# فهر (ف-ه-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%87%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D9%87%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ف - ه - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 9 sözlük

## Sözlükler (9)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%87%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الهاء والراء والفاء معهما
ه ر ف، ر ه ف، ف ه ر، ر ف ه، ف ره مستعملات ه ف ر مهمل هرف: الهَرْف: شِبْهُ الهَذَيان من الإِعجاب بالشَّيء. فلان يَهْرِفُ بفلان نهارَهُ كُلَّه، هَرْفاً.
وبَعْض السِّباع يَهْرِف لكَثْرة صَوْته.
وفي مَثَلٍ: "لا تَهْرِفْ حتى تَعْرِفَ" .
رهف: الرَّهْفُ: مصدر الرَّهيف، وهو اللّطيف الدَّقيق. رَهُف الشيءَّ يَرْهُفُ ، رَهافةً، وقلماً يُسْتَعمل إلاّ مُرْهفا، وقلّما يُقال: رهيف.
وأرهفتُ السَّيْفَ إذا رَقَّقْتَهُ. ورجلٌ مُرْهَفُ الجسم: رقيقه.
فهر:
الفِهْرُ: الحَجَر قدر ما يكسر به جَوْزٌ، أو يُدَقُّ به شيءٌ، وعامّةُ العَرَبِ تُؤَنِّثُهُ وتصغيره: فُهَْرة. وقُرَيْشٌ كلُّهم يُنْسبون إلى فِهْرِ بن غالبِ بن النَّضْرِ بن كِنانة.
وفي الحديث: "كأنّكُمُ اليهودُ خرجوا من فُهْرِهمْ" أي: من مَوْضِع مِدْراسِهِمْ الذي يجتمعون فيه كالِعيد يُصَلًّون فيه.
رفه: رَفُهَ عَيْشُه رَفاهةٌ ورَفاهِيَةٌ فهو رَفيهُ العَيْشِ، وهو أَرْغد الخِصْبِ.
والرَّفْهُ: وِرْدُ كلّ يومٍ، يقال: أوردتها رِفْها. قال لبيد:
يَشْرَبْنَ رِفْهاً عِراكاً غير صادرةٍ		فكلُّها كارعٌ في الماء مُغْتَمِـرُ
وأَرْفَهَ القومُ مُرْفِهُون إذا فعلت إبلهم كذلك ولا يقولن: أَرْفَهَتِ الإِبل، والاسمُ: الإِرفاه.
والإِرفاهُ: الادِهانُ كلَّ يوم وقد نهى رسول الله صلى الله عليه وعلى آله وسلم عن الإِرفاه.
ورفَّهْتُ عن فلان شدّته وخناقَه إذا نّفستَ عنه ترفيها والرُّفَهُ: التِّبْنُ.
فره: فَرُهَ الشّيءُ يَفْرُهُ فَراهَةً فهو فارهٌ بين الفَراهَةِ والفَراهِيَةِ.
وقوله عزّ اسمه: "وتَنْحتون من الجبال بيوتاً فارهين" أي: حاذقين، ومن قرأها فَرِهين فمعناه: أَشِرِينَ بَطِرِينَ. وناقة مُفْرِهة: تلد فُرْهاً، قال النابغة:
أعطى لفارهةٍ حلوٍ تّرابـعُـهـا		من المواهب لا تُعطَى على حَسَدِ
يعني بالفارهة: القينة، وما يتبعها من المواهب. والجمعُ: الفَوارِهُ والفُرُهُ.

##### Türkçe

باب **الهاء** ve**الراء** ve**الفاء** onlarla birlikte

ه ر ف، ر ه ف، ف ه ر، ر ف ه، ف ره kullanımdadır; ه ف ر ihmaldir. **هرف**: **الهَرْف**: bir şeye hayranlıktan dolayı hezeyana benzer (şey). Falan, falanla bütün gündüzünü **هَرْفاً** olarak **يَهْرِفُ**.

Ve yırtıcı hayvanların bazısı, sesinin çokluğundan dolayı **يَهْرِفُ**.

Ve bir meselde: "لا تَهْرِفْ حتى تَعْرِفَ".

**رهف**: **الرَّهْفُ**: **الرَّهيف**in mastarıdır; o, latif ince olandır. Şey **رَهُف** eder, **يَرْهُفُ**; **رَهافةً** (olarak). Ve ancak **مُرْهفا** (şeklinde) kullanılır; ve nadiren denir: **رهيف**.

Ve kılıcı **أرهفتُ** ettim; onu incelttiğim zaman. Ve bir adam, **مُرْهَفُ الجسم**: onun incesi.

**فهر**:
**الفِهْرُ**: ceviz kırılan kadar taş; yahut onunla bir şey dövülen (taş). Ve Arapların geneli onu müennes yapar; ve onun küçültmesi: **فُهَْرة**. Ve Kureyş’in hepsi, **فِهْرِ** b. Gâlib b. **النَّضْرِ** b. Kinâne’ye nisbet olunur.

Ve hadiste: "كأنّكُمُ اليهودُ خرجوا من فُهْرِهمْ" yani: onların, bayram gibi içinde toplandıkları, içinde namaz kıldıkları, onların ders yeri mevkiinden.

**رفه**: Onun geçimi **رَفُهَ** etti; **رَفاهةٌ** ve **رَفاهِيَةٌ** (olarak); o hâlde o, **رَفيهُ العَيْشِ**tir; ve o, bolluğun en genişidir.

Ve **الرَّفْهُ**: her günün suya varışı; denir: onu **رِفْها** olarak suya vardırdım. Lebîd dedi:
يَشْرَبْنَ رِفْهاً عِراكاً غير صادرةٍ		فكلُّها كارعٌ في الماء مُغْتَمِـرُ

Ve kavim **أَرْفَهَ** etti; **مُرْفِهُون** (olurlar) develeri bunu yaptığında; ve denilmez: **أَرْفَهَتِ الإِبل**; ve isim: **الإِرفاه**.

Ve **الإِرفاهُ**: her gün yağlanmaktır; ve Resûlullah صلى الله عليه وعلى آله وسلم **الإِرفاه**tan nehyetmiştir.

Ve falanın şiddetinden ve boğaz sıkmasından **رفَّهْتُ**; ona ferahlık verdiğin zaman, **ترفيها** olarak. Ve **الرُّفَهُ**: saman kırıntısıdır.

**فره**: Şey **فَرُهَ** etti; **يَفْرُهُ**; **فَراهَةً** (olarak); o hâlde o, **فارهٌ**dir; **الفَراهَةِ** ve **الفَراهِيَةِ** arasında.

Ve O’nun, adı aziz olan, sözü: "وتَنْحتون من الجبال بيوتاً فارهين" yani: mahirler. Ve onu **فَرِهين** okuyan kimseye gelince, onun manası: **أَشِرِينَ بَطِرِينَ**. Ve **مُفْرِهة** bir dişi deve: **فُرْهاً** doğurur. Nâbiga dedi:
أعطى لفارهةٍ حلوٍ تّرابـعُـهـا		من المواهب لا تُعطَى على حَسَدِ

**الفارهة** ile kasteder: şarkıcı cariye; ve ona tâbi olan bağışlar. Ve çoğul: **الفَوارِهُ** ve **الفُرُهُ**.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%87%D8%B1/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الفِهْرُ: الحجر ملء الكفِّ، يذكَّر ويؤنَّث، والجمع أفْهارٌ. وكان الأصمعيّ يقول: فِهْرَةٌ وفِهْرٌ. وتصغيرها فُهَيْرَةٌ. قال الطائي: الفَهيرَةُ مَحْضٌ يُلقى فيه الرَضْف، فإذا غلا ذُرَّ عليه الدقيقُ وسِيطَ به ثم أُكِل. وفُهْرُ اليهودِ مِدْراسهم، وأصلها بُهْر، وهي عِبرانيةٌ فعرّبت. والفَهْرُ: أن يجامع الرجل المرأة ثم يتحوَّل عنها قبل الفراغ إلى أخرى فينزل فيها. وفي الحديث أنَّه نهى عن الفَهْرِ. وكذلك الفَهَرُ مثل نَهْرٍ ونَهَرٍ. وفَهَّرَ الرجل تَفْهيراً، أي أعيا. يقال: أوَّل نقصان حُضْرِ الفرسِ التَرَادَّ، ثم الفُتورُ، ثم التَفْهيرُ. وتْفْهَّرَ الرجل في المال، اتَّسع فيه، كأنه مبدلٌ من تَبَحَّرَ، أو أنه لغة في الإعياء والفتور.

##### Türkçe

**الفِهْرُ**: avuç dolusu taş; müzekker de gelir müennes de; çoğulu **أفْهارٌ**’dır. el-Asmaʿî şöyle derdi: **فِهْرَةٌ** ve **فِهْرٌ**. Onun küçültmesi **فُهَيْرَةٌ**’dır. et-Tâî dedi: **الفَهيرَةُ** saf (süt)tir; içine **الرَضْف** atılır; kaynayınca üzerine un serpilir ve onunla karıştırılır, sonra yenir. **وفُهْرُ اليهودِ** onların **مِدْراس**’ıdır; aslı **بُهْر**’dur; o İbranicedir de Arapçalaştırılmıştır. **الفَهْرُ**: erkeğin kadınla cinsel birleşmede bulunması, sonra bitirmeden ondan başka birine geçip onda boşalmasıdır. Hadiste, **الفَهْرِ**’den nehyettiği (yasakladığı) gelmiştir. Yine **الفَهَرُ**; **نَهْرٍ** ve **نَهَرٍ** gibi (iki vecih)tir. **وفَهَّرَ** adam **تَفْهيراً**; yani yoruldu. Denir ki: atın **حُضْرِ**’ının ilk eksilmesi **التَرَادَّ**’dır; sonra **الفُتورُ**; sonra **التَفْهيرُ**. Adam malda **تْفْهَّرَ**; onda genişledi; sanki **تَبَحَّرَ**’dan بدل edilmiş gibidir; yahut o, yorgunluk ve gevşeklikte bir lugattır.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%87%D8%B1/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ه ر ف
هرف ، فهر ، فره ، رفه ، رهف : مستعملة
هرف : قال الليث : الهَرْفُ : شِبْه الهذَيان من الإعجاب بالشيء ، يقال : هو يَهرِف بفلان نهارَه كلَّه هرفا .
قال : ويقال لبعض السِّباع : يَهرِف لكثرة صوته .
وفي الحديث : أنَّ رُفقةً جاءت وهم يهَرِفون بصاحبٍ لهم ، ويقولون : ما رأينا يا رسول الله مثلَ فلان ، ما سِرنا إلا كان في قراءة ، ولا نزَلْنا إلاّ كان في صلاة .
قال أبو عُبَيد : قوله : يَهرِفون به : يمدَحونه ، ويُطنِبُون في ذكره ، يقال منه : هَرَفْتُ بالرجل أَهرِف هَرْفاً ، ويقال في مثَلٍ : ( لاَ تَهْرِف قبلَ أن تَعرِف ) .
ثعلب عن ابن الأعرابي : هَرَفَ : إذا هَذَى وهَقَى مِثلُه .
قال : والهَرْف : مدحُ الرجلِ على غَير مَعرفة .
رهف : قال الليث : الرَّهْف مصدر الشيء الرَّهِيف ، وهو اللطيف الدَّقيق ، والفعلُ قد رَهُفَ يَرْهُف رَهافةً ، وقلَّما يُستَعمل إلاّ مُرْهَفاً ، وأرْهَفْتُ السيفَ : إذا رَقَّقتهَ ، وسهمٌ مُرهَف ، ورجل مُرْهَف الجسم : دَقيقٌ .
وفي الحديث أن عامرَ بن الطُّفَيل قدِم على رسول الله ( صلى الله عليه وسلم ) وكان مُرهَف البَدَن . أي لطيف الجسم دَقيقه ، يقال : رُهِف فهو
مَرْهوف ، وأكثرُ ما يقال : مُرهَف الجسم ، ويقال : سيفٌ مُرهَف ورَهِيف ، وقد رَهَفْتَهُ وأَرهفتُه .
فره : قال الليث : فَرُهَ الإنسانُ يَفرُه فَراهةً فهو فارهٌ بيِّن الفَراهةَ والفراهِيَة .
وقال الله جلّ وعزّ : ( وَتَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتاً فَارِهِينَ ) ( الشُّعَرَاء : 149 ) .
قال الفراء : معناه حاذِقين ، قال : ومن قرأها ( فَرِهين ) فمعناه أَشِرين بَطِرين ، وقال أبو الهيثم : من قرأها : ( فَرِهين ) فتفسيره أَشِرِين بطرين قال : والفَرِح في كلام العرب بالحاء : الأشِر البَطِر ، يقال : لا تَفرَح أي لا تأشَر ، قال لله جلّ وعزّ : ( لَهُ قَوْمُهُ لاَ تَفْرَحْ إِنَّ اللَّهَ لاَ ) ( القَصَص : 76 ) ؛ فالهاء هاهنا كأنها قامت مقام الحاء .
قلت : وسمعت الأعراب من بني عُقيل يقولون : جارية فارهةٌ ، وغلام فارِهٌ : إذا كانا مَلِيحَي الوَجْه والجميع فُرْه ، ويقال بَرْذَنٌ فارِهٌ ، وحمارٌ فارِهٌ ، إذا كانا سَيورَيْن ، ولا يقال للفَرَس العربي : فاره ولكن يقال فرسٌ جَواد ، وخُطِّيءَ عَدِيُّ بن زيد في قوله ينعتُ فرساً فقال : ( فارهاً مُتتابعاً ) .
ويقال : أفرَهَتْ فلانة ، إذا جاءت بأولادٍ فُرْهَةٍ ، أي مِلاح .
وقال الشافعي في باب ( نفقة المماليك والجواري ) : إذا كان لهنّ فَراهةٌ زِيد في كُسْوتهنّ ونفقتهِنّ ، يريد بالفَراهة الحُسن والمَلاحة .
ورَوَى أبو العباس ، عن ابن الأعرابي أنه قال : أَفْرَهَ الرجلُ : إذا اتّخذ غلاماً فارهاً . وقال : فارِهٌ وفُرْهٌ ميزانه نائب ونُوبٌ .
رفه : رُوِي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه نَهى عن الإرْفاه .
قال أبو عُبَيد فُسِّر الإرْفاه أنه كثرة التدهن . قال : وهذا من وِرْدِ الإبل ، وذلك أنها إذا وَرَدَت كلَّ يوم مَتَى ما شاءت قيل : وَرَدَتْ رِفْهاً ، قال ذلك الأصمعي وأبو عُبيدة ، ويقال : قد أَرْفَهَ القومُ : إذا فَعلتْ إبلُهم ذلك ، فهم مُرْفِهون . فَشبَّه كثرة التدهن ، وإدامتَه به . قال لبيد يذكر نخلاً نابتةً على الماء :
يشْرَبن رِفْهاً عِراكاً غيرَ صادرَةٍ
فكلُّها كارِعٌ في الماء مُغْتَمِرُ
قال : وإذا كان الرجل في ضيق فنفَّسْتَ عنه قلتَ رفَّهْتَ عنه تَرفيهاً .
وقال أبو سعيد : الإرْفَاه : التنعُّم والدَّعَة ومُظاهرَةُ الطَّعام على الطَّعام ، واللباس على اللِّباس ، فكأنه نَهى عن التنعُّم فِعْلَ العجم ، وأَمَر بالتقشُّف ، وابتذال النفس .
رَوَى أبو عُبيد ، عن أبي عمرو ، يقال : هم في رَفاهةٍ ورَفاهيَة ورُفَهْنِيَةٍ : أي في خِصبٍ وعيشٍ واسع . وكذلك الرَّفَاغة والرُّفَغْنِيَةُ .
ورَوَى ثعلب ، عن ابن الأعرابي : أَرْفَه الرجلُ : دام على أكل النَّعيم كلَّ يوم ، وقد نُهِي عنه . قلت : كأنه أراد الإرْفاه الذي فَسَّره أبو عبيد أَنّه كَثرةُ التدهُّن . وفي ( النوادر ) : يقال : أَرْفِه عندي واسْتَرفِهْ ورَفِّهْ عندي ، واستنفه عندي وأَنفِه عندي ، ورَوِّحْ عندي ، المعنى : أقم واسْتَرحْ واستجمَّ .
والعَرَب تقول : إذا سقطت الطَّرْفَهُ قَلَّتْ في الأرض الرَّفَهَة .
قال أبو الهيثم : الرَّفَهة : الرحمة .
قال أبو ليلى : يقال : فلان رافهٌ بفلانٍ : أي راحمٌ له . ويقال : أمَا اترفَهُ فُلاناً ؟ الطَّرفة : عَيْنا الأسد : كَوكَبان ، الجبهةُ أمامهما ، وهي أربعة كواكب .
فهر : قال اللّيث : الفِهْرُ : الحَجَرُ قدرُ ما يكسر به جَوز أو يُدَقُّ به شيء ، قال : وعامة العرب تؤنث الفهر ، قال : وتَصغيرها فُهيْرة .
وقال الفراء : الفِهْر يذكَّر ويؤنَّث .
وقال الليث : قريشٌ كلهم يُنسَبون إلى وَلد فهر بن مالك بن النضر بن كِنانَةَ .
وفي حديث عليّ أنه رأى قوماً سدلوا ثيابَهم ، فقال : كأنكم اليهودُ خَرجوا من فُهرهم .
قال أبو عبيد : قوله خرجوا من فُهرهم : هو موضعُ مِدْراسهم الذي يجتمعون فيه كالعيد يصلُّون فيه . قال وهي : كلمة نبطية أو عبرانية ، أصلها بُهر فعربت بالفاء وقيل : فُهر .
ثعلب ، عن ابن الأعرابي : أَفهرَ الرجلُ إذا خلا مع جاريته لقضاء حاجته ومعه في البيت أُخرى من جواريه فأكْسل عن هذه : أي أوْلَجَ ولم يُنْزل ، فقام من هذه إلى الأخرى فأَنزَل معها . وقد نُهي عنه في الخبر . قال : وأَفهر : إذا كان مع جاريته والأخرى تسمع حِسَّه وقد نُهي عنه . قال : والعَرَبُ تسمي هذا : الفَهْر والوَجْس والرِّكْزَ والخَفْخَفَة .
قال : وأَفهر الرجل : إذا شهد الفهرَ ، وهو عيدُ اليهودِ . وأَفهر : إذا شهد مِدْرَاسَ اليهود .
وأَفهر بعيرُه : إذا أَبْدَع فأُبْدِع به .
وأَفهرَ : إذا اجتمع لحمُه زِيَماً زيماً وتكتَّل فكان مُعَجَّراً ، وهو أقبح السِّمَن .
وفي الحديث أن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) نَهى عن الفَهَر ، وقد فسره ابن الأعرابي ، وقال غيره : هو من التفهير ، وهو أن يُحضِر الفَرَس ؛ فيعتريه انقطاعٌ في الجَرْي من كلال أو غيره ، وكأنه مأخوذٌ من الإفهار ، وهو الإكسال عن الجماع .
قال ابن دُرِيد : ناقة فَيْهَرَةٌ : أي صُلْبةٌ ، في بعض اللغات .

##### Türkçe

ه ر ف
**هرف** ، **فهر** ، **فره** ، **رفه** ، **رهف** : kullanımdadır.

**هرف** : Leys dedi: **الهَرْفُ**: bir şeye hayranlıktan dolayı sayıklamaya benzer (hâl). Denir ki: O, bütün gündüzü falan kimse hakkında **يَهرِف**; **هرفا** (olarak).
Dedi: Ve bazı yırtıcı hayvanlar için de denir: sesinin çokluğundan dolayı **يَهرِف**.
Ve hadiste: bir topluluğun geldiği (vardır); onlar, kendilerinden bir arkadaş hakkında **يهَرِفون** idiler ve diyorlardı: Ey Allah’ın Resulü, falan gibi birini görmedik; yürümemiz olmadı ki o okumada olsun, konaklamamız olmadı ki o namazda olsun.
Ebû Ubeyd dedi: Onun sözü: **يَهرِفون به**: onu övüyorlar ve onu anmada uzatıyorlar (abartıyorlar). Ondan denir: Bir adam hakkında **هَرَفْتُ**; **أَهرِف**; **هَرْفاً**. Ve bir meselde denir: ( **لاَ تَهْرِف قبلَ أن تَعرِف** ).
Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **هَرَفَ**: sayıkladığı ve onun benzerini kustuğu zaman.
Dedi: Ve **الهَرْف**: tanımaksızın adamı övmektir.

**رهف** : Leys dedi: **الرَّهْف** ince olan şeyin masdarıdır; o, latif ve dakiktir. Fiil: **رَهُفَ يَرْهُف رَهافةً**; pek az kullanılmaz, ancak **مُرْهَفاً** (olarak). Ve **أرْهَفْتُ السيفَ**: onu incelttiğim zaman. Ve **سهمٌ مُرهَف**; ve **رجل مُرْهَف الجسم**: ince (dakik).
Ve hadiste: Âmir b. et-Tufeyl’in Allah’ın Resulü’ne ( صلى الله عليه وسلم ) geldiği ve **مُرهَف البَدَن** olduğu (vardır). Yani: bedeni latif, ince. Denir: **رُهِف**; o hâlde o **مَرْهوف**tur. Ve en çok denilen: **مُرهَف الجسم**. Ve denir: **سيفٌ مُرهَف** ve **رَهِيف**. Ve sen onu **رَهَفْتَهُ** ve **أَرهفتُه**.

**فره** : Leys dedi: İnsan **فَرُهَ** eder; **يَفرُه فَراهةً**; o hâlde o **فارهٌ**dir; **بيِّن الفَراهةَ والفراهِيَة**.
Ve Allah azze ve celle dedi: ( **وَتَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتاً فَارِهِينَ** ) ( **الشُّعَرَاء : 149** ).
Ferrâ dedi: manası “usta olanlar”dır. Dedi: Kim onu ( **فَرِهين** ) okursa, manası “azgın, şımarık”tır. Ebû’l-Heysem dedi: Kim onu ( **فَرِهين** ) okursa, onun tefsiri “azgınlar, şımarıklar”dır. Dedi: Arapların كلامında **الفَرِح** (حاء ile) “azgın, şımarık”tır. Denir: **لا تَفرَح** yani “azgınlaşma”. Allah azze ve celle dedi: ( **لَهُ قَوْمُهُ لاَ تَفْرَحْ إِنَّ اللَّهَ لاَ** ) ( **القَصَص : 76** ); işte buradaki **الهاء** sanki **الحاء**’ın yerini tutmuştur.
Dedim: Benî Ukayl’den bedevileri işittim, diyorlardı: **جارية فارهةٌ** ve **غلام فارِهٌ**: ikisi de yüzce güzel oldukları zaman. Ve çoğulu **فُرْه**. Ve denir: **بَرْذَنٌ فارِهٌ** ve **حمارٌ فارِهٌ**; ikisi de yürüyüşlü (seri) oldukları zaman. Arap atı için **فاره** denmez; fakat **فرسٌ جَواد** denir. Ve Adî b. Zeyd, bir atı niteleyerek sözünde hata etti; şöyle dedi: ( **فارهاً مُتتابعاً** ).
Ve denir: **أفرَهَتْ** falanca kadın; **فُرْهَةٍ** çocuklar getirdiği zaman; yani güzel.
Şâfiî, ( **نفقة المماليك والجواري** ) babında dedi: Onlar için **فَراهةٌ** olduğu zaman, onların giyimine ve nafakasına artırılır; **الفَراهة** ile güzelliği ve alımlılığı kasteder.
Ebû’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti: O dedi: Adam **أَفْرَهَ** eder: **فارهاً** bir oğlan edindiği zaman. Dedi: **فارِهٌ** ve **فُرْهٌ**’ün vezni **نائب** ve **نُوبٌ**’dur.

**رفه** : Nebî’den ( صلى الله عليه وسلم ) rivayet olundu: **الإرْفاه**’tan nehyetti.
Ebû Ubeyd dedi: **الإرْفاه** “yağlanmanın çokluğu” diye tefsir edildi. Dedi: Bu, develerin suya gelişinden (**وِرْدِ الإبل**)dir; çünkü onlar her gün, ne zaman isterlerse suya geldiklerinde “**وَرَدَتْ رِفْهاً**” denir. Bunu Asma‘î ve Ebû Ubeyde söyledi. Ve denir: Kavim **أَرْفَهَ** etti: develeri bunu yaptığı zaman; onlar **مُرْفِهون**dur. Yağlanmanın çokluğunu ve onun sürdürülmesini buna benzetti. Lebîd, su üzerinde bitmiş hurmaları anarak dedi:
يشْرَبن رِفْهاً عِراكاً غيرَ صادرَةٍ
فكلُّها كارِعٌ في الماء مُغْتَمِرُ
Dedi: Adam darlık içinde iken sen ondan ferahlattığın zaman, “onun üzerinden **رفَّهْتَ**; **تَرفيهاً**” dersin.
Ebû Saîd dedi: **الإرْفَاه**: nimetlenme, rahatlık; yemeği yemeğin üzerine, elbiseyi elbisenin üzerine yığmaktır. Sanki o, Acemlerin nimetlenmesini yasakladı ve zühdü, nefsi hor kullanmayı emretti.
Ebû Ubeyd, Ebû Amr’dan rivayet etti: Denir: Onlar **رَفاهةٍ** ve **رَفاهيَة** ve **رُفَهْنِيَةٍ** içindedir: yani bollukta ve geniş geçimdedir. Aynı şekilde **الرَّفَاغة** ve **الرُّفَغْنِيَةُ**.
Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti: Adam **أَرْفَه** etti: her gün nimet yemeği yemeye devam ettiği zaman; ondan nehyedilmiştir. Dedim: Sanki o, Ebû Ubeyd’in “yağlanmanın çokluğu” diye tefsir ettiği **الإرْفاه**’ı kastetti. Ve ( **النوادر** )’de: Denir: **أَرْفِه عندي** ve **اسْتَرفِهْ** ve **رَفِّهْ عندي**; ve **استنفه عندي** ve **أَنفِه عندي**; ve **رَوِّحْ عندي**. Mana: kal, dinlen, kendine gel.
Araplar der: **الطَّرْفَهُ** düştüğü zaman, yerde **الرَّفَهَة** azaldı.
Ebû’l-Heysem dedi: **الرَّفَهة**: rahmettir.
Ebû Leylâ dedi: Denir: Falan, falana **رافهٌ**dur: yani ona merhamet edendir. Ve denir: Falanı **اترفَهُ** etmedi mi? **الطَّرفة**: aslanın iki gözü; iki yıldızdır. **الجبهةُ** onların önündedir; o dört yıldızdır.

**فهر** : Leys dedi: **الفِهْرُ**: ceviz kırılan yahut bir şey dövülen kadar taş. Dedi: Arapların çoğu **الفهر**’i müennes yapar. Dedi: Onun küçültmesi **فُهيْرة**’dir.
Ferrâ dedi: **الفِهْر** müzekker de yapılır, müennes de yapılır.
Leys dedi: Kureyş’in hepsi, Kinâne b. en-Nadr b. Mâlik b. Fihr’in oğluna nisbet olunur.
Ali’nin hadisinde: Bir kavmi elbiselerini salmış gördü; dedi: Sanki siz Yahudilersiniz; **فُهرهم**’lerinden çıkmışlar.
Ebû Ubeyd dedi: Onun sözü “**خرجوا من فُهرهم**”: onların, bayram gibi içinde toplanıp namaz kıldıkları, ders yaptıkları yerleridir. Dedi: O, Nabatî yahut İbranî bir kelimedir; aslı **بُهر** idi; **الفاء** ile Arapçalaştırıldı ve **فُهر** denildi.
Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: Adam **أَفهرَ** etti: câriyesiyle ihtiyacını gidermek için yalnız kaldığı zaman ve evde diğer câriyelerinden bir başkası da onunla beraber iken, bundan (**هذه**) gevşedi; yani soktu ve boşalmadı; sonra bundan kalkıp ötekine geçti ve onunla boşaldı. Haberde ondan nehyedilmiştir. Dedi: Ve **أَفهر**: câriyesiyle iken öteki onun sesini işittiği zaman; ondan nehyedilmiştir. Dedi: Araplar buna şu adları verir: **الفَهْر** ve **الوَجْس** ve **الرِّكْزَ** ve **الخَفْخَفَة**.
Dedi: Adam **أَفهر** etti: **الفهر**’e şahit olduğu zaman; o, Yahudilerin bayramıdır. Ve **أَفهر**: Yahudilerin **مِدْرَاس**’ına şahit olduğu zaman.
Ve devesi **أَفهر** etti: **أَبْدَع** ettiği zaman; böylece onunla **أُبْدِع** olunduğu zaman.
Ve **أَفهرَ**: eti parça parça (**زِيَماً زيماً**) toplandığı, yığılıp topaklandığı zaman; böylece **مُعَجَّراً** olur; o, semizliğin en çirkini.
Ve hadiste: Nebî’nin ( صلى الله عليه وسلم ) **الفَهَر**’den nehyettiği (vardır). İbnü’l-A‘râbî onu tefsir etti. Başkası dedi: O, **التفهير**’dendir; o da atı hazır bulundurmasıdır; böylece ona, koşuda, yorgunluktan yahut başkasından bir kesilme arız olur. Sanki o, **الإفهار**’dan alınmıştır; o da cinsel birleşmeden gevşemektir.
İbn Düreyd dedi: **ناقة فَيْهَرَةٌ**: yani sert; bazı dillerde.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%87%D8%B1/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الفاء والهاء وما يثلثهما)
(فهج) الفاء والهاء والجيم كلمة. يقال إنَّ الفَيْهَج: الخَمْر. وأنشَدوا:
ألا يا اصْبَحينا فَيْهَجاً جدرية  *** بماءِ سحابٍ يسبق الحقَّ باطلي([1])

(فهد) الفاء والهاء والدال يدلُّ على جِنْس من الحيوان، ثم يُستعار. فالفهد معروف، والجمع فُهود. ويقال فَهدَ الرَّجُل: غَفَل عن الأُمور، شُبِّه بالفَهد.
وفي حديث أُمِّ زَرع([2]) : "إِنْ دخَل فَهِدَ، وإنْ خرجَ أَسِدَ". ويقولون هذا لأنَّ الفَهْد نَؤُوم.
والمستعار الفَهْدتان: لحمتا زَور الفَرس. ويقولون: الفهد: مِسمارٌ في واسطة الرَّحْل.
(فهر) الفاء والهاء والراء ليس فيه من اللُّغة الأصلية شيءٌ [إلاّ] كلمةٌ واحدة، وهي الفِهر، مؤنَّثة، وهي الحجر من الحجارة. ويقولون: إِنّ الفَهْر: أنْ يُجامِع الرّجلُ المرأةَ ويُفرِغَ في غيرها. وقد جاء فيه. ويقال تفَهَّرَ في المال: اتَّسعَ فيه. يقولون: ناقةٌ فَيْهَرَةٌ: شديدة. وكلُّ هذا قريبٌ بعضُه في الضعف([3]) مِن بَعض.
(فهق) الفاء والهاء والقاف أصلٌ صحيح يدلُّ على سَعَةٍ وامتلاء. من ذلك الفَهْق: الامتلاء. يقال: أفهَقْت الكأسَ، إذا ملأتَها. وفي الحديث: "إن أبغضَكم إليَّ الثَّرثارون والمتفيهِقُون" واحدهم مُتفيهِق. وفي الذي يفهق كلامه ويَملأُ به فمَه قال الأعشى:
تَروحُ على آلِ المحلِّق جَفنةٌ  *** كجابيةِ الشَّيخ العراقيِّ تَفهقُ([4])
قال الخليل: الفَيْهق: الواسعُ من كلِّ شيء، حتى يقالُ مفازةٌ فيهق. قال: ومُنفهق الوادي: متَّسَعه.
ومما شذَّ عن هذا الأصل: الفَهْقَة: عظمٌ عند فائق الرَّأس([5]) مشرفٌ على اللَّهاة.
(فهم) الفاء والهاء والميم عِلْم الشيء، كذا يقولون أهلُ اللغة([6]) . وفَهمٌ: قبيلة.
--------------ــــ
([1]) وكذا سبقت روايته في (جدر). وفي المجمل (جدر): "ألا يا اصبحينا فيهجا جيدرية"، وقد سبق التنبيه على صواب روايته، وعلى نسبته إلى معبد بن سعنة.
([2]) انظره كاملاً في المزهر (2: 532)، ورواه البخاري ومسلم، والترمذي في شمائله، والطبراني وغيرهم. والكلمة التالية من كلام المرأة الخامسة.
([3]) لعلها "في المعنى".
([4]) ديوان الأعشى 150 برواية: "نفى الذم عن آل المحلق"، وأنشده في اللسان (حلق، فهق، جبي)، وسبق إنشاده في (جبي).
([5]) وكذا في المجمل. والفائق: موصل العنق في الرأس. وفي اللسان: عند مركب العنق، وهو أول الفقار.
([6]) كذا وردت العبارة، وهي لغة معروفة لبني الحارث بن كعب. وانظر حواشي 462.

ـ

##### Türkçe

(فâ ve **الهاء** ve ikisini üçleyen(ler) bâbı)
(**فهج**) **الفاء** ve **الهاء** ve **الجيم** bir kelimedir. Denir ki **الفَيْهَج**: şaraptır. Ve inşâd ettiler:
Dikkat et, ey bizi sabahlatan, **فَيْهَجاً** **جدرية**  *** bir bulut suyuyla ki hakkı bâtılım geçer([1])

(**فهد**) **الفاء** ve **الهاء** ve **الدال** bir hayvan cinsine delâlet eder, sonra ödünç alınır. Şu hâlde **الفهد** mâlûmdur; cem‘i **فُهود**. Ve denir: **فَهدَ** adam: işlerden gaflet etti; **الفَهد**e benzetildi.
Ve **أُمِّ زَرع** hadîsinde([2]) : “Eğer girerse **فَهِدَ**; ve eğer çıkarsa **أَسِدَ**.” Ve bunu, **الفَهْد**in çok uyuyan olmasından dolayı söylerler.
Ve ödünç alınmış olan **الفَهْدتان**: atın göğsünün iki et parçası. Ve derler: **الفهد**: **الرَّحْل**in ortasında bir çividir.
(**فهر**) **الفاء** ve **الهاء** ve **الراء**da aslî dilden hiçbir şey yoktur; [ancak] bir tek kelime müstesna; o da **الفِهر**dir; müennestir; ve o, taşlardan bir taştır. Ve derler: Şüphesiz **الفَهْر**: erkeğin kadına cima etmesi ve başkasına boşaltmasıdır. Ve onda gelmiştir. Ve denir: malda **تفَهَّرَ**: onda genişledi. Derler: **ناقةٌ فَيْهَرَةٌ**: şiddetli. Ve bütün bu(lar) birbirine zayıflıkta([3]) yakındır.
(**فهق**) **الفاء** ve **الهاء** ve **القاف** sahih bir asıldır; genişliğe ve doluluğa delâlet eder. Bundan **الفَهْق**: doluluktur. Denir: **أفهَقْت** kadehi; onu doldurduğun zaman. Ve hadîste: “Şüphesiz bana en buğz edileniniz gevezeler ve **المتفيهِقُون**dur”; onların bir teki **مُتفيهِق**tir. Ve sözünü **يفهق** eden ve onunla ağzını dolduran hakkında **الأعشى** dedi:
**جَفنةٌ** **آلِ المحلِّق** üzerine akşam döner  *** Iraklı şeyhin havuzu gibi, **تَفهقُ**([4])
**الخليل** dedi: **الفَيْهق** her şeyden geniş olandır; hatta denir: **مفازةٌ فيهق**. Dedi: Ve **مُنفهق الوادي**: onun geniş yeridir.
Ve bu asıldan şâz olan şeylerdendir: **الفَهْقَة**: başın tepesinde([5]) **اللَّهاة** üzerine çıkıntı yapan bir kemiktir.
(**فهم**) **الفاء** ve **الهاء** ve **الميم** şeyin bilgisi(dır); dil ehli([6]) böyle derler. Ve **فَهمٌ**: bir kabiledir.
--------------ــــ
([1]) Ve böylece rivayeti (جدر)’de geçti. Ve **المجمل**de (جدر): “Dikkat et, ey bizi sabahlatan, **فيهجا** **جيدرية**”, ve rivayetinin doğruluğuna ve onu **معبد بن سعنة**’ye nispetine dair uyarı daha önce geçti.
([2]) Tamamını **المزهر**de (2: 532) gör; ve onu **البخاري** ve **مسلم** ve **الترمذي** **شمائله**’inde ve **الطبراني** ve başkaları rivayet etti. Ve sonraki kelime beşinci kadının sözündendir.
([3]) Muhtemelen “mânâda”.
([4]) **ديوان الأعشى** 150’de “**نفى الذم عن آل المحلق**” rivayetiyle; ve onu **اللسان**da (حلق، فهق، جبي) inşâd etti; ve onun inşâdı (جبي)’de daha önce geçti.
([5]) Ve böylece **المجمل**de. Ve **الفائق**: boynun baştaki birleşim yeridir. Ve **اللسان**da: boynun birleşim yerinde; ve o, omurların ilki(dir).
([6]) İbare böyle vârid oldu; ve o, **بني الحارث بن كعب** için mâlûm bir lugattır. Ve 462 hâşiyelerine bak.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%87%D8%B1/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ف ه ر
اضرب الوتد بالفهر وهي مؤنثة وبتصغيرها سمي أبو عامر بن فهيرة‏.‏
وتقول‏:‏ فلان يتلصص كالفويرة ثم يصير على الضرب كالفهيرة‏.‏
وقعد يرمي في حلقه أمثال الأفهار أي يدهور اللقم‏.‏
وكأنهم اليهود خرجوا من فهرهم وهو مدراسهم تعريب بهر بالعبرانية‏.‏
ونهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عن الفهر وهو أن يخالط إحدى جاريتيه وينزل مع الأخرى‏.‏

##### Türkçe

ف ه ر
Kazığı **الفهر** ile vur; o müennestir; onun küçültmesiyle Ebû Âmir b. **فهيرة** adlandırıldı.
Ve dersin ki: Falan, **الفويرة** gibi gizlice sokulur; sonra vurmada **الفهيرة** gibi olur.
Ve boğazına **الأفهار** emsallerini atar oturdu; yani lokmaları yuvarlar.
Sanki onlar Yahudiler; **فهرهم**’lerinden çıktılar; o, onların medresesidir; İbranice’de **بهر**’in Arapçalaştırılmasıdır.
Ve Resûlullah صلى الله عليه وسلم **الفهر**’den nehyetti; o, iki câriyesinden biriyle karışıp diğeriy­le inzâl etmesidir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%87%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الفِهْرُ: الحجر قَدْرَ ما يُدَقُّ به الجَوْزُ ونحوه، أُنْثى؛ قال الليث: عامة العرب تؤنث الفِهْرَ، وتصغيرها فُهَيْر. وقال الفراء: الفِهْرُ يذكر ويؤنث، وقيل: هو حجر يملأ الكف. وفي الحديث: لما نزل « تَبَّتْ يدا أَبي لهب» جاءت امرأَته وفي يدها فِهْر؛ قال: هو الحجر مِلْءَ الكف، وقيل: هو الحجر مطلقاً، والجمع أَفْهار وفُهُورٌ، وكان الأَصمعي يقول: فِهْرَة وفِهْرٌ، وتصغيرها فُهَيْرة، وعامر ابن فُهَيْرة سمي بذلك. وتَفَهَّر الرجلُ في المال. اتَّسع.
وفَهَّرَ الفرسُ وفَيْهَرَ وتَفَيْهَر: اعتراه بُهْرٌ وانقطاع في الجري وكَلال.
والفَهْرُ: أَن ينكح الرجل المرأَة ثم يتحوّل عنها قبل الفَراغ إِلى غيرها فَيُنْزِل، وقد نهي عن ذلك. وفي الحديث: أَنه نهى عن الفَهْرِ، وكذلك الفَهَر، مثل نَهْرٍ ونَهَر، بالسكون والتحريك؛ يقال: أَفْهَرَ يُفْهِرُ إِفْهاراً. ابن الأَعرابي: أَفْهَر الرجلُ إذا خلا مع جاريته لقضاء حاجته ومعه في البيت أُخرى من جواريه، فأَكْسَلَ عن هذه أَي أَوْلَجَ ولم يُنْزِل، فقام من هذه إِلى أُخرى فأَنزل معها، وقد نهي عنه في الخبر. قال: وأَفْهَر الرجل إذا كان مع جاريته والأُخرى تسمع حِسَّه، وقد نهي عنه. والعرب تسمي هذا الفَهْرَ والوَجْسَ والرَّكْزَ والحَفْحَفَةَ؛ وقال غيره في تفسير هذا الحديث: هو من التَّفْهير، وهو أَن يُحْضِرَ الفرسُ فيعتريه انقطاع في الجري من كَلال أَو غيره؛ وكأَنه مأْخوذ من الإِفْهارِ وهو الإِكْسال عن الجماع. وفَهَّر الرجلُ تَفْهِيراً أَي أَعيا. يقال: أَوّل نقصان حُضْرِ الفرس التَّرادُّ ثم الفُتُور ثم التَّفْهير. وتَفَهَّر الرجل في الكلام: اتَّسع فيه، كأَنه مبدل من تَبَحَّر أَو أَنه لغة في الإِعياء والفُتُور. وأَفْهَر بعيرُه إِذا أَبْدَع فأُبْدِعَ به.
وفِهْر: قبيلة، وهي أَصل قريش وهو فِهْرُ بن غالب ابن النَّضْر بن كنانة، وقريش كلهم ينسبون إِليه.
والفَهِيرةُ: مَخْضٌ يلقى فيه الرَّضْف فإِذا هو غلى ذُرَّ عليه الدقيق وسِيطَ به ثم أُكل، وقد حكيت بالقاف.
وفُهْرُ اليهود، بالضم: موضعُ مِدْراسِهم الذي يجتمعون إِليه في عيدهم يصلون فيه، وقيل: هو يوم يأْكلون فيه ويشربون؛ قال أَبو عبيد: وهي كلمة نَبَطِيَّة أَصلها بُهْر أَعجمي، عرّب بالفاء فقيل فُهْر، وقيل: هي عبرانية عرّبت أَيضاً، والنصارى يقولون فُخْر. قال ابن دريد: لا أَحسب الفُهْر عربيّاً صحيحاً. وفي حديث علي، عليه السلام، ورأَى قوماً قد سَدَلوا ثيابهم فقال: كأَنهم اليهود خرجوا من فُهْرهم أَي موضع مِدْراسهم. قال: وأَفْهَرَ إِذا شهد الفُهْر، وهو عيد اليهود. وأَفهر إِذا شهد مِدْراس اليهود. ومفاهرُ الإِنسان: بَآدِلُه، وهو لحم صدره. وأَفْهَر إِذا اجتمع لحمه زِيَماً زِيَماً وتَكَتَّل فكان مُعَجَّراً، وهو أَقبح السمن. وناقة فَيْهرة: صلبة عظيمة.

##### Türkçe

**الفِهْرُ**: cevize ve benzerine onunla vurulup ezilecek miktarda taş; dişi. Şöyle dedi:
Leys: Arapların geneli **الفِهْرَ**’i dişil yapar; onun küçültmesi **فُهَيْر**’dir. Ferrâ dedi:
**الفِهْرُ** eril de yapılır dişil de; ve denildi ki: o, avucu dolduran bir taştır. Hadiste: « **تَبَّتْ يدا أَبي لهب** » inince, karısı elinde bir **فِهْر** ile geldi; dedi: o, avuç dolusu taştır; ve denildi ki: o, mutlak olarak taştır. Çoğulu **أَفْهار** ve **فُهُورٌ**’dur. Asmaî şöyle derdi:
**فِهْرَة** ve **فِهْرٌ**; onun küçültmesi **فُهَيْرة**’dir. Ve Âmir b. **فُهَيْرة** buna böyle adlandırıldı.
**وتَفَهَّر** adam malda; genişledi.
Ve **فَهَّرَ** at ve **فَيْهَرَ** ve **تَفَيْهَر**: ona koşuda bir **بُهْرٌ** ve kesilme ve yorgunluk arız oldu.

Ve **الفَهْرُ**: adamın kadını nikâhlayıp sonra bitirmeden önce ondan başkasına dönmesi; böylece boşalmasıdır; bundan nehyedilmiştir. Hadiste: onun **الفَهْرِ**’den nehyettiği (gelmiştir); aynı şekilde **الفَهَر**; **نَهْرٍ** ve **نَهَر** gibi, sükûn ve hareke ile. Denilir: **أَفْهَرَ** **يُفْهِرُ** **إِفْهاراً**. İbnü’l-A‘râbî: Adam **أَفْهَر** eder; câriyesiyle ihtiyacını gidermek için halvette iken, evde onunla beraber diğer câriyelerinden bir başkası da bulunursa; şu (câriye)den gevşeklik etti; yani soktu ve boşalmadı; sonra şu (câriye)den kalkıp bir başkasına geçti de onunla boşaldı; haberde bundan nehyedilmiştir. Dedi:
Ve adam **أَفْهَر** eder; câriyesiyle iken öteki onun sesini işitir (hâlde) olursa; bundan nehyedilmiştir.
Araplar buna **الفَهْرَ** ve **الوَجْسَ** ve **الرَّكْزَ** ve **الحَفْحَفَةَ** adını verirler. Başkası bu hadisin tefsirinde dedi ki: o, **التَّفْهير**’dendir; o da atın **يُحْضِرَ** (hızlı koşması) ve ona yorgunluktan yahut başkasından koşuda bir kesilmenin arız olmasıdır; sanki **الإِفْهارِ**’dan alınmıştır; o da cinsel birleşmeden gevşekliktir. Ve adam **فَهَّر** **تَفْهِيراً**; yani yoruldu. Denilir: atın **حُضْرِ**’ünün ilk eksilmesi **التَّرادُّ** sonra **الفُتُور** sonra **التَّفْهير**’dir. Ve adam sözde **تَفَهَّر**: onda genişledi; sanki **تَبَحَّر**’dan değiştirilmiştir yahut o, yorgunluk ve gevşeklikte bir dildir. Ve deve **أَفْهَر** etti; yani **أَبْدَع** etti de onunla **أُبْدِعَ** olundu.

Ve **فِهْر**: bir kabiledir; o, Kureyş’in aslıdır; o da **فِهْرُ** b. Gâlib b. **النَّضْر** b. Kinâne’dir; Kureyş’in hepsi ona nisbet edilir.

Ve **الفَهِيرةُ**: içine **الرَّضْف** atılan bir ayran; o kaynayınca üzerine un serpilir ve onunla karıştırılır, sonra yenir; **بالقاف** ile de rivayet edilmiştir.

Ve **فُهْرُ اليهود**, damme ile: onların **مِدْراسِهم**’inin yeri; bayramlarında ona toplanırlar, onda namaz kılarlar. Ve denildi ki: o, onda yiyip içtikleri bir gündür. Ebû Ubeyd dedi: o, Nabatî bir kelimedir; aslı yabancı **بُهْر**’dür; fâ ile Arapçalaştırıldı da **فُهْر** denildi. Ve denildi ki: o, İbrânîcedir; yine Arapçalaştırılmıştır; Hristiyanlar **فُخْر** derler. İbn Düreyd dedi: **الفُهْر**’ün sahih Arapça olduğunu sanmıyorum. Ali’nin hadîsinde, عليه السلام: bir kavmi gördü, elbiselerini salmışlardı; dedi: sanki onlar Yahudiler; **فُهْرهم**’lerinden çıkmışlar; yani **مِدْراسهم**’lerinin yerinden. Dedi:
Ve **أَفْهَرَ**: **الفُهْر**’e şahit oldu; o, Yahudilerin bayramıdır. Ve **أَفهر**: Yahudilerin **مِدْراس**’ına şahit oldu.

Ve insanın **مفاهرُ**’i: onun **بَآدِلُه**’dir; o, göğsünün etidir. Ve **أَفْهَر**: eti parça parça toplanıp yığıldı ve kümelendi de **مُعَجَّراً** oldu; o, şişmanlığın en çirkinidir. Ve **ناقة فَيْهرة**: sert, iri (bir dişi deve).

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%87%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الفهر، بالكسر: الحجر مطلقا. وقيل: قدر ما يدق به الجوز ونحوه أو قدر ما يملأ الكف. قال الفراء: يذكر ويؤنث، وقال الليث: عامة العرب تؤنث الفهر وتصغيرها فهيرة قلت: وقد وقع مذكرا في قول أم جميل لأبي بكر رضي الله عنه: لو وجدت صاحبك لشدخت رأسه بهذا الفهر هكذا وقع كما في الروض، ج أفهار وفهور، وكان الأصمعي يقول: فهرة وفهر كما في الصحاح. وفهر: قبيلة من قريش. وهو فهر بن مالك بن النضر بن كنانة، وقريش كلهم ينسبون إليه. وفي الحديث: أنه نهى عن الفهر، بالفتح، وكذلك الفهر بالتحريك، مثل نهر ونهر: وهو أن تنكح المرأة ثم تتحول عنها إلى غيرها قبل الفراغ فتنزل. وقد نهى عن ذلك. فهر، كمنع، وأفهر إفهارا. والفهر، بالضم: مدراس اليهود الذي تجتمع إليه في يوم عيدهم يصلون فيه أو هو يوم يأكلون فيه ويشربون، قال أبو عبيد: وهي كلمة نبطية، أصلها بهر، أعجمي أعرب بالفاء، وقيل: هي عبرانية عربت أيضا، والنصارى يقولون: فخر. وقال ابن دريد: لا أحسب الفهر عربيا صحيحا. وتفضهر الرجل في المال: اتسع، كأنه مبدل من تبحر كتفيهر. وفهر الفرس تفهيرا، وفيهر وتفيهر: اعتراه بهر وانقطاع في الجري وكلال، أو تراد عن الجري من ضعف وانقطاع في الجري، يقال: أول نقصان حضر الفرس التراد ثم الفتور ثم التفهير. ومفاهرك، بالفتح كما هو مضبوط عندنا، وفي بعض النسخ بالضم: لحم صدرك. وناقة فيهرة وفيهر: صلبة عظيمة، وفي التكملة: شديدة. وقال ابن دريد: متقدمة، لغة يمانية. وعامر بن فهيرة، كجهينة: مولى أبي بكر الصديق رضي الله تعالى عنه. قال السهيلي في الروض الأنف: وكان عبدا أسود لطفيل بن الحارث ابن سخبرة، اشتراه أبو بكر فأعتقه قبل دخول النبي صلى الله عليه وسلم دار الأرقم، قتله عامر بن الطفيل يوم بئر معونة، ورفعته الملائكة فلم يوجد في القتلى. وأفهر الرجل: شهد عيد اليهود، وهو الفهر، بالضم أو أفهر: أتى مدراسهم. وأفهر الرجل: اجتمع لحمه زيما زيما وتكتل فكان معجرا، وهو أقبح السمن. وأفهر بعيره، إذا أبدع فأبدع به، وأفهر الرجل: خلا مع جاريته لقضاء حاجته، وجاريته الأخرى في البيت تسمع حسه، وهو الوجس والركز والحفحفة المنهى عنه، قال ابن الأعرابي، وقال أيضا: أفهر الرجل، إذا خلا مع جاريته ومعه في البيت أخرى من جواريه، فأكسل عن هذه- أي أولج ولم ينزل- فقام من هذه إلى أخرى فأنزل معها. وقد نهى عنه في الخبر. وأفهرت الجارية، بالضم: ختنت وفي التكملة: خفضت. والفهيرة، كسفينة: محض يلقى فيه الرضف، فإذا هو غلى ذر عليه الدقيق وسيط به وأكل. وقد حكيت بالقاف. ومما يستدرك عليه: فهر الرجل تفهيرا: أعيا. وتفهر الرجل في الكلام: اتسع فيه، كأنه مبدل من تبحر. وأرض مفهرة، بالفتح: ذات أفهار. وفهرويه: اسم جماعة.

##### Türkçe

**الفهر**، kesre ile: taş, mutlak olarak. Ve denildi: ceviz ve benzeri onunla dövülen şey miktarı; yahut avucu dolduran miktar. **الفراء** dedi: müzekker de gelir, müennes de; **الليث** dedi: Arapların geneli **الفهر**’i müennes yapar; onun tasğîri **فهيرة**’dir. Dedim: Ümm Cemîl’in Ebû Bekir’e (Allah ondan razı olsun) sözünde müzekker olarak vâki olmuştur: “Eğer arkadaşını bulsaydım, başını şu **الفهر** ile yarardım.” Böyle vâki olmuştur; **الروض**’da olduğu gibi. Çoğulu: **أفهار** ve **فهور**. **الأصمعي** şöyle derdi: **فهرة** ve **فهر**; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Ve **فهر**: Kureyş’ten bir kabiledir. O, **فهر بن مالك بن النضر بن كنانة**’dir; Kureyş’in hepsi ona nisbet edilir. Ve hadiste: **الفهر**’den, fetḥa ile, nehyettiği gelmiştir; yine **الفهر** hareke ile (yani fetha ile), **نهر** ve **نهر** gibi: o, kadını nikâhlaman, sonra boşalmadan önce ondan başkasına dönmen; böylece (meni) iner. Ondan nehyetmiştir. **فهر** (vezni **منع** gibi), ve **أفهر** **إفهارا**.

Ve **الفهر**, ḍamme ile: Yahudilerin bayram günlerinde kendisine toplandıkları, içinde namaz kıldıkları medrâsı; yahut o, içinde yedikleri ve içtikleri bir gündür. **أبو عبيد** dedi: O, Nabatî bir kelimedir; aslı **بهر**’dir; yabancı olup **فاء** ile Arapçalaştırılmıştır. Ve denildi: O, İbrânîcedir; yine Arapçalaştırılmıştır. Hristiyanlar derler: **فخر**. **ابن دريد** dedi: **الفهر**’in sahih Arapça olduğunu sanmıyorum. Ve adam malda **تفضهر** etti: genişledi; sanki **تبحر**’den bedeldir; **كتفيهر** gibi.

Ve at **فهر** etti, **تفهيرا**; ve **فيهر** ve **تفيهر**: ona **بهر** ve koşuda kesilme ve bitkinlik arız oldu; yahut zayıflık ve koşuda kesilme sebebiyle koşudan geri durdu. Denilir: Atı geri durma ile ilk eksilme yakalar; sonra gevşeme; sonra **التفهير**. Ve **مفاهرك**, fetḥa ile—bizde zabt edildiği üzere—ve bazı nüshalarda ḍamme ile: göğsünün eti. Ve **ناقة فيهرة** ve **فيهر**: sert, iri; **التكملة**’de: şiddetli. **ابن دريد** dedi: önde giden; Yemenî bir lügat.

Ve **عامر بن فهيرة**, **جهينة** gibi: Ebû Bekir es-Sıddîk’ın (Allah Teâlâ ondan razı olsun) mevlâsı. **السهيلي** **الروض الأنف**’te dedi: O, **طفيل بن الحارث ابن سخبرة**’nin siyah bir kölesiydi; Ebû Bekir onu satın aldı da, Peygamber (Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun) **دار الأرقم**’a girmeden önce onu âzâd etti. **عامر بن الطفيل** onu **بئر معونة** günü öldürdü; melekler onu yükseltti de öldürülenler arasında bulunmadı.

Ve adam **أفهر** etti: Yahudilerin bayramına şahit oldu; o da ḍamme ile **الفهر**’dir. Yahut **أفهر**: onların medrâsına geldi. Ve adam **أفهر** etti: eti yığın yığın toplandı ve kütleleşti; böylece **معجرا** oldu; o, şişmanlığın en çirkinidir. Ve devesini **أفهر** etti: eğer (deve) **أبدع** ettiyse, onunla da **أبدع** etti. Ve adam **أفهر** etti: câriyesiyle ihtiyacını gidermek için baş başa kaldı; öteki câriyesi de evde onun sesini işitir; o da nehyedilmiş olan **الوجس** ve **الركز** ve **الحفحفة**’dir; **ابن الأعرابي** dedi. Ve yine dedi: Adam **أفهر** eder; eğer câriyesiyle baş başa kalır ve evde onunla birlikte câriyelerinden bir başkası da bulunursa; şu (yani birincisi) hakkında gevşeklik gösterir—yani sokar da boşalmaz—sonra şu (birincisi)nden kalkar da bir başkasına gider; onunla boşalır. Haber’de ondan nehyedilmiştir.

Ve câriye **أفهرت** etti, ḍamme ile: sünnet edildi; **التكملة**’de: **خفضت**. Ve **الفهيرة**, **سفينة** gibi: içine kızgın taşın atıldığı ayran; o kaynayınca üzerine un serpilir ve onunla karıştırılır ve yenir. **القاف** ile de rivayet edilmiştir.

Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: Adam **فهر** etti, **تفهيرا**: yoruldu. Ve adam sözde **تفهر** etti: onda genişledi; sanki **تبحر**’den bedeldir. Ve **أرض مفهرة**, fetḥa ile: **أفهار** sahibi. Ve **فهرويه**: bir cemaatin adıdır.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%87%D8%B1/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

فَهَرَ
1 فَهَرَ ذ , aor. َ, (Msb, K,) inf. n. فَهْرٌ (S, O, Msb, K) and فَهَرٌ; (S, O, K;) and ↓ افهر, (IAar, O, * K,) inf. n. اـِفْهَارٌ; (TA;) He compressed a woman, (IAar, S, O, Msb, K,) one of his young women, (IAar,) without consummating the act, i. e. without اـِنْزَال, (IAar, S, O, Msb,) and then removed to another and consummated the act (IAar, S, O, Msb, K) with the latter, (IAar, O, Msb,) who was with him in the house, or chamber; (IAar;) the doing of which is forbidden (S, O, Msb) by the Prophet: (O:) and ↓ the latter verb signifies also He was alone with one of his young women, (K, TA,) لِقَضَآءِ حَاجَتِهِ, (TA,) when another of them heard the sound proceeding from him, which [sound] is termed الوَجْسُ, (K, TA,) and الرِّكْزُ, and الحَفْحَفَةُ; (TA;) which [also] is forbidden. (K, TA.)

فهّر
2 فهّر ذ , inf. n. تَفْهِيرٌ, He compressed without consummating the act, i. e. without اـِنْزَال, by reason of weariness and languor. (Msb in art. عزل. [See also 1.]) ― -b2- Also, inf. n. as above, He (a man) was, or became, weary, or fatigued. (S, TA.) Said of a horse, as also ↓ فَيْهَرَ and ↓ تَفَيْهَرَ, He was, or became, out of breath by reason of fatigue or running; (K, TA;) and interrupted, or stopped short, in running; and jaded: (TA:) or he fell back by degrees from running, by reason of weakness, and being interrupted, or stopped short, in running: (K, TA:) or the first deficiency of the rate of running of the horse is termed التَّرَادُّ [the falling back by degrees]; the next, الفُتُورُ [the becoming languid]; and the next, التَّفْهِيرُ. (S, TA.)

4 أَفْهَرَ see 1, in two places. -A2- افهر بَعِيرُهُ His camel became jaded, and broke down with him, or perished, so that he was unable to prosecute his journey. (IDrd, O, K.) -A3- And افهر (said of a man, TA) His flesh became compacted and lumpy (O, K *) and wrinkled by reason of fatness: (O:) when such is the case, it is the ugliest sort of fatness. (O, K.) -A4- Also He was present at the festival of the Jews, (IDrd, O, K, TA,) called الفُهْر: (TA:) or he came to their synagogue: (K, TA:) or it signifies also he was present in their synagogue. (IDrd, O.) -A5- And أُفْهِرَتْ, said of a girl, She was circumcised. (Ibn-'Abbلd, O, K.)

تفهّر فِى المَالِ
5 تفهّر فِى المَالِ ذ He became, or made himself, ample, or abundant, in wealth, or in camels, or the like; (S, O, K;) as also ↓ تَفَيْهَرَ; (K;) as though the former verb were formed by substitution from تَبَحَّرَ: or it may mean he was, or became, weary, fatigued, or jaded, and languid, or remiss. (S, O.) And تفهّر فِى الكَلَامِ He took a wide, or an ample, range in speech. (TA.)

فَيْهَرَ
Q. Q. 1 فَيْهَرَ ذ : see 2.

تَفَيْهَرَ
Q. Q. 2 تَفَيْهَرَ ذ : see 2: ― -b2- and see also 5.

الفُهْرُ
الفُهْرُ ذ , (Msb, K,) or فُهْرُ اليَهُودِ, (S, Mgh, O,) The synagogue of the Jews, (S, Mgh, O, Msb, K,) in which they assemble (O, Msb, K) for prayer (Msb) on the occasion of their festival: (K:) or a certain day on which they eat and drink: (K:) or it signifies also a certain festival of the Jews: (O:) [app. the feast of Purim (written in the Book of Esther פּוּרִים pl. of פּוּר)]: accord. to A 'Obeyd, (O, Msb,) a Hebrew word, (S, O, Msb,) or Nabathوan; (Msb;) arabicized; (S, Msb;) originally بُهْر; (S, O, Msb;) and the Christians say فُخْر. (TA.)

فِهْرٌ
فِهْرٌ ذ , (S, O, K,) masc. and fem.; (Fr, S, O, K;) or, accord. to Lth, the Arabs in general made it fem.; but it occurs in the K as masc.; (TA;) A stone such as fills the hand: (S, O, K:) or a stone of the size of that with which one crushes walnuts (K, TA) and the like: (TA:) or a round stone with which one bruises, or brays, perfume: (Ham p. 643:) or a stone, absolutely: (TA:) pl. [of pauc.] أَفْهَارٌ (S, O, K) and [of mult.] فُهُورٌ: (O, K:) As used to say فِهْرٌ and ↓ فِهْرَةٌ, (S, O,) [indicating the former to be a coll. gen. n. and the latter to be the n. un.,] like سِدْرٌ and سِدْرَةٌ: (O:) the dim. is ↓ فُهَيْرَةٌ. (S, O.)

فِهْرَةٌ
فِهْرَةٌ ذ : see the next preceding paragraph.

فَهِيرَةٌ
فَهِيرَةٌ ذ Pure, unmixed, milk, into which heated stones are put; and when it boils, flour is sprinkled upon it, and it is mixed, and stirred about, and beaten, therewith; and is then eaten: (ISk, S, O, K:) it has also been mentioned as with ق. (TA.)

فُهَيْرَةٌ
فُهَيْرَةٌ ذ [dim. of فِهْرٌ and of فِهْرَةٌ]: see فِهْرٌ.

نَاقَةٌ فِيْهَرَةٌ
نَاقَةٌ فِيْهَرَةٌ ذ and فَيْهَرٌ, (O, K,) the former mentioned by IDrd, and the latter by Ibn-'Abbلd, A she-camel that is hard and strong, (O,) or hard and large. (K.)

أَرْضٌ مَفْهَرَةٌ
أَرْضٌ مَفْهَرَةٌ ذ Land having in it [stones such as are termed] أَفْهَار [pl. of فِهْرٌ]. (O, TA.)

مَفَاهِرُكَ
مَفَاهِرُكَ ذ , (K, TA,) thus we find it, with fet-h, but in some copies of the K with damm, (TA,) The flesh of thy breast. (K, TA.) IF says that there is not in the original language [of the Arabs] more than one word having in it the letters ف and ه and ر, and that is الفِهْرُ. (O.)

##### Türkçe

**فَهَرَ**
1 **فَهَرَ** ذ , muzâri‘ َ, (Msb, K,) mastar **فَهْرٌ** (S, O, Msb, K) ve **فَهَرٌ**; (S, O, K;) ve ↓ **افهر**, (IAar, O, * K,) mastar **اـِفْهَارٌ**; (TA;) Bir kadını sıktı, (IAar, S, O, Msb, K,) kendi genç kadınlarından birini, (IAar,) fiili tamamlamaksızın, yani **اـِنْزَال** olmaksızın, (IAar, S, O, Msb,) sonra bir başkasına geçti ve fiili tamamladı (IAar, S, O, Msb, K) o sonuncu ile, (IAar, O, Msb,) ki o onunla evde, yahut odada idi; (IAar;) bunun yapılması Peygamber tarafından haram kılınmıştır (S, O, Msb): (O:) ve ↓ o son fiil ayrıca şunu da ifade eder: Genç kadınlarından biriyle baş başa kaldı, (K, TA,) **لِقَضَآءِ حَاجَتِهِ**, (TA,) o sırada onlardan bir başkası ondan çıkan sesi işitti; ki bu [ses] **الوَجْسُ**, (K, TA,) ve **الرِّكْزُ**, ve **الحَفْحَفَةُ** diye adlandırılır; (TA;) bu da haram kılınmıştır. (K, TA.)

**فهّر**
2 **فهّر** ذ , mastar **تَفْهِيرٌ**, Yorgunluk ve bitkinlik sebebiyle fiili tamamlamaksızın, yani **اـِنْزَال** olmaksızın, sıktı. (Msb, md. **عزل**’de. [Bkz. ayrıca 1.]) ― -b2- Ayrıca, mastar yukarıdaki gibi, O (bir erkek) yoruldu, yahut yorulur oldu, yahut bitkin düştü. (S, TA.) Ata dair söylenir; ayrıca ↓ **فَيْهَرَ** ve ↓ **تَفَيْهَرَ**: Yorgunluk yahut koşma sebebiyle nefesi kesildi, yahut nefesi kesilir oldu; (K, TA;) ve koşmada kesildi, yahut yarıda kesti; ve bezdi: (TA:) yahut zayıflık sebebiyle koşmadan derece derece geri kaldı, ve koşmada kesildi, yahut yarıda kesti: (K, TA:) yahut atın koşma hızındaki ilk eksiklik **التَّرَادُّ** [derece derece geri kalma] diye adlandırılır; sonraki, **الفُتُورُ** [gevşeme]; ve sonraki, **التَّفْهِيرُ**. (S, TA.)

4 **أَفْهَرَ**: 1’e bak, iki yerde. -A2- **افهر بَعِيرُهُ** Devesi bezdi, ve onunla çöktü, yahut helâk oldu; öyle ki yolculuğunu sürdüremedi. (IDrd, O, K.) -A3- Ve **افهر** (bir adam hakkında söylenir, TA) Eti sıkılaşıp topaklandı (O, K *) ve şişmanlık sebebiyle buruştu: (O:) böyle olduğunda, bu şişmanlığın en çirkin türüdür. (O, K.) -A4- Ayrıca Yahudilerin bayramında hazır bulundu, (IDrd, O, K, TA,) ki **الفُهْر** diye adlandırılır: (TA:) yahut onların havrasına geldi: (K, TA:) yahut ayrıca onların havrasında hazır bulundu demektir. (IDrd, O.) -A5- Ve **أُفْهِرَتْ**, bir kız hakkında söylenir: Sünnet edildi. (Ibn-'Abbلd, O, K.)

**تفهّر فِى المَالِ**
5 **تفهّر فِى المَالِ** ذ Malda, yahut develerde, yahut benzerinde genişledi, yahut kendini genişletti, yahut bol oldu; (S, O, K;) ayrıca ↓ **تَفَيْهَرَ**; (K;) sanki önceki fiil **تَبَحَّرَ**’dan ikame yoluyla yapılmış gibidir: yahut şu manaya gelebilir: Yoruldu, bitkin düştü, bezdi, ve gevşedi, yahut ağırlaştı. (S, O.) Ve **تفهّر فِى الكَلَامِ** Sözde geniş, yahut bol, bir alan tuttu. (TA.)

**فَيْهَرَ**
Q. Q. 1 **فَيْهَرَ** ذ : 2’ye bak.

**تَفَيْهَرَ**
Q. Q. 2 **تَفَيْهَرَ** ذ : 2’ye bak: ― -b2- ve ayrıca 5’e de bak.

**الفُهْرُ**
**الفُهْرُ** ذ , (Msb, K,) yahut **فُهْرُ اليَهُودِ**, (S, Mgh, O,) Yahudilerin havrası, (S, Mgh, O, Msb, K,) ki orada toplanırlar (O, Msb, K) namaz için (Msb) bayramları münasebetiyle: (K:) yahut yedikleri ve içtikleri belirli bir gün: (K:) yahut ayrıca Yahudilerin belirli bir bayramını ifade eder: (O:) [görünüşe göre Purim bayramı (Ester Kitabı’nda yazılı פּוּרִים, פּוּר’un çoğulu)]: A ‘Obeyd’e göre, (O, Msb,) İbranice bir kelime, (S, O, Msb,) yahut Nebatî; (Msb;) Arapçalaştırılmış; (S, Msb;) aslında **بُهْر**; (S, O, Msb;) ve Hristiyanlar **فُخْر** derler. (TA.)

**فِهْرٌ**
**فِهْرٌ** ذ , (S, O, K,) müzekker ve müennes; (Fr, S, O, K;) yahut Lth’ye göre Arapların geneli onu müennes yapmıştır; fakat K’da müzekker olarak vârid olmuştur; (TA;) Eli dolduran bir taş: (S, O, K:) yahut cevizleri kırmakla kırılanın büyüklüğünde bir taş (K, TA) ve benzeri: (TA:) yahut koku maddesini ezmek, yahut dövmek için kullanılan yuvarlak bir taş: (Ham s. 643:) yahut mutlak olarak bir taş: (TA:) cem‘ [kıllet] **أَفْهَارٌ** (S, O, K) ve [kesret] **فُهُورٌ**: (O, K:) Şöyle denilirdi: **فِهْرٌ** ve ↓ **فِهْرَةٌ**, (S, O,) [birincinin cins isim, ikincinin birim isim olduğuna işaret ederek,] **سِدْرٌ** ve **سِدْرَةٌ** gibi: (O:) tasğîri ↓ **فُهَيْرَةٌ**’dir. (S, O.)

**فِهْرَةٌ**
**فِهْرَةٌ** ذ : Bir önceki paragraf’a bak.

**فَهِيرَةٌ**
**فَهِيرَةٌ** ذ Isıtılmış taşların içine konulduğu saf, katışıksız süt; kaynayınca üzerine un serpilir, onunla karıştırılır, çevrilir ve çırpılır; sonra yenir: (ISk, S, O, K:) ayrıca ق ile de zikredilmiştir. (TA.)

**فُهَيْرَةٌ**
**فُهَيْرَةٌ** ذ [**فِهْرٌ**’ün ve **فِهْرَةٌ**’nin tasğîri]: **فِهْرٌ**’e bak.

**نَاقَةٌ فِيْهَرَةٌ**
**نَاقَةٌ فِيْهَرَةٌ** ذ ve **فَيْهَرٌ**, (O, K,) birincisi IDrd tarafından, ikincisi Ibn-'Abbلd tarafından zikredilmiştir: Sert ve güçlü bir dişi deve, (O,) yahut sert ve iri. (K.)

**أَرْضٌ مَفْهَرَةٌ**
**أَرْضٌ مَفْهَرَةٌ** ذ İçinde **أَفْهَار** [**فِهْرٌ**’ün çoğulu] bulunan arazi. (O, TA.)

**مَفَاهِرُكَ**
**مَفَاهِرُكَ** ذ , (K, TA,) onu böyle buluyoruz, fetḥ ile; fakat K’nın bazı nüshalarında ḍamm ile: (TA,) Göğsünün eti. (K, TA.) IF der ki: Asıl dilde [Arapların dilinde] içinde ف ve ه ve ر harfleri bulunan bir kelimeden fazlası yoktur; o da **الفِهْرُ**’dür. (O.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%87%D8%B1/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

فَهَرَ
فَهَرَ فَهَّرَ II ,
a.  Was fatigued, weary, jaded; was breathed, panted ( horse ).

أَفْهَرَ
أَفْهَرَ IV ,
a.  see II .

تَفَهَّرَ
تَفَهَّرَ V ,
a.  Was rich, wealthy.

فِهْر
فِهْر 2 , ( pl. فُهُوْر 27 ,  أَفْهَاْر 38 ),
a.  Stone, crusher.

فُهْر
فُهْر 3 ,  H. ,
a.  The feast of Purim.

##### Türkçe

فَهَرَ
**فَهَرَ** **فَهَّرَ** II ,
a. Yorgun düştü, bitkin, usanmış oldu; soludu, soluk soluğa kaldı (at).

أَفْهَرَ
**أَفْهَرَ** IV ,
a. II’ye bak.

تَفَهَّرَ
**تَفَهَّرَ** V ,
a. Zengin, varlıklı oldu.

فِهْر
**فِهْر** 2 , (çoğ. **فُهُوْر** 27 , **أَفْهَاْر** 38 ),
a. Taş, ezici.

فُهْر
**فُهْر** 3 , H. ,
a. Purim bayramı.
