# فلس — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%84%D8%B3/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D9%84%D8%B3/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فلس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%84%D8%B3.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: فلس

الفَلْس: معروف، والجمع في القلة أَفْلُس، وفُلُوس في الكثير، وبائعُه فَلاَّس. وأَفْلَس الرجل: صار ذا فُلُوس بعد أَن كان ذَا دراهِم، يُفْلس إِفلاساً: صار مُفْلِساً كأَنما صارت دراهِمه فُلُوساً وزُيوفاً، كما يقال: أَخْبَثَ الرجلُ إِذا صار أَصحابُه خُبتَاء، وأَقْطَفَ صارت دابّته قَطُوفاً. وفي الحديث: من أَدرك مالَه عند رجل قد أَفْلَس فهو أَحَقُّ به؛ أَفْلَس الرجل إِذا لم يبق له مالٌ، يُراد به أَنه صار إِلى حال يقال فيها ليس معه فَلْس، كما يقال أَقْهَر الرجلُ صار إِلى حال يُقْهَر عليها، وأَذَلَّ الرجلُ صار إِلى حال يَذِل فيها.
وقد فَلَّسه الحاكم تَفْلِيساً: نادة عليه أَنه أَفْلَس. وشيء مُفَلَّس اللّوْن إِذا كان على جِلْده لُمَعٌ كالفُلُوس. وقال أَبو عمرو: أَفْلَسْت الرجل إِذا طلبتَه فأَخطأَت موضعه، وذلك الفَلَس والإِفْلاس؛ وأَنشد للمُعَطَّل الهذلي
(* قوله «وأَنشد للمعطل الهذلي» في هامش الأصل مانصه: قلت الشعر لأبي قلابة الطابخي الهذلي.) :
يا حِبُّ، ما حُبُّ القَبُول، وحُبُّها
قَلَسٌ، فلا يُنْصِبْكَ حُبُّ مُفلس
قال أَبو عمرو في قوله وحُبُّها فَلَس أَي لا نَيْلَ معه.

### Türkçe

**الفَلْس**: bilinen (şey); azlıkta cem‘i **أَفْلُس**’tur, çoklukta **فُلُوس**’tur.

Onun satıcısı **فَلاَّس**’tır. Ve **أَفْلَس** adam: **دراهِم** sahibi iken **فُلُوس** sahibi oldu; **يُفْلس** **إِفلاساً**: **مُفْلِس** oldu; sanki **دراهِم**’i **فُلُوس** ve **زُيوفاً** olmuş gibi; nitekim denir: **أَخْبَثَ** adam, arkadaşları **خُبتَاء** olunca; ve **أَقْطَفَ**: biniti **قَطُوفاً** olunca.

Ve hadiste: “Malını, **أَفْلَس** etmiş bir adamın yanında idrak eden kimse, ona daha hak sahibidir”; **أَفْلَس** adam, kendisine mal kalmayınca; bununla murad, “yanında **فَلْس** yok” denilen bir hâle varmış olmasıdır; nitekim denir: **أَقْهَر** adam, üzerine **يُقْهَر** olunan bir hâle varınca; ve **أَذَلَّ** adam, içinde **يَذِل** olduğu bir hâle varınca.

Ve hâkim onu **تَفْلِيساً** **فَلَّسه**: onun üzerine nida etti ki o **أَفْلَس** etti. Ve **مُفَلَّس** renkli bir şey, derisi üzerinde **الفُلُوس** gibi parıltılar olunca. Ebû Amr dedi: **أَفْلَسْت** adamı, onu talep ettiğinde de yerini ıskaladığında; işte bu **الفَلَس** ve **الإِفْلاس**’tır; ve el-Mu‘aṭṭal el-Huzelî’den inşad etti:

(* “Ve el-Mu‘aṭṭal el-Huzelî’den inşad etti” sözü, aslın haşiyesinde metni şu olan (kayıttır): Dedim: şiir, Ebû Ḳılâbe et-Ṭâbikhî el-Huzelî’nindir.) :

Ey sevgili, kabulün sevgisi nedir? ve onun sevgisi
**قَلَسٌ**’tur; öyleyse **مُفلس**’in sevgisi seni yormasın

Ebû Amr, “ve onun sevgisi **فَلَس**” sözünde dedi ki: yani onunla beraber elde ediş yoktur.
