفاقم**; her ne kadar “**فَقم الأمر**” denilse doğru olurdu.

Ve inşad etti:
فإنْ تَسمَعْ بلأمِهما
فإنَّ الأمر قد فَقِما

Ve başkası dedi: Ağızda **الفَقَم**, alt ön dişlerin öne geçmesidir; böylece adam ağzını kapadığında üsttekiler onların üzerine düşmez. Denir: **فَقِم** **يَفقَم** **فَقَماً**; o hâlde o **أفقم**dır.
Ve Ebû Amr dedi: **الفقَم**: alt çenenin uzaması ve üst çenenin kısalmasıdır.
Ve bir adama, arkadaşının sakalını ve çenesini tuttuğunda, “onun **فُقْمه**sinden tuttu” denir.
Ve hadiste: “(İki **فقْميه**si arasındakini koruyan cennete girer).”
Ve **فَقَمتُ** adamı **فَقْماً**; o da **مفقوم**dur: **فقمه**sinden tuttuğunda.
Ebû Ubeyd, Ebû Zeyd’den: “Adamın **فقم**inden tuttum”: çenesinden ve iki sakalından tuttuğumda. Ve **الفُقْمان**: iki çenedir.
Ve Ebû Turâb dedi: Arrâm’ı şöyle derken işittim: **رجل فَقمٌ فهِم**: hasımlara üstün gelirse.
Ve başkası dedi: **رجل لقِم لهِمٌ** bunun gibidir.
