# فوخ — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%88%D8%AE/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D9%88%D8%AE/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فوخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%88%D8%AE.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: فوخ

فاخ المسك يفوخ وَيفيخ فَوخاناً: سطع مثل فاح. الفراء: فاحت ريحه وفاخت أَخذت بنفسه وفاحت دون ذلك. الأَصمعي: فاخت منه ريح طيبة تفوخ وتفيخ مثل فاحت. وفاخ الرجل يفوخ فَوْخاً وأَفاخ يُفيخ: خرجت منه ريح، وهو مذكور في الياء أَيضاً. وفاخ الحَدَثُ نفسُه يفوخ: صوّت. وفاخت الريح تَفُوخ إِذا كان لها صوت. الفراء: أَفَخْتُ الزِّق إِفاخَة إِذا فتحت فاه ليفُش ريحه، قال: وسمعت شيخاً من أَهل العربية يقول أَفخت الزق إِذا طليت داخله بِرُبّ. وأَفِخْ عنك من الظهيرة أَي أَقم حتى يسكن حر النهار ويَبْرُدَ، وهو أَيضاً مذكور في الياء. وأَفاخ الإِنسان يُفيخ إفاخة؛ وفي الحديث: أَنه خرج يريد حاجة فاتبعه بعض أَصحابه فقال: تنح عني فإِن كل بائلة يُفِيخ. الإِفاخَةُ الحدَث من خروج الريح خاصة؛ وقوله بائلة أَي نفس بائلة. الليث: إِفاخَةُ الريح بالدبر. قال أَبو زيد: إِذا جعلت الفعل للصوت قلت فاخ يفوخ. وفاخت الريح تفوخ فوخاً إِذا كان مع هبوبها صوت. وأَما الفوح، بالحاء، فمن الريح تجدها لا من الصوت. وقال النضر بن شميل: إِذا بال الإِنسان أَو الدابة فخرج منه ريح، قيل: أَفاخ؛ وأَنشد لجرير: ظَلَّ اللَّهازِمُ يَلْعَبون بِنِسْوَة
بالجَوِّ، يومَ يُفِخْنَ بالأَبْوالِ
وأَفاخ ببوله إِذا اتسع مخرجه؛ وأَفاخت الناقة ببولها وأَشاعَتْ وأَوْزَغَتْ؛ وأَنشد بيت جرير أَيضاً.
مثل فاحت. وفاخ الرجل يفوخ فَوْخاً وأَفاخ يُفيخ: خرجت منه ريح، وهو مذكور في الياء أَيضاً. وفاخ الحَدَثُ نفسُه يفوخ: صوّت. وفاخت الريح تَفُوخ إِذا كان لها صوت. الفراء: أَفَخْتُ الزِّق إِفاخَة إِذا فتحت فاه ليفُش ريحه، قال: وسمعت شيخاً من أَهل العربية يقول أَفخت الزق إِذا طليت داخله بِرُبّ. وأَفِخْ عنك من الظهيرة أَي أَقم حتى يسكن حر النهار ويَبْرُدَ، وهو أَيضاً مذكور في الياء. وأَفاخ الإِنسان يُفيخ إفاخة؛ وفي الحديث: أَنه خرج يريد حاجة فاتبعه بعض أَصحابه فقال: تنح عني فإِن كل بائلة يُفِيخ. الإِفاخَةُ الحدَث من خروج الريح خاصة؛ وقوله بائلة أَي نفس بائلة. الليث: إِفاخَةُ الريح بالدبر. قال أَبو زيد: إِذا جعلت الفعل للصوت قلت فاخ يفوخ. وفاخت الريح تفوخ فوخاً إِذا كان مع هبوبها صوت. وأَما الفوح، بالحاء، فمن الريح تجدها لا من الصوت. وقال النضر بن شميل: إِذا بال الإِنسان أَو الدابة فخرج منه ريح، قيل: أَفاخ؛ وأَنشد لجرير: ظَلَّ اللَّهازِمُ يَلْعَبون بِنِسْوَة
بالجَوِّ، يومَ يُفِخْنَ بالأَبْوالِ
وأَفاخ ببوله إِذا اتسع مخرجه؛ وأَفاخت الناقة ببولها وأَشاعَتْ وأَوْزَغَتْ؛ وأَنشد بيت جرير أَيضاً.

### Türkçe

**فاخ** misk **يفوخ** ve **يفيخ** **فَوخاناً**: **فاح** gibi yükseldi (parladı). **الفراء**: Kokusu **فاحت**; ve **وفاخت** (denir): nefesiyle aldı; ve **فاحت** bundan daha aşağısıdır. **الأَصمعي**: Ondan hoş bir koku **فاخت**; **تفوخ** ve **تفيخ**; **فاحت** gibi. Ve adam **وفاخ**; **يفوخ** **فَوْخاً**; ve **أَفاخ** **يُفيخ**: ondan bir koku çıktı; ve o, **الياء**’da da zikredilmiştir. Ve **وفاخ** yellenme (hadath) bizzat kendisi **يفوخ**: ses çıkardı. Ve rüzgâr **وفاخت** **تَفُوخ**; eğer onun bir sesi varsa. **الفراء**: **أَفَخْتُ** tulumu **إِفاخَة** (ile); eğer ağzını açtım ki kokusu yayılsın; dedi ki: Arapçadan bir şeyh işittim, derdi: **أَفخت الزق**; eğer içini **بِرُبّ** ile sıvadın. Ve **أَفِخْ** senden öğle sıcağından; yani gündüzün harareti sakinleşinceye ve serinleyinceye kadar otur; ve o, **الياء**’da da zikredilmiştir. Ve insan **أَفاخ** **يُفيخ** **إفاخة**; ve hadiste: O, bir ihtiyaç isterken çıktı; derken ashabından bazısı onu takip etti; bunun üzerine dedi: “Benden uzaklaş; çünkü her bevleden **يُفِيخ**.” **الإِفاخَةُ**: özellikle yelin çıkmasından olan yellenmedir; ve onun “**بائلة**” sözü: yani bevleden nefis. **الليث**: **إِفاخَةُ** yelin, makatla (düberle). **أَبو زيد** dedi: Fiili sese kıldığın zaman dersin: **فاخ** **يفوخ**. Ve rüzgâr **وفاخت** **تفوخ** **فوخاً**; eğer esmesiyle birlikte bir ses varsa. Ama **الفوح**—**بالحاء**—sesten değil, kokudan bulduğun şeydendir. **النضر بن شميل** dedi: İnsan yahut binek hayvanı bevlettiği zaman, ondan bir yel çıkarsa, denir ki: **أَفاخ**; ve Cerîr’den inşad etti:

ظَلَّ اللَّهازِمُ يَلْعَبون بِنِسْوَة
بالجَوِّ، يومَ يُفِخْنَ بالأَبْوالِ

Ve bevliyle **أَفاخ**: eğer çıkış yeri genişledi. Ve dişi deve bevliyle **أَفاخت**; ve **أَشاعَتْ** ve **أَوْزَغَتْ**; ve Cerîr’in beytini de yine inşad etti.

**فاحت** gibi. Ve adam **وفاخ**; **يفوخ** **فَوْخاً**; ve **أَفاخ** **يُفيخ**: ondan bir koku çıktı; ve o, **الياء**’da da zikredilmiştir. Ve **وفاخ** yellenme (hadath) bizzat kendisi **يفوخ**: ses çıkardı. Ve rüzgâr **وفاخت** **تَفُوخ**; eğer onun bir sesi varsa. **الفراء**: **أَفَخْتُ** tulumu **إِفاخَة** (ile); eğer ağzını açtım ki kokusu yayılsın; dedi ki: Arapçadan bir şeyh işittim, derdi: **أَفخت الزق**; eğer içini **بِرُبّ** ile sıvadın. Ve **أَفِخْ** senden öğle sıcağından; yani gündüzün harareti sakinleşinceye ve serinleyinceye kadar otur; ve o, **الياء**’da da zikredilmiştir. Ve insan **أَفاخ** **يُفيخ** **إفاخة**; ve hadiste: O, bir ihtiyaç isterken çıktı; derken ashabından bazısı onu takip etti; bunun üzerine dedi: “Benden uzaklaş; çünkü her bevleden **يُفِيخ**.” **الإِفاخَةُ**: özellikle yelin çıkmasından olan yellenmedir; ve onun “**بائلة**” sözü: yani bevleden nefis. **الليث**: **إِفاخَةُ** yelin, makatla (düberle). **أَبو زيد** dedi: Fiili sese kıldığın zaman dersin: **فاخ** **يفوخ**. Ve rüzgâr **وفاخت** **تفوخ** **فوخاً**; eğer esmesiyle birlikte bir ses varsa. Ama **الفوح**—**بالحاء**—sesten değil, kokudan bulduğun şeydendir. **النضر بن شميل** dedi: İnsan yahut binek hayvanı bevlettiği zaman, ondan bir yel çıkarsa, denir ki: **أَفاخ**; ve Cerîr’den inşad etti:

ظَلَّ اللَّهازِمُ يَلْعَبون بِنِسْوَة
بالجَوِّ، يومَ يُفِخْنَ بالأَبْوالِ

Ve bevliyle **أَفاخ**: eğer çıkış yeri genişledi. Ve dişi deve bevliyle **أَفاخت**; ve **أَشاعَتْ** ve **أَوْزَغَتْ**; ve Cerîr’in beytini de yine inşad etti.
