# فن — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%86/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D9%86/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%86.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: فن

فَنَّهُ
1 فَنَّهُ ذ , (M,) or فَنَّ الاـِبِلَ, (T, S,) aor. فَنُ٣َ , (T, M,) inf. n. فَنٌّ, (T, S, M, K,) He drove away (T, S, M, K *) him, (M,) or the camels. (T, S.) ― -b2- And [فَنَّهُ also signifies He delayed, or deferred, with him, or put him off, in the matter of his debt, by promising time after time to pay him; for] one of the significations of الفَنُّ is المَطْلُ. (T, K.) ― -b3- And فَنَّهُ, aor. فَنُ٣َ , (M,) inf. n. فَنٌّ, (M, K,) He cheated, deceived, overreached, or defrauded, him; or made him to suffer loss or damage or detriment; syn. of the inf. n. غَبْنٌّ. (M, K.) ― -b4- And He caused him to suffer difficulty, distress, or trouble; or fatigue, or weariness; syn. عَنَّاهُ; (M;) or the syn. of الفَنُّ is العَنَآءُ [which is the subst. from عَنَّاهُ; and signifies difficulty, distress, or trouble]. (T, K.) ― -b5- [And He, or it, adorned. or decorated, him, or it; for] الفَنُّ signifies التَّزْيِينُ. (K.)

فنّن النَّاسَ
2 فنّن النَّاسَ ذ He made the men, or people, to consist of different sorts, or of a medley, not of one tribe. (M, K, TA.) ― -b2- فنّن الحَدِيثَ He diversified the narrative, or discourse. (MA.) And فنّن الكَلَامَ [He diversified the speech, or language: or] he branched off into one mode after another [in speech]: and so ↓ تفنّن [alone, this verb being intrans.]. (T, TA.) And فنّن رَأْيَهُ He varied his opinion, not keeping steadily to one opinion. (T, TA.) ― -b3- And [the inf. n.] تَفْنِينٌ signifies The mixing or confusing [a thing or things]; or a state of confusion or disorder; syn. تَخْلِيطٌ. (S, K.) [Hence, as inf. n. of فُنِّنَ,] in a garment, or piece of cloth, [the having] streaks differing from the rest: (S, K:) or the state of becoming dissundered, (T, M,) one part from another, (T,) when old and worn out, without becoming much rent: (T, M:) or difference (M, K) in its make (M) or in its texture, (K,) by thinness in one place and thickness in another: (M, K:) or التَّفْنِينُ signifies [there being] what is a thin, or flimsy, unseemly place in the garment, or piece of cloth, that is [in other parts] thick, or compact. (T.) ― -b4- And فنّن signifies also He sought many [or various] things. (Har p. 612.)

تفنّن
5 تفنّن ذ It was, or became, of various sorts, or modes, or manners. (KL.) ― -b2- See also 2. You say likewise تفنّن فِى الكَلَامِ [He practised, or took to, various modes, or manners, in speech; he diversified therein]. (TA in art. طرق, conj. 3. [Thus used, it is like افتنّ, q. v.]) ― -b3- And تفنّن فِى العُلُومِ He was, or became, possessed of various acquirements in the sciences. (MA.) -A2- Also It was, or became, in a state of commotion: thus expl. by some; others add, like the فَنَن [or branch]. (M.)

افتنّ
8 افتنّ ذ He began, commenced, or entered upon, various sorts of speech. (M, K.) And افتنّ فِى حَدِيثِهِ and فِى خُطْبَتِهِ He produced, or gave utterance to, various sorts and ways of speech, [i. e. he diversified,] in his narration, or discourse, and in his oration, or harangue: (S, TA:) it is like اِشْتَقَّ [meaning he branched off in it]. (S. [See also 5.]) And افتنّ فِى خُصُومَتِهِ He expatiated, and practised versatility, in his altercation, or disputation, or litigation. (TA.) ― -b2- And افتنّ الحِمَارُ بِأُتُنِهِ The he-ass betook himself to driving away his she-asses to the right and to the left and in a direct and an indirect course. (TA.)

استفنّهُ
10 استفنّهُ ذ He incited, urged, or made, him to practise various sorts, or modes, or manners, of pacing. (K.)

فَنْفَنَ
R. Q. 1 فَنْفَنَ ذ He (a man, IAar, T) caused his camels to become dispersed, by reason of indolence and remissness. (IAar, T, K.)

فَنٌّ
فَنٌّ ذ A sort, or species, syn. ضَرْبٌ, (T, M, K,) or نَوْعٌ, (S, Msb,) of a thing; (Msb;) as also ↓ أُفْنُونٌ [in this sense and in the senses here following; in the CK, erroneously, اَفْنُون]: (M, K:) and a state, or condition; syn. حَالٌ: (M, K:) [and a way: (see what follows:)] and a mode, or manner: (MA:) pl. [of mult.] فُنُونٌ (T, S, M, Msb, K) and [of pauc.] أَفْنَانٌ. (T, M, K.) One says, رَعَيْنَا فُنُونَ النَّبَاتِ [We pastured our cattle upon the various sorts of herbage]: and أَصَبْنَا فُنُونَ الأَمْوَالِ [We obtained the various sorts of possessions]: and a poet says,
قَدْ لَبِسْتُ الدَّهْرَ مِنْ أَفْنَانِهِ
كُلُّ فَنٍّ نَاعِمٍ مِنْهُ حَبِرْ
[I have enjoyed of the various sorts of fortune, every pleasant, soft, sort thereof]. (T.) [↓ أُفْنوُنٌ has for its pl. أَفَانِيْنُ, which may also be regarded as pl. of أَفْنَانٌ pl. of فَنٌّ like as it is said to be a pl. pl. of فَنَنٌ: and] أَفَانِينُ [alone], (S,) or أَفَانِينُ كَلَامٍ, (TA,) signifies kinds [or sorts], and ways, or modes, or manners, [i. e. diversities, or varieties,] of speech; (S, TA, * PS;) like أَسَالِيبُ [pl. of أُسْلُوبٌ]. (S, TA.) And فُنُونٌ signifies Different sorts of men, or a medley thereof, not of one tribe. (M.) ― -b2- Also A wonderful thing or affair or case. (S, TA.)

هُوَ فِنُّ عِلْمٍ
هُوَ فِنُّ عِلْمٍ ذ He is [a good student of science, i. e.] one who occupies himself well with science. (K.)

فَنَّةٌ مِنَ الدَّهْرِ
فَنَّةٌ مِنَ الدَّهْرِ ذ A particular period of time; [or a particular time;] as also فَيْنَةٌ. (T, K. *) The Arabs say, كُنْتُ بِحَالِ كَذَا وَكَذَا فَنَّةً مِنَ الدَّهْرِ and فَيْنَةً مِنَالدَّهْرِ [I was in such and such a state, or condition, at, or during, a particular time]. (T.)

فُنَّةٌ
فُنَّةٌ ذ Much, or abundance, of herbage. (IAar, K.)

فَنَنٌ
فَنَنٌ ذ A branch of a tree: (S, M, Msb, K:) or such as is of just proportion in length or in breadth: (T:) said to be syn. with غُصْنٌ; but this latter signifies “ such as has been cut off ” i. q. قَضِيبٌ meaning مَقْضُوبٌ: (M:) pl. أَفْنَانٌ; (T, S, M, Msb, K;) said by Sb to be its only pl.; (M;) occurring in the Kur lv. 48; where some explain it as pl. of فَنٌّ, and meaning “ sorts, ” or “ species ”; others, as pl. of فَنَنٌ: (T, Bd:) and أَفَانِينُ is a pl. pl., (T, S, K,) i. e. pl. of أَفْنَانٌ. (T, S.) ― -b2- And as a branch shelters like as does darkness, a poet uses it metaphorically, saying,
أَغَاثَ شَرِيدَهُمْ فَنَنُ الظَّلَامِ
(tropical:) [The shelter of the darkness aided him, or them, who fled]. (M.) ― -b3- And [in like manner also] the pl. pl. is used in a trad. describing the inmates of Paradise, as meaning (tropical:) Locks of hair; these being likened to branches: and El-Marrلr says,
أَعَلَاقَةً أُمَّ الوَلِيدِ بَعْدَمَا
أَفْنَانُ رَأْسِكَ كَالثَّغَامِ المُخْلِسِ
(tropical:) [Dost thou feel attachment of love to Umm-ElWeleed after that the locks of thy head have become like the hoary thaghلm?]; meaning the locks of the hair of his head when he had become hoary. (T. [See ثَغَامٌ.])

فَنِينٌ
فَنِينٌ ذ A humour in the armpit [of a camel], with pain. (M, K.) ― -b2- And A camel having the tumour thus called; as also ↓ مَفْنُونٌ. (M, K.)

شَجَرَةٌ فَنَّآءُ
شَجَرَةٌ فَنَّآءُ ذ and فَنْوَآءُ, which latter is anomalous, A tree having branches; (S;) the latter thus expl. by AA; but by rule it should be فَنَّآءُ: (A'Obeyd, T:) or the latter, which is anomalous, signifies having long branches: (M:) or both signify having many branches. (K.) ― -b2- And [hence] اِمْرَأَةٌ فَنْوَآءُ (assumed tropical:) A woman having much hair: but in this case, as in the former, the epithet, by rule, should be فَنَّآءُ. (M.) [See also فَيْنَانٌ.]

فَنَّانٌ
فَنَّانٌ ذ A wild ass that has various sorts, or modes, of running: (S, K:) used in this sense in the poetry of El-Aashà. (S.) [See also مِفَنٌّ.]

شَعَرٌ فَيْنَانٌ
شَعَرٌ فَيْنَانٌ ذ (assumed tropical:) Hair having locks [lit. branches (أَفْنَان)] (M, * K) like the أَفْنَان of trees; [the latter word properly signifying having many branches, (see Ham p. 622,) of the measure فَيْعَالٌ, not فَعْلَان;] therefore it is perfectly decl.: so says Sb: (M:) or it signifies long and beautiful hair; the latter word being of the measure فَيْعَالٌ from الفَنَنُ, and the ى augmentative. (T.) ― -b2- And one says also, agreeably with analogy, رَجُلٌ فَيْنَانٌ, (M,) and اِمْرَأَةٌ فَيْنَانَةٌ, (M, K,) meaning [A man, and a woman,] having much hair; (K;) for فَيْنَان is perfectly decl., derived from أَفْنَانُ الشَّجَرِ: IAar has mentioned اِمْرَأَةٌ فَيْنَى meaning [a woman] having much hair; and if the phrase be thus, فَيْنَان must be imperfectly decl.; but [ISd says] I regard this as a mistake of IAar. (M.) [See also art. فين.]

أُفْنُونٌ
أُفْنُونٌ ذ : see فَنٌّ, in two places. -A2- Also A tangled, or luxuriant, or dense, branch. (T, K.) ― -b2- And Obscure, indistinct, or confused, speech, (T, K,) of a foolish, stupid, or dull, person. (T.) ― -b3- And A mixed, or confused, run, of a horse and of a she-camel. (T, K.) -A3- Also A serpent. (T, M, K.) ― -b2- And An old woman: so some say: (M:) or an old woman advanced in age: (T, K:) or one who is flaccid, or flabby: (K:) Yaakoob has explained it as having the first of these three meanings; but IB regards this as improbable, because a verse of Ibn-Ahmar which is cited as an ex. thereof is preceded by what shows that it is applied to his beloved. (TA.) [It is said in the M to be also the proper name of a certain woman; and as such it may be used by Ibn-Ahmar.] ― -b3- And i. q. دَاهِيَةٌ [A calamity, or misfortune, &c.]: (M, K:) so some say. (M.) -A4- And The first part of youth, or youthfulness; and of clouds. (M, K.)

مِفَنٌّ
مِفَنٌّ ذ A man who has various sorts, or modes, [i. e. diversities, or varieties,] of speech; (T, TA;) and so ↓ مُتَفَنِّنٌ: (S:) or a man who utters, or performs, wonderful things: (S, K, TA:) fem. with ة. (T, S, K.) ― -b2- And A horse that performs various sorts, or modes, of running. (TA.)

مُفَنَّنٌ
مُفَنَّنٌ ذ A garment, or piece of cloth, diversified; not uniform. (M, TA.) ― -b2- And Old, and evil in disposition, as an epithet applied to a man: (M:) and so with ة applied to a woman. (M, K.) ― -b3- Also, with ة, A she-camel that seems to one to have been ten months pregnant, ثُمَّ تَنْكَشِفُ مَنَ الكِشَافِ [app. meaning then suffers, or exposes, herself to be compressed; from الكِشَافُ as inf. n. of كَشَفَت said of a she-camel: compare تنكشف as here used with تَكْتَشِفُ said of a woman]. (K.)

مَفْنُونٌ
مَفْنُونٌ ذ : see فَنِينٌ.

مُتَفَنِّنُ
مُتَفَنِّنُ ذ : see مِفَنٌّ.

### Türkçe

**فَنَّهُ**
1 **فَنَّهُ** ذ, (M,) veya **فَنَّ الاـِبِلَ**, (T, S,) muzâri‘i **فَنُ٣َ**, (T, M,) mastarı **فَنٌّ**, (T, S, M, K,) O, (T, S, M, K*) onu, (M,) veya develeri, (T, S,) sürdü (uzaklaştırdı). ― -b2- Ve **فَنَّهُ** ayrıca, onunla borcu meselesinde, ona tekrar tekrar ödeme vakti vaad ederek, onu geciktirdi, erteledi, oyaladı; çünkü **الفَنُّ**’ün anlamlarından biri **المَطْلُ**’dür. (T, K.) ― -b3- Ve **فَنَّهُ**, muzâri‘i **فَنُ٣َ**, (M,) mastarı **فَنٌّ**, (M, K,) O, onu aldattı, kandırdı, hile yaptı, gabnetti; yahut ona zarar, ziyan, eksilme çektirdi; mastarın eşanlamlısı **غَبْنٌّ**’dür. (M, K.) ― -b4- Ve O, ona güçlük, sıkıntı, zahmet; yahut yorgunluk, bitkinlik çektirdi; eşanlamlısı **عَنَّاهُ**; (M;) veya **الفَنُّ**’ün eşanlamlısı **العَنَآءُ**’dür [ki bu, **عَنَّاهُ**’dan isimdir; ve güçlük, sıkıntı, zahmet anlamına gelir]. (T, K.) ― -b5- [Ve O, yahut o, onu, yahut onu, süsledi, bezedi; çünkü] **الفَنُّ** **التَّزْيِينُ** anlamına gelir. (K.)

**فنّن النَّاسَ**
2 **فنّن النَّاسَ** ذ O, adamları, yahut insanları, tek bir kabileden değil, türlü türlü sınıflardan, yahut karışık bir topluluk hâlinde kıldı. (M, K, TA.) ― -b2- **فنّن الحَدِيثَ** O, rivayeti, yahut sözü çeşitlendirdi. (MA.) Ve **فنّن الكَلَامَ** [O, konuşmayı, yahut dili çeşitlendirdi: yahut] konuşmada bir tarzdan diğerine dallanıp geçti: ve böylesi ↓ **تفنّن** [yalnız başına; bu fiil lâzım olmak üzere]. (T, TA.) Ve **فنّن رَأْيَهُ** O, görüşünü çeşitlendirdi; tek bir görüş üzerinde sebat etmedi. (T, TA.) ― -b3- Ve [mastarı] **تَفْنِينٌ** [bir şeyi veya şeyleri] karıştırmak yahut birbirine katmak; yahut karışıklık ve düzensizlik hâli; eşanlamlısı **تَخْلِيطٌ**’dur. (S, K.) [Bundan dolayı, **فُنِّنَ**’in mastarı olarak,] bir elbisede yahut kumaş parçasında, geri kalanından farklı çizgilerin bulunması: (S, K:) veya eskiyip yıprandığında, çok yırtılmadan, (T, M,) bir kısmın diğer kısımdan (T,) ayrışır hâle gelmesi: (T, M:) veya yapılışında (M, K) yahut dokusunda, (K,) bir yerde incelik, başka yerde kalınlık bulunması sebebiyle farklılık: (M, K:) veya **التَّفْنِينُ**, kalın yahut sık dokulu olan elbise yahut kumaş parçasında, ince, gevşek, yakışıksız bir yerin bulunması anlamına gelir. (T.) ― -b4- Ve **فنّن** ayrıca, O, birçok [yahut çeşitli] şeyler aradı, anlamına gelir. (Har p. 612.)

**تفنّن**
5 **تفنّن** ذ O, yahut o, çeşitli türlerden, tarzlardan, hâllerden oldu. (KL.) ― -b2- 2’ye de bak. Yine **تفنّن فِى الكَلَامِ** dersin: [O, konuşmada çeşitli tarzlar, hâller edindi; onda çeşitlendirdi]. (TA, md. طرق, bab 3. [Böyle kullanıldığında, **افتنّ** gibidir; bkz.]) ― -b3- Ve **تفنّن فِى العُلُومِ** O, ilimlerde çeşitli kazanımlara sahip oldu, yahut oldu hâle geldi. (MA.) -A2- Ayrıca O, yahut o, çalkantı hâlinde oldu: bazılarınca böyle açıklanmıştır; başkaları, **فَنَن** [yahut dal] gibi, diye ekler. (M.)

**افتنّ**
8 **افتنّ** ذ O, konuşmanın çeşitli türlerine başladı, girişti, koyuldu. (M, K.) Ve **افتنّ فِى حَدِيثِهِ** ve **فِى خُطْبَتِهِ** O, rivayetinde yahut sözünde ve hutbesinde yahut hitabesinde, konuşmanın çeşitli türlerini ve yollarını ortaya koydu, dile getirdi, [yani çeşitlendirdi]: (S, TA:) **اِشْتَقَّ** gibidir [onda dallanıp budaklandı anlamında]. (S. [5’e de bak.]) Ve **افتنّ فِى خُصُومَتِهِ** O, çekişmesinde, tartışmasında, davasında genişledi ve çok yönlülük yaptı. (TA.) ― -b2- Ve **افتنّ الحِمَارُ بِأُتُنِهِ** Erkek eşek, dişi eşeklerini sağa sola, doğru ve dolaylı yollardan sürüp uzaklaştırmaya koyuldu. (TA.)

**استفنّهُ**
10 **استفنّهُ** ذ O, onu, yürüyüşün çeşitli türlerini, tarzlarını, hâllerini yapmaya kışkırttı, sevk etti, yaptırdı. (K.)

**فَنْفَنَ**
R. Q. 1 **فَنْفَنَ** ذ O (bir adam, IAar, T) gevşeklik ve ihmalkârlık sebebiyle develerini dağılır hâle getirdi. (IAar, T, K.)

**فَنٌّ**
**فَنٌّ** ذ Bir şeyin bir türü, bir cinsi; eşanlamlısı **ضَرْبٌ**, (T, M, K,) veya **نَوْعٌ**, (S, Msb,) (Msb;) bunun gibi ↓ **أُفْنُونٌ** [bu anlamda ve burada ardından gelen anlamlarda; CK’de yanlışlıkla **اَفْنُون**]: (M, K:) ve bir hâl, bir durum; eşanlamlısı **حَالٌ**: (M, K:) [ve bir yol: (aşağıda gelene bak:)] ve bir tarz, bir üslup: (MA:) çoğulu [kesret] **فُنُونٌ** (T, S, M, Msb, K) ve [kıllet] **أَفْنَانٌ**. (T, M, K.) Denir ki: **رَعَيْنَا فُنُونَ النَّبَاتِ** [Biz, hayvanlarımızı otların çeşitli türleri üzerinde otlattık]: ve **أَصَبْنَا فُنُونَ الأَمْوَالِ** [Biz, malların çeşitli türlerini elde ettik]: ve bir şair der ki,
قَدْ لَبِسْتُ الدَّهْرَ مِنْ أَفْنَانِهِ
كُلُّ فَنٍّ نَاعِمٍ مِنْهُ حَبِرْ
[Ben, zamanın çeşitli türlerinden, onun her hoş, yumuşak türünden, nasiplendim]. (T.) [↓ **أُفْنوُنٌ**’un çoğulu **أَفَانِيْنُ**’dür; bu, **فَنٌّ**’ün çoğulu **أَفْنَانٌ**’ın da çoğulu sayılabilir; nitekim **فَنَنٌ**’in çoğulunun çoğulu olduğu da söylenir: ve] **أَفَانِينُ** [yalnız başına], (S,) veya **أَفَانِينُ كَلَامٍ**, (TA,) konuşmanın türleri [yahut çeşitleri], ve yolları, yahut tarzları, üslupları, [yani çeşitlilikleri, türlülükleri] anlamına gelir; (S, TA, * PS;) **أَسَالِيبُ** [**أُسْلُوبٌ**’un çoğulu] gibidir. (S, TA.) Ve **فُنُونٌ** tek bir kabileden değil, erkeklerin farklı türleri, yahut onların karışığı anlamına gelir. (M.) ― -b2- Ayrıca şaşılacak bir şey, bir iş, bir hâl. (S, TA.)

**هُوَ فِنُّ عِلْمٍ**
**هُوَ فِنُّ عِلْمٍ** ذ O, [ilimde iyi bir talebe, yani] ilimle iyi şekilde meşgul olan kimsedir. (K.)

**فَنَّةٌ مِنَ الدَّهْرِ**
**فَنَّةٌ مِنَ الدَّهْرِ** ذ Zamanın belirli bir devresi; [yahut belirli bir zaman;] bunun gibi **فَيْنَةٌ**. (T, K. *) Araplar der ki: **كُنْتُ بِحَالِ كَذَا وَكَذَا فَنَّةً مِنَ الدَّهْرِ** ve **فَيْنَةً مِنَالدَّهْرِ** [Ben, zamanın belirli bir vaktinde yahut süresince, şöyle şöyle bir hâlde idim]. (T.)

**فُنَّةٌ**
**فُنَّةٌ** ذ Otun çokluğu, bolluğu. (IAar, K.)

**فَنَنٌ**
**فَنَنٌ** ذ Bir ağacın dalı: (S, M, Msb, K:) yahut uzunlukta veya genişlikte ölçülü olanı: (T:) **غُصْنٌ** ile eşanlamlı olduğu söylenir; fakat bu sonuncusu “kesilmiş olan”ı ifade eder; yani **قَضِيبٌ** (mânâsı **مَقْضُوبٌ**) demektir: (M:) çoğulu **أَفْنَانٌ**; (T, S, M, Msb, K;) Sb tarafından bunun tek çoğulu olduğu söylenmiştir; (M;) Kur’ân’da lv. 48’de geçer; orada bazıları bunu **فَنٌّ**’ün çoğulu sayıp “türler, cinsler” anlamı verir; başkaları ise **فَنَنٌ**’in çoğulu sayar: (T, Bd:) ve **أَفَانِينُ** çoğulun çoğuludur, (T, S, K,) yani **أَفْنَانٌ**’ın çoğuludur. (T, S.) ― -b2- Ve dal, karanlığın örttüğü gibi örttüğünden, bir şair onu mecazî olarak kullanarak şöyle der:
أَغَاثَ شَرِيدَهُمْ فَنَنُ الظَّلَامِ
(mecaz:) [Karanlığın örtüsü, kaçanına yahut kaçanlarına yardım etti]. (M.) ― -b3- Ve [benzer şekilde] çoğulun çoğulu, Cennet ehline dair bir hadiste, (mecaz:) saç lüleleri anlamında kullanılmıştır; bunlar dallara benzetilmiştir: ve El-Marrلr der ki,
أَعَلَاقَةً أُمَّ الوَلِيدِ بَعْدَمَا
أَفْنَانُ رَأْسِكَ كَالثَّغَامِ المُخْلِسِ
(mecaz:) [Başının saç lüleleri aklaşmış **ثَغَام** gibi olduktan sonra, Ümmü’l-Velîd’e sevgi bağlılığı mı duyuyorsun?]; yani başının saç lüleleri, o aklaştığında. (T. [Bkz. **ثَغَامٌ**.])

**فَنِينٌ**
**فَنِينٌ** ذ [Devenin] koltuk altında, ağrılı bir şişlik. (M, K.) ― -b2- Ve böyle denilen şişliğe sahip deve; bunun gibi ↓ **مَفْنُونٌ**. (M, K.)

**شَجَرَةٌ فَنَّآءُ**
**شَجَرَةٌ فَنَّآءُ** ذ ve **فَنْوَآءُ**, ki bu sonuncusu kıyas dışıdır, Dalları olan bir ağaç; (S;) AA bunu böyle açıklamıştır; fakat kaideye göre **فَنَّآءُ** olmalıdır: (A'Obeyd, T:) yahut bu sonuncusu, ki kıyas dışıdır, uzun dalları olan anlamına gelir: (M:) yahut ikisi de çok dallı anlamına gelir. (K.) ― -b2- Ve [bundan dolayı] **اِمْرَأَةٌ فَنْوَآءُ** (varsayılan mecaz:) Saçı çok olan bir kadın: fakat bu durumda da, önceki durumda olduğu gibi, sıfat kaideye göre **فَنَّآءُ** olmalıdır. (M.) [**فَيْنَانٌ**’a da bak.]

**فَنَّانٌ**
**فَنَّانٌ** ذ Koşmasının çeşitli türleri, tarzları olan bir yaban eşeği: (S, K:) El-A‘şâ’nın şiirinde bu anlamda kullanılmıştır. (S.) [**مِفَنٌّ**’e de bak.]

**شَعَرٌ فَيْنَانٌ**
**شَعَرٌ فَيْنَانٌ** ذ (varsayılan mecaz:) Ağaçların **أَفْنَان**’ı gibi, [lafzen dallar (**أَفْنَان**) olan] lüleleri bulunan saç. (M, * K) [Son kelime aslında çok dallı anlamındadır, (Ham p. 622’ye bak,) vezni **فَيْعَالٌ** olup **فَعْلَان** değildir;] bu sebeple tam i‘râblıdır: Sb böyle der: (M:) yahut uzun ve güzel saç anlamına gelir; son kelime **الفَنَنُ**’den **فَيْعَالٌ** veznindedir ve **ى** ziyadedir. (T.) ― -b2- Ve ayrıca kıyasa uygun olarak **رَجُلٌ فَيْنَانٌ**, (M,) ve **اِمْرَأَةٌ فَيْنَانَةٌ**, (M, K,) denir; yani [bir erkek ve bir kadın] saçı çok olan; (K;) çünkü **فَيْنَان** tam i‘râblıdır, **أَفْنَانُ الشَّجَرِ**’den türemiştir: IAar **اِمْرَأَةٌ فَيْنَى**’yı, [saçı çok olan bir kadın] anlamında zikretmiştir; eğer ibare böyle ise, **فَيْنَان** nâkıs i‘râblı olmalıdır; fakat [ISd der ki] ben bunu IAar’ın bir hatası sayarım. (M.) [Md. فين’e de bak.]

**أُفْنُونٌ**
**أُفْنُونٌ** ذ: iki yerde **فَنٌّ**’e bak. -A2- Ayrıca dolaşık, gür, sık bir dal. (T, K.) ― -b2- Ve ahmak, budala, yahut anlayışı kıt bir kimsenin kapalı, belirsiz, karışık sözü. (T, K.) ― -b3- Ve bir atın ve bir dişi devenin karışık, düzensiz koşusu. (T, K.) -A3- Ayrıca bir yılan. (T, M, K.) ― -b2- Ve yaşlı bir kadın: bazıları böyle der: (M:) yahut yaşı ilerlemiş yaşlı bir kadın: (T, K:) yahut gevşek, sarkık olan: (K:) Ya‘kūb bunu bu üç anlamın ilkiyle açıklamıştır; fakat IB bunu uzak görür; çünkü buna örnek olarak getirilen İbn-Ahmar beyti, bunun sevgilisine uygulandığını gösteren bir şeyle öncelenmiştir. (TA.) [M’de, bunun ayrıca belirli bir kadının özel adı olduğu; ve bu şekilde İbn-Ahmar tarafından kullanılabileceği söylenir.] ― -b3- Ve **دَاهِيَةٌ** ile aynı anlamda [bir felâket, musibet, vb.]: (M, K:) bazıları böyle der. (M.) -A4- Ve gençliğin, yahut gençlik hâlinin; ve bulutların ilk kısmı. (M, K.)

**مِفَنٌّ**
**مِفَنٌّ** ذ Konuşmanın çeşitli türleri, tarzları [yani çeşitlilikleri, türlülükleri] olan bir adam; (T, TA;) bunun gibi ↓ **مُتَفَنِّنٌ**: (S:) yahut şaşılacak şeyler söyleyen yahut yapan bir adam: (S, K, TA:) dişili ة iledir. (T, S, K.) ― -b2- Ve koşmanın çeşitli türlerini, tarzlarını yapan bir at. (TA.)

**مُفَنَّنٌ**
**مُفَنَّنٌ** ذ Çeşitlendirilmiş, tekdüze olmayan bir elbise yahut kumaş parçası. (M, TA.) ― -b2- Ve bir adama sıfat olarak: yaşlı ve huysuz. (M:) bunun gibi, ة ile, bir kadına uygulanır. (M, K.) ― -b3- Ayrıca, ة ile, bir dişi deve ki, kişiye on aylık gebe gibi görünür; sonra **تَنْكَشِفُ مَنَ الكِشَافِ** [görünüşe göre: sonra sıkıştırılmaya maruz kalır yahut kendini sıkıştırılmaya açar; **الكِشَافُ**’tan, dişi deve hakkında söylenen **كَشَفَت**’in mastarı olarak: burada kullanılan **تنكشف** ile, kadın hakkında söylenen **تَكْتَشِفُ**’i karşılaştır]. (K.)

**مَفْنُونٌ**
**مَفْنُونٌ** ذ: **فَنِينٌ**’e bak.

**مُتَفَنِّنُ**
**مُتَفَنِّنُ** ذ: **مِفَنٌّ**’e bak.
