# قبب — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%A8%D8%A8/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%A8%D8%A8/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قبب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%A8%D8%A8.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: قبب

قَبَّ اللحمُ يَقِبُّ قُبوباً، إذا ذهبت نُدُوَّتُهُ. وكذلك قَبَّ الجلد والتمر والجرح، إذا يبس وذهب ماؤه وجفَّ. والقَبَبُ: دِقَّةُ الخصر. والأقَبُّ: الضامر البطن؛ والمرأة قبَّاءُ بيِّنة القَبَب. والخيل القُبُّ: الضوامر.وقبَّ الأسدُ يَقِبُّ قبيباً، إذا سمِعتَ قَبْقَبَةَ أنيابه. ابن السكيت: ما أصابتنا العامَ قطرةٌ، وما أصابتنا العامَ قابَّةٌ، بمعنًى واحد.
 وقال أبو زيد: ما رأينا العام قابَّةً، أي قَطرةً. وقال الأصمعيّ: ما سمعنا العام قابَّةً، أي صوتَ رعدٍ، يُذهب به إلى القَبيب. والقَبُّ: الخشبة التي في وسط البكرة وفوقَها أسنانٌ من خشب. ويقال أيضاً: عليك بالقَبِّ الأكبر، أي بالرأس الأكبر. والقَبُّ أيضاً: ما يُدْخَلُ في جيب القميص من الرِقاع. والقِبُّ بالكسر: العظم الناتئ من الظهر بين الأليتين. تقول: ألزِق قِبَّكَ بالأرض. ويقال للشيخ أيضاً: هو قِبُّ القوم. وقِبَّةُ الشاةِ أيضاً: ذات الأطباق، وهي الحِفْثُ، وربَّما خُفِّفت. والقُبَّةُ بالضم من البناء، والجمع قُبَبٌ وقِبابٌ. وبيت مقَبَّب: جُعِل فوقه قُبَّة. والهوادج تُقَبَّبُ. أبو عمرو: قَبَّهُ يَقُبُّهُ، إذا قطعه. الأصمعيّ: اقْتَبَّ فلانٌ يد فلان، إذا قطعها. وحِمارٌ قَبَّانَ: دُوَيْبَّةٌ، وهو فعلان من قَبَّ، لأن العرب لا تصرفه، وهو معرفة عندهم، ولو كان فَعَّالاً لصرفته. تقول: رأيت قطيعاً من حُمُرِ قَبَّانَ.

### Türkçe

**قَبَّ** et, **يَقِبُّ** **قُبوباً**: onun nemliliği gittiği zaman. Aynı şekilde **قَبَّ** deri, hurma ve yara da; kuruduğu, suyu gittiği ve kupkuru olduğu zaman. Ve **القَبَبُ**: belin inceliğidir. Ve **الأقَبُّ**: karınca zayıf olan; ve kadın **قبَّاءُ**: **القَبَب**i açıkça belli olan. Ve atlar **القُبُّ**: zayıf olanlardır. Ve **قبَّ** aslan **يَقِبُّ** **قبيباً**: azı dişlerinin **قَبْقَبَةَ**sini işittiğin zaman. İbnü’s-Sikkît: “Bize bu yıl bir damla isabet etmedi; bize bu yıl bir **قابَّةٌ** isabet etmedi” (dedi); tek bir mânâ ile.

Ve Ebû Zeyd dedi: “Bu yıl bir **قابَّةً** görmedik”; yani bir **قَطرةً**. Ve el-Asma‘î dedi: “Bu yıl bir **قابَّةً** işitmedik”; yani bir gök gürültüsü sesi; onunla **القَبيب**e götürülür. Ve **القَبُّ**: makaranın ortasında olan ve üstünde ağaçtan dişler bulunan tahtadır. Ve ayrıca denir: “Üzerine (sarıl) **بالقَبِّ الأكبر**”; yani daha büyük başa. Ve **القَبُّ** ayrıca: gömleğin yakasına yamalardan sokulan şeydir. Ve **القِبُّ** (kesre ile): iki kalça arasındaki sırttan çıkan kemiktir. Dersin ki: “**قِبَّكَ**ı yere yapıştır.” Ve ihtiyara da denir: “O, kavmin **قِبُّ**udur.” Ve koyunun **قِبَّةُ**si de: tabakalı olan (şey)dir; o **الحِفْثُ**tur; ve bazen hafifletilir. Ve **القُبَّةُ** (damme ile) yapıdan (olan kubbe)dir; çoğulu **قُبَبٌ** ve **قِبابٌ**dur. Ve **بيت مقَبَّب**: üstüne **قُبَّة** yapılmış (ev)dir. Ve hevdaclar **تُقَبَّبُ**. Ebû ‘Amr: **قَبَّهُ يَقُبُّهُ**: onu kestiği zaman. el-Asma‘î: **اقْتَبَّ** falan, falanın elini: onu kestiği zaman. Ve **حِمارٌ قَبَّانَ**: küçük bir hayvancıktır; ve o, **قَبَّ**dan (türetilmiş) **فعلان** veznindendir; çünkü Araplar onu i‘rablı (munsarif) yapmazlar; ve o, onların yanında marifedir; eğer **فَعَّالاً** olsaydı onu i‘rablı yaparlardı. Dersin ki: “**حُمُرِ قَبَّانَ**dan bir sürü gördüm.”
