# فلج — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%84%D8%AC/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D9%84%D8%AC/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فلج](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%84%D8%AC.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: فلج

الفَلْج: نَهرٌ صغير. وقال:
تذكرا عيناً روى وفَلَجَا
والفلجُ أيضاً: الظَفَرُ والفَوْزُ, وقد فَلَجَ الرجل على خَصْمِه يَفْلِجُ فلْجاً. وفي المثل: من يَأتِ الحَكَم وَحْدَه يَفْلُجْ. وأفْلَجَه الله عليه. والاسمُ الفُلْجُ بالضم. وأفْلَجَ الله حُجَّتَهُ: قَوَّمَها وأظهرها. والفِلْجُ: مِكيالٌ معروف. قال الجَعْديُّ يصف الخمر:
أُلْقي فيها فِلْجانِ من مِسْكِ دا		رينَ وفِلْجٌ من عَنْبَرٍ ضَرِمِ
والفَلَجُ: لغةٌ في الفَلْج، وهو نَهَرٌ صغير. والجمع أفلاجٌ. والفَلَجُ أيضاً في الأسنان: تباعُدُ ما بين الثنايا والرَباعيات. رجلٌ أفْلَجُ الأسنان، وامرأةٌ فلجاء الأسنان. قال ابن دريد: لا بدَّ من ذكر الأسنان. والأفْلَجُ أيضاً من الرجال: البعيد ما بين الثَدْيين. ورجل مُفَلَّجُ الثنايا، أي مُنْفَرِجُها، وهو خلاف المُتَراصّ الأسنان. والسهم الفالِجُ: الفائز. والقَفيزُ الفالج مثل الفِلْج، وهو مِكْيالٌ. والفالِجُ: ريح. وقد فُلِجَ الرجل فهو مفلوج، قال ابن دريد: لأنه ذهب نِصفُه. قال: ومنه قيل لِشُقَّةِ البيت: فَليجَةٌ. وفَلَجْتُ الشيء بينهم أفْلِجُهُ فَلْجاً، إذا قسمته. وفَلَجْتُ الشيء فلجيْن، أي شَقَقْتُه نِصفين، وهي الفُلوجُ، الواحد فَلْجٌ وفِلجٌ. وفَلَجْتُ الجِزْية على القوم، إذا فرضْتَها عليهم. والفالِجُ: الجمل الضَخم ذو السنامين يُحْمَل من السند للفِحْلة. وفلجْت الأرض للزراعة. وكلُّ شيءٍ شققتَه فقد فلَجْتَهُ. والفَلُّوجة: الأرض المُصْلَحَةُ للزَرع، والجمع فَلاليج. والفَليجَةُ: شُقَّةٌ من شُقق الخِباء. قال عُمر بن لَجَأٍ:
تَمَشَّى غَيْرَ مُشْتَمِلٍ بِثَـوبٍسوى خَلِّ الفَليجَةِ بالخِلالِ
وتَفلّجتْ قدمُه: تَشققت.

### Türkçe

**الفَلْج**: küçük bir nehir. Ve dedi ki:
“Bir pınarı hatırlayın; suladı ve **فَلَجَا**”

Ve **الفلجُ** ayrıca: zafer ve galibiyettir; ve adam hasmına karşı **فَلَجَ** eder, **يَفْلِجُ** **فلْجاً**. Ve meselde: “Kim hakeme tek başına gelirse **يَفْلُجْ**.” Ve Allah onu ona karşı **أفْلَجَه**. İsim, zamme ile **الفُلْجُ**’dür. Ve “Allah onun delilini **أفْلَجَ**”: onu doğrulttu ve onu ortaya çıkardı. Ve **الفِلْجُ**: bilinen bir ölçektir. **الجَعْديُّ** şarabı vasfederken dedi ki:
“İçine Dârîn miskinden iki **فِلْجانِ** atıldı,
ve alevli amberden bir **فِلْجٌ**”

Ve **الفَلَجُ**: **الفَلْج** hakkında bir lehçedir; o küçük bir nehirdir. Çoğulu **أفلاجٌ**’dır. Ve **الفَلَجُ** ayrıca dişlerde: kesici dişlerle dörtleme dişler arasındaki aralığın uzaklığıdır. Dişleri **أفْلَجُ** olan bir adam; ve dişleri **فلجاء** olan bir kadın. İbn Düreyd dedi ki: dişlerin zikredilmesi mutlaka gerekir. Ve **الأفْلَجُ** ayrıca erkeklerden: iki meme ucu arası uzak olan. Ve **مُفَلَّجُ الثنايا** bir adam; yani onların aralığı açılmış olan; o, dişleri bitişik olanın zıddıdır. Ve **السهم الفالِجُ**: kazanan. Ve **القَفيزُ الفالج** **الفِلْج** gibidir; o bir ölçektir. Ve **الفالِجُ**: bir rüzgâr. Ve adam **فُلِجَ** edilmiştir; o hâlde o **مفلوج**tur. İbn Düreyd dedi ki: çünkü onun yarısı gitmiştir. Dedi ki: bundan dolayı evin bir parçasına **فَليجَةٌ** denilmiştir. Ve bir şeyi aralarında **فَلَجْتُ**; onu **أفْلِجُهُ** **فَلْجاً**, onu böldüğün zaman. Ve bir şeyi iki **فلجيْن** olarak **فَلَجْتُ**; yani onu iki yarı olarak yardım; bunlar **الفُلوجُ**dur; teki **فَلْجٌ** ve **فِلجٌ**. Ve kavme cizyeyi **فَلَجْتُ**, onu onlara farz kıldığın zaman. Ve **الفالِجُ**: iki hörgüçlü iri deve; Sind’den damızlık erkek deve için taşınır. Ve toprağı ekim için **فلجْت**. Ve her şeyi ki onu yardın, muhakkak onu **فلَجْتَهُ**. Ve **الفَلُّوجة**: ekin için ıslah edilmiş toprak; çoğulu **فَلاليج**. Ve **الفَليجَةُ**: çadır parçalarından bir parça. **عُمر بن لَجَأٍ** dedi ki:
“Bir elbise ile bürünmüş olmaksızın yürüdü,
yalnızca **الفَليجَةِ**’nin boşluğunu kazıklarla (tutarak).”

Ve ayağı **تَفلّجتْ**: çatladı.
