# فيأ — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%8A%D8%A3/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D9%8A%D8%A3/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فيأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%8A%D8%A3.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: فيأ

ف ي أ
فاء إلى الله فيئة حسنة إذا تاب ورجع‏.‏
وفاء المولى فيئة‏:‏ وطلق امرأته وهو يملك فيئتها أي رجعتها وله على امرأته فيئة‏.‏
وهو سريع الغضب سريع الفيئة‏.‏
وفاء عليه الظل وتفيّأ‏.‏
قال امرؤ القيس‏:‏ تيممت العين التي دون ضارجٍ يفيء علها الظل عرمضها طامي وتعال نقعد في الفيء وفلان يتّبع الأفياء‏.‏
قال‏:‏ لعمري لأنت البيت أكرم أهله وأقعد في أفيائه بالأصائل وتقول فلان لا يقرب من أفيائه ولا يطمع في أشيائه‏.‏
وتفيّأ بالشجرة‏:‏ استظل بها‏.‏
‏"‏ ومثل المؤمن كمثل الخامة من الزرع تفيئها الرياح ‏"‏‏.‏
قال كعب بن زهير يصف الظليم‏:‏ قرع القذال يطير عن حيزومه زغب تفيئه الرياح سخيف وفيّات المرأة شعرها‏:‏ حرّكته خيلاء وتفيّأت لزوجها‏:‏ تكسرت له وتميلت غنجاً ويقال للفاجرة‏:‏ تتفيئين لغير بعلك‏.‏
وفلان يتفيّأ الأخبار ويستفيئها‏.‏
وأفاء الله عليهم الغنائم ونحن نستفيء المغانم‏.‏
قال الحريث بن حرجة‏:‏ فإن يك مال باد منا فإننا نثمره ونستفيء المغانما وطاع لهم الفيء وتقول‏:‏ ما لزم الفيء إلا حرم الفيء‏.‏
ومن المجاز‏:‏ تفيّأت بفيئك أي التجأت إليك‏.‏

### Türkçe

ف ي أ
**فاء** Allah’a **فيئة** güzel (bir) **فيئة** ile, tevbe ettiği ve döndüğü zaman.
Ve efendinin **فيئة**’si: karısını boşadı, hâlbuki onun **فيئة**’sine, yani onun geri dönüşüne mâliktir; ve onun karısı üzerinde bir **فيئة** vardır.
Ve o, çabuk öfkelenen, çabuk **الفيئة**’dir.
Ve gölge onun üzerine **فاء** etti ve **تفيّأ** etti.
İmru’ul-Kays dedi: ضارجٍ’in aşağısındaki gözü kastettim; onun üzerine gölge **يفيء** eder; onun **عرمض**’u taşkın; ve gel, **الفيء**’de oturalım; ve falan **الأفياء**’ı tâkip eder.
Dedi: Ömrüme yemin olsun, sen evsin; ehlinin en keremlisi; ve **أفيائه**’inde ikindilerde daha çok oturan. Ve dersin: falan onun **أفيائه**’ine yaklaşmaz ve onun **أشيائه**’ine tamah etmez.
Ve **تفيّأ** etti ağaçla: onunla gölgelendi.
“Ve mü’minin misali, ekinden bir **الخامة**’nin misali gibidir; rüzgârlar onu **تفيئها** eder.”
Ka‘b b. Zuheyr, devekuşunu vasfederek dedi:
قرع القذال يطير عن حيزومه
زغب تفيئه الرياح سخيف
Ve kadının **وفيّات**’ı: onun saçı; onu kibirlenerek hareket ettirdi. Ve kocası için **تفيّأت** etti: onun için kırıldı ve nazla meyletti. Ve fâcireye denir: “Kendi kocandan başkası için **تتفيئين** ediyorsun.”
Ve falan haberleri **يتفيّأ** eder ve onları **يستفيئها** eder.
Ve Allah onlara ganimetleri **أفاء** etti; ve biz ganimetleri **نستفيء** ederiz.
El-Harîs b. Harace dedi:
فإن يك مال باد منا فإننا
نثمره ونستفيء المغانما
Ve **الفيء** onlara itaat etti. Ve dersin: “**الفيء**’e ancak **الفيء**’i haram kılan kimse yapıştı.”
Ve mecazdan: “Senin **فيئك** ile **تفيّأت** ettim”; yani sana sığındım.
