# فلك — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%84%D9%83/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D9%84%D9%83/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فلك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%84%D9%83.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: فلك

الفلك، محركة: مدار النجوم ويقول المنجمون: إنه سبعة أطواق دون السماء قد ركبت فيها النجوم السبعة في كل طوق منها نجم، وبعضها أرفع من بعض، يدور فيها بإذن الله تعالى، وقال الزجاج في قوله تعالى:  كل في فلك يسبحون  لكل واحد منها فلك أفلاك، وفلك بضمتين ويجوز أن يجمع على فلك بالضم، كأسد وأسد، وخشب وخشب. والفلك من كل شيء: مستداره ومعظمه. والفلك: موج البحر المضطرب المستدير المتردد، وفي حديث عبد الله ابن مسعود رضي الله تعالى عنه: أن رجلا أتى رجلا وهو جالس عنده فقال: إني تركت فرسك كأنه يدور في فلك قال أبو عبيد: فيه قولان: فأما الذي تعرفه العامة فإنه شبهه بفلك السماء الذي يدور عليه النجوم، وهو الذي يقال له القطب، شبه بقطب الرحى، قال: وقال بعض العرب: الفلك هو الموج إذا ماج في البحر فاضطرب وجاء وذهب، فشبه الفرس في اضطرابه بذلك، وإنما كانت عينا أصابته، قال: وهو الصحيح.

  والفلك: الماء الذي حركته الريح فتموج وجاء وذهب، نقله الزمخشري، وبه فسر قولهم: تركته كأنه يدور في فلك ويدور كأنه فلك: إذا تركته لا يقر به قرار، شبهه بهذا الماء. والفلك: التل من الرمل حوله فضاء عن ابن الأعرابي، وقيل: الفلك من الرمل أجوية غلاظ مستديرة كالكذان تحفرها الظباء. والفلك: قطع من الأرض تستدير وترتفع عما حولها في غلط أو سهولة الواحدة فلكة ساكنة اللام، فلاك كرجال كقصعة وقصاع، قال ابن بري: وفي الغريب المصنف: فلكة وفلك بالتحريك، وفي كتاب سيبويه فلكة وفلك مثل حلقة وحلق. والأفلك: من يدور حولها أي: الفلكة، ونص ابن الأعرابي: من يدور حول الفلك، وهو التل من الرمل حوله فضاء. وفلك ثديها، وأفلك، وفلك تفليكا وتفلك الأولى عن ابن عباد، والثانية عن ثعلب، وما بعدها من كتاب سيبويه: استدار كالفلكة، وهو دون النهود، قال:
  جارية شبت شبابا هبركا
  لم يعد ثديا نحرها أن فلكا
  مستنكران المس قد تدملكا وقال أبو عمرو: الثدي الفوالك دون النواهد. وفلكت الجارية وفلكت تفليكا فهي فالك ومفلك إذا تفلك ثديها. وفلكة المغزل بالفتح معروفة وتكسر وهذه عن الصاغاني، والجمع فلك وفلك سميت لاستدارتها. والفلكة: موصل ما بين الفقرتين من البعير. والفلكة: الهنة الناتئة على رأس أصل اللسان. والفلكة: جانب الزور وما استدار منه، والجمع من كل ذلك فلك إلا الفلكة من الأرض. والفلكة: أكمة من حجر واحد مستديرة وقال ابن شميل: الفلكة: أصاغر الآكام وإنما فلكها اجتماع رأسها كأنه فلكة مغزل لا تنبت شيئا، والفلكة طويلة قدر رمحين أو رمح ونصف، وأنشد:
  يظلان النهار برأس قـف                      كميت اللون ذي فلك رفيع والفلكة: شيء يفلك من الهلب فيخرق لسان الفصيل فيعضد به. وفي التهذيب: قال أبو عمرو: التفليك أن يجعل الراعي من الهلب مثل فلكة المغزل ثم يثقب لسان الفصيل فيجعله فيه ليمتنع من الرضاع قال ابن مقبل:
  ربيب لم تفلكه الـرعـاء ولـم                      يقصر بحومل أدنى شربه ورع

  وقال الليث: فلكت الجدي، وهو قضيب يدار على لسانه لئلا يرضع، قال الأزهري: والصواب في التفليك ما قال أبو عمرو. وكل مستدير فلكة. والفلك، بالضم: السفينة قال شيخنا: على الضم اقتصر الجماهير، كالمصنف، وقيل: إنه يقال: فلك بضمتين أيضا، وأشار الرضي في شرح الشافية إلى جواز أن يكون بضمتين هو الأصل، وأن ضم الأول وتسكين الثاني لعله تخفيف منه كعنق، وأطال في توجيهه، يؤنث ويذكر، وهو للواحد والجميع قال تعالى:  في الفلك المشحون  فذكر الفلك وجاء به موحدا، ويجوز أن يؤنث واحده، كقوله تعالى:  جاءتها ريح عاصف  فأنث وقال:  وترى الفلك فيه مواخر  فجمع، وقال تعالى:  والفلك التي تجري في البحر  فأنث. ويحتمل جمعا واحدا، وقال تعالى:  حتى إذا كنتم في الفلك وجرين بهم  فجمع وأنث فكأنه يذهب بها إذا كانت واحدة إلى المركب فيذكر، وإلى السفينة فيؤنث، كما في الصحاح، فإن شئت جعلته من باب جنب، وإن شئت من باب دلاص وهجان، وهذا الوجه الأخير هو مذهب سيبويه، أعني أن تكون ضمة الفاء من الواحد بمنزلة ضمة باء برد، وخاء خرج، وضمة الفاء في الجمع بمنزلة ضمة حاء حمر، وصاد صفر، جمع أحمر وأصفر، وإلى هذا أشار المصنف بقوله: أو الفلك التي هي جمع تكسير للفلك التي هي واحد وهذا نص الصحاح والعباب، قال ابن بري، هنا: صوابه للفلك الذي هو واحد، قال سيبويه: وليست كجنب التي هي ونص الصحاح والعباب: الذي هو واحد وجمع وأشباهه من الأسماء كالطفل وغيره: قال شيخنا: وقد سمع من العرب فلكان مثنى فلك، ولم يسمع جنبان مثنى جنب، قالوا: وما لم يثن ليس بجمع بل مشترك، وما ثني جمع مقدر التغيير لا اسم جمع، وإن رجحه ابن مالك في التسهيل، ثم قال سيبويه معللا: لأن فعلا بالضم وفعلا بالتحريك يشتركان في الإطلاق على الشيء الواحد كالعرب والعرب والعجم والعجم والرهب والرهب، قال شيخنا: كاشتراكهما في جمعهما على أفعال، وفي ورودهما مصدرين لكثير من الأفعال كبخل وبخل وسقم وسقم ورشد ورشد، ولما جاز أن يجمع فعل بالتحريك على فعل بالضم كأسد وأسد جاز أن يجمع فعل على فعل بالضم فيهما أيضا. قال ابن بري: إذا جعلت الفلك واحدا فهو مذكر لا غير، وإن جعلته جمعا فهو مؤنث لا غير، وقد قيل: إن الفلك يؤنث وإن كان واحدا، قال الله تعالى:  قلنا احمل فيها من كل زوجين اثنين  . وقال ابن جني في الشواذ: الفلك عندنا اسم مكسر، وليس عندنا كما ذهب إليه الفراء فيه من أنه اسم مفرد يقع على الواحد والجميع، كالطاغوت ونحوه، وإذا كان جمعا مكسرا أشبه الفعل من حيث كان التكسير ضربا من التصرف، وأصل التصرف للفعل، ألا ترى أن ضربا من الجمع أشبه الفعل فمنع من الصرف، وهو باب مفاعل ومفاعيل إلى آخر ما قال، قال شيخنا: واختلفوا فيه، فقال بعض، إنه جمع، وقيل: اسم جمع، وبه جزم الأخفش، وقيل: مشترك بين الواحد والجمع، وهذا أولى من اعتبار سكون الواحد غير سكون الجمع؛ لأن السكون أمر عدمي، كما قاله عبد الحكيم في حواشي البيضاوي. وفلك الرجل تفليكا: لج في الأمر. وفلكت الكلبة: أجعلت وحاضت نقله الصاغاني. والفلك، ككتف: المتفكك العظام وقال ابن عباد: هو الضعيف المتخلع العظام المسترخي.

  وقيل: هو الجافي المفاصل. وقيل: من به وجع في فلكة ركبته وهذه عن ابن عباد. وقيل: هو من له ألية كفلكة، أي على هيئتها كالزنج، قال أبو عمرو: وأليات الزنج مدورة، قال رؤبة:
  لا تعدليني بالرذالات الحمك
  ولا شظ فدم ولا عبد فلـك أي عظيم الأليتين.
 وفلك كجبل: بسرخس وضبطها الحافظ بسكون اللام، ومنها محمد بن أبي الرجاء الفلكي، روى عن أبي مسلم الكجي ومطين وغيرهما. وقال ابن الأعرابي: الفيلكون: الشوبق قال الأزهري: وهو معرب عندي. وقال ابن دريد: الإفليكان بالكسر: لحمتان تكتنفان اللهاة وهما الغندبتان ومما يستدرك عليه: الفلك: دوران السماء خاصة، كما جاء في الحديث. وفلك السماء: القطب. وأفلك الرجل في الأمر: لج فيه. والفيلكون: البردي، نقله الجوهري.
 والفلكي بزيادة ياء: لغة في الفلك، وبه قرأ أبو الدرداء رضي الله تعالى عنه: حتى إذا كنتم في الفلكي نقله ابن جني في الشواذ، ومثله بأحمر وأحمري، ودوار ودواري، وأطال في التوجيه. ويجمع الفلك أيضا على فلوك، عن ابن عباد. والفلك، كعنق: لغة في الفلك، وبه قرأ موسى بن الزبير نقله ابن جني أيضا، وقال: حكى أبو الحسن عن عيسى بن عمر أنه قال: ما سمع فعل إلا وقد سمعنا فيه فعل، فقد يكون هذا منه أيضا. والفليكة، كجهينة: السفينة الصغيرة، والعامة تقول فلوكة. والفلكي: من يشتغل بعلم النجوم، وقد نسب هكذا جماعة. وعلي بن محمد بن حمزة الفلكي بالكسر: حدث بالحلية عن الحداد بسمرقند، سمعها منه عبد الرحيم بن السمعاني، هكذا قيده الضياء، قال الحافظ: وهو في أنساب السمعاني، ولامه مفتوحة.

### Türkçe

**الفلك**، harekeli: yıldızların yörüngesi; müneccimler derler ki: o, göğün altında yedi çemberdir; yedi yıldız onların içine bindirilmiştir; her çemberde bir yıldız vardır; bazısı bazısından daha yüksektir; Allah Teâlâ’nın izniyle onların içinde döner. Zecâc, Allah Teâlâ’nın şu sözü hakkında: **كل في فلك يسبحون**: “Onların her birinin bir **فلك**i vardır; **أفلاك**ın **فلك**i.” dedi. Ve **فلك** iki ötre ile (de gelir); ötre ile **فلك** üzerine cem‘ edilmesi caizdir; **أسد** ve **أسد** gibi; **خشب** ve **خشب** gibi. Ve her şeyden **الفلك**: onun dönüp dolaştığı yer ve onun çoğu. Ve **الفلك**: denizin, çalkantılı, yuvarlak, gidip gelen dalgası. Abdullah b. Mes‘ûd رضي الله تعالى عنه hadîsinde: bir adam, yanında oturmakta olan bir adama geldi de dedi ki: “Ben senin atını, sanki bir **فلك** içinde dönüyor gibi bıraktım.” Ebû Ubeyd dedi ki: onda iki söz vardır: avâmın bildiği ise, onu, yıldızların üzerinde döndüğü göğün **فلك**ine benzetmesidir; o, kendisine **القطب** denilendir; değirmen miline benzetilmiştir. Dedi ki: bazı Araplar da dedi ki: **الفلك**, denizde dalga kabarıp çalkalanınca gelip gidip durduğu vakit dalgadır; atı, çalkalanmasında ona benzetti; hâlbuki ona ancak bir göz değmişti. Dedi ki: doğru olan budur.

Ve **الفلك**: rüzgârın hareket ettirdiği su; dalgalanır, gelip gider; Zemahşerî onu nakletti; ve onunla onların şu sözü tefsir edildi: “Onu, sanki bir **فلك** içinde dönüyor gibi bıraktım” ve “döner, sanki **فلك** gibi”: onu, onda karar kılmaksızın bıraktığın zaman; onu bu suya benzetti. Ve **الفلك**: etrafı boşluk olan kumdan tepe; İbnü’l-A‘râbî’den. Ve denildi ki: kumdan **الفلك**, ceylanların kazdığı, **الكذان** gibi kalın, yuvarlak oyuklardır. Ve **الفلك**: etrafındakinden, kabalıkta yahut yumuşaklıkta yuvarlaklaşıp yükselen yer parçalarıdır; bir tanesi **فلكة**dir; **اللام** sâkindir; çoğulu **فلاك**tır, **رجال** gibi; **قصعة** ve **قصاع** gibi. İbn Berrî dedi ki: **الغريب المصنف**’te: **فلكة** ve harekeli **فلك**. Sîbeveyh’in kitabında: **فلكة** ve **فلك**; **حلقة** ve **حلق** gibi. Ve **الأفلك**: etrafında dönülen şeyden; yani: **الفلكة**. İbnü’l-A‘râbî’nin nassı: **الفلك**ın etrafında dönülen şeyden; o da, etrafı boşluk olan kumdan tepedir. Ve “onun memesinin **فلك**i”, ve **أفلك**; ve **فلك** “**تفليكا**” ve “**تفلك**”: birincisi İbn Abbâd’dan, ikincisi Sa‘leb’den; ve ondan sonrası Sîbeveyh’in kitabındandır: **الفلكة** gibi yuvarlaklaştı; o, **النهود**dan aşağıdır. Dedi ki:
  Bir câriye, iri yapılı bir gençlik ile büyüdü;
  Göğsünün memesi, ancak **فلكا** olunca (artık) geri kalmadı;
  Dokunmak yadırganır; gerçekten o, mülk edinmiş oldu.
Ebû Amr dedi ki: **الفوالك** memedir; **النواهد**dan aşağıdır. Ve câriye **فلكت** ve **فلكت** “**تفليكا**”; artık o, **فالك** ve **مفلك**tir; memesi **تفلك** edince. Ve iğin **فلكة**si, fetha ile, bilinir; ve kesrelenir; bu, Sâğânî’dendir; çoğulu **فلك** ve **فلك**tır; yuvarlaklığından dolayı adlandırıldı. Ve **الفلكة**: devenin iki omuru arasındaki bağlayıcı. Ve **الفلكة**: dil kökünün başı üzerinde çıkıntılı olan **الهنة**. Ve **الفلكة**: göğsün yanı ve ondan yuvarlaklaşan şey; bütün bunların çoğulu **فلك**tır; yerden olan **الفلكة** müstesna. Ve **الفلكة**: tek bir taştan, yuvarlak bir tümsek. İbn Şümeyl dedi ki: **الفلكة**: küçük tümseklerdir; onun **فلك**i ancak başının toplanmasıdır; sanki iğin **فلكة**si gibi; hiçbir şey bitirmez. Ve **الفلكة** uzun olur; iki mızrak yahut bir buçuk mızrak kadardır. Ve şu beyit okundu:
  Gün boyu bir kayanın başında gölgelenirler;
  Kızıl renkli, yüksek bir **فلك** sahibi.
Ve **الفلكة**: **الهلب**den **يفلك** edilen bir şeydir; böylece deve yavrusunun dilini deler; onunla desteklenir. **التهذيب**’de: Ebû Amr dedi ki: **التفليك**, çobanın **الهلب**den iğin **فلكة**si gibi bir şey yapmasıdır; sonra deve yavrusunun dilini deler de onu onun içine koyar; emmekten men olsun diye. İbn Mukbil dedi ki:
  Çobanlar onu **تفلك** etmedi;
  Ve Hûmel’de, içişi en yakın bir içiş olanı kısaltmadı.

Leys dedi ki: oğlağı **فلكت**: o, onun dili üzerinde döndürülen bir çubuktur; emmesin diye. Ezherî dedi ki: **التفليك**te doğru olan, Ebû Amr’ın dediğidir. Ve her yuvarlak şey **فلكة**dir. Ve **الفلك**, ötre ile: gemi. Şeyhimiz dedi ki: ötre üzere cumhur iktisar etti; **المصنف** gibi. Ve denildi ki: iki ötre ile de **فلك** denir. Radî, **الشافية** şerhinde, iki ötrelinin asl olması caizliğine işaret etti; ve birincinin ötrelenip ikincinin sükûnlanmasının, belki ondan bir hafifletme olduğuna; **عنق** gibi; ve onun yönlendirmesinde uzattı. Müennes de olur, müzekker de; tek için de cem‘ için de kullanılır. Allah Teâlâ dedi ki: **في الفلك المشحون**; **الفلك**i müzekker yaptı ve onu müfred getirdi. Ve tekili müennes kılmak caizdir; Allah Teâlâ’nın şu sözü gibi: **جاءتها ريح عاصف**; müennes yaptı. Ve dedi ki: **وترى الفلك فيه مواخر**; cem‘ etti. Ve Allah Teâlâ dedi ki: **والفلك التي تجري في البحر**; müennes yaptı. Ve tek bir cem‘ ihtimali vardır. Ve Allah Teâlâ dedi ki: **حتى إذا كنتم في الفلك وجرين بهم**; cem‘ etti ve müennes yaptı. Sanki o, bir tane olduğu vakit onu “**المركب**”e götürürse müzekker kılar; “**السفينة**”ye götürürse müennes kılar; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Dilersen onu **جنب** babından kılarsın; dilersen **دلاص** ve **هجان** babından. Bu son vech, Sîbeveyh’in mezhebidir; yani: tekildeki **الفاء** ötre’sinin, **برد**’ün **باء** ötre’si ve **خرج**’ün **خاء** ötre’si menzilesinde olması; cem‘deki **الفاء** ötre’sinin de, **حمر**’ün **حاء** ötre’si ve **صفر**’ün **صاد** ötre’si menzilesinde olması; **أحمر** ve **أصفر**ın cem‘i. Buna, musannif şu sözüyle işaret etti: “yahut tekil olan **الفلك**in, cem‘-i teksîr olan **الفلك**i.” Bu, **الصحاح** ve **العباب**ın nassıdır. İbn Berrî dedi ki, burada: doğrusu “tekil olan **الفلك** için”dir. Sîbeveyh dedi ki: o, **جنب** gibi değildir ki… **الصحاح** ve **العباب**ın nassı: “tekil olan ve cem‘ olan” ve onun benzerleri isimlerden, **الطفل** ve başkası gibi. Şeyhimiz dedi ki: Araplardan, **فلك**in tesniyesi olarak **فلكان** işitilmiştir; **جنب**in tesniyesi olarak **جنبان** işitilmemiştir. Dediler ki: tesniye edilmeyen cem‘ değildir; bilakis müşterektir. Tesniye edilen ise, değişimi takdir edilmiş bir cem‘dir; isim cem‘i değildir; her ne kadar İbn Mâlik onu **التسهيل**’de tercih etmişse de. Sonra Sîbeveyh, gerekçelendirerek dedi ki: çünkü ötreli **فعلا** ile harekeli **فعلا**, tek bir şey üzerine إطلاقta ortak olurlar; **العرب** ve **العرب**, **العجم** ve **العجم**, **الرهب** ve **الرهب** gibi. Şeyhimiz dedi ki: ikisinin, cem‘lerinin **أفعال** üzerine gelmesinde ortaklığı gibi; ve birçok fiilin masdarı olarak gelmelerinde de; **بخل** ve **بخل**, **سقم** ve **سقم**, **رشد** ve **رشد** gibi. Ve harekeli **فعل**in, ötreli **فعل** üzerine cem‘ edilmesi caiz olunca; **أسد** ve **أسد** gibi; ötreli **فعل**in de, ikisinde, ötreli **فعل** üzerine cem‘ edilmesi caiz oldu. İbn Berrî dedi ki: **الفلك**i tekil kılarsan, o yalnızca müzekkerdir; onu cem‘ kılarsan, o yalnızca müennestir. Ve denilmiştir ki: **الفلك**, tekil olsa da müennes olur. Allah Teâlâ dedi ki: **قلنا احمل فيها من كل زوجين اثنين**. İbn Cinnî, **الشواذ**’da dedi ki: **الفلك** bizim yanımızda kırılmış bir isimdir; Ferrâ’nın gittiği gibi değildir; onda, onun tekil bir isim olduğu ve tek ile cem‘ üzerine vâki olduğu (görüşü) yoktur; **الطاغوت** ve benzeri gibi. Ve o, cem‘-i mükesser olunca, tasarruf bakımından fiile benzer; çünkü teksîr, tasarrufun bir türüdür; tasarrufun aslı fiil içindir. Görmez misin ki cem‘in bir türü fiile benzer de sarftan men olunur; o, **مفاعل** ve **مفاعيل** babıdır; onun söylediğinin sonuna kadar. Şeyhimiz dedi ki: onda ihtilaf ettiler: bazısı dedi ki: o cem‘dir; ve denildi ki: isim cem‘idir; bununla Ahfeş kesin hüküm verdi. Ve denildi ki: tek ile cem‘ arasında müşterektir; bu, tekilin sükûnu ile cem‘in sükûnunu itibar etmekten daha evlâdır; çünkü sükûn, ademî bir emirdir; Abdülhakîm’in, Beyzâvî hâşiyelerinde dediği gibi. Ve adam **فلك** “**تفليكا**”: işte ısrar etti. Ve köpek **فلكت**: **أجعلت** oldu ve hayız gördü; Sâğânî onu nakletti. Ve **الفلك**, **كتف** gibi: kemikleri gevşek olan. İbn Abbâd dedi ki: o, zayıf, kemikleri çıkmış, gevşek olandır.

Ve denildi: O, eklemleri kaba olan kimsedir. Ve denildi: Dizinin **فلكة**’sinde ağrı bulunan kimsedir; bu, İbn عباد’dandır. Ve denildi: O, **فلكة** gibi bir kalçası olan kimsedir; yani onun şekli üzere, zenciler gibi. Ebû عمرو dedi: Zencilerin kalçaları yuvarlaktır. Rü’be dedi:
  Beni ahmaklıkların rezillikleriyle denk tutma
  Ne **شظ** ne **فدم** ne de **عبد فلك**; yani kalçaları büyük olan.

Ve **فلك** (dağ gibi): Serahs’ta (bir yer adı); hâfız onu lâmın sükûnu ile ضبط etti. Ondandır: Muhammed b. Ebî’r-Recâ’ **الفلكي**; Ebû Müslim el-Kecî ve Mutayn ve başkalarından rivayet etti. İbnü’l-A‘râbî dedi: **الفيلكون**: **الشوبق**. Ezherî dedi: O, bence mu‘arrebdir. İbn Düreyd dedi: **الإفليكان** (kesre ile): küçük dilciği kuşatan iki et parçası; ikisi **الغندبتان**’dır. Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **الفلك**: özellikle göğün dönmesi; hadiste geldiği gibi. Ve **فلك السماء**: kutup. Ve adam işte **أفلك** etti: onda ısrarla direndi. Ve **الفيلكون**: **البردي**; Cevherî onu nakletti.

Ve **الفلكي** (yâ’nın artırılmasıyla): **الفلك**’te bir lugattır; Ebû’d-Derdâ’ (Allah Teâlâ ondan razı olsun) onunla okudu: “حتى إذا كنتم في **الفلكي**”; İbn Cinnî bunu **الشواذ**’da nakletti; ve onu **أحمر** ve **أحمري** ile, **دوار** ve **دواري** ile örneklendirdi; ve yönlendirmede uzattı. Ve **الفلك** ayrıca **فلوك** üzerine de cem‘ olunur; İbn عباد’dan. Ve **الفلك** (boyun gibi): **الفلك**’te bir lugattır; Mûsâ b. ez-Zübeyr onunla okudu; İbn Cinnî bunu da nakletti ve dedi: Ebû’l-Hasen, Îsâ b. Ömer’den şunu hikâye etti: “Hiçbir **فعل** işitilmedi ki, onda **فعل** işitmiş olmayalım; şu hâlde bu da ondan olabilir.” Ve **الفليكة** (Cüheyne gibi): küçük gemi; avam **فلوكة** der. Ve **الفلكي**: yıldızlar ilmiyle uğraşan kimse; bir topluluk böyle nisbet edilmiştir. Ve Ali b. Muhammed b. Hamza **الفلكي** (kesre ile): Semerkand’da el-Haddâd’dan **الحلية**’de hadis rivayet etti; onu ondan Abdurrahîm b. es-Sem‘ânî işitti; ed-Dıyâ’ onu böyle kaydetti. Hâfız dedi: O, Sem‘ânî’nin **أنساب**’ındadır; ve onun lâm’ı fethalıdır.
