# قبح — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%A8%D8%AD/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%A8%D8%AD/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قبح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%A8%D8%AD.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: قبح

باب الحاء والقاف والباء معهما
ح ب ق، ح ق ب، ق ب ح، ق ح ب مستعملات
حبق:
الحَبَق: دَواء من أدوية الصَيْدلانيِّ. والحَبْق: ضُراط المِعَز، حَبََت تَحبِقُ حَبْقاً.
حقب: الحَقَبُ: حَبْل يُشَدُّ به الرَّحْل إلى بطْن البعير كي لا يَجْتَذبَه التَصدير: وحَقِبَ البعيرُ حَقَباً فهو حَقِب أي تَعَسَّرَ عليه البَوْل. والأحقَب: حِمارُ الوَحْش لبَياض حَقْوَيه، ويقال: بل سُمِّيَ لدِقَّة حَقْوَيه، والأُنثى حَقْباء، قال رؤبة:
كأنَّها حَقْباءُ بَلْقاءُ الزَّلَقْ
الزَّلَقُ: العَجُزُ. وقارةٌ حَقْباءُ: دقيقةٌ مُستطيلةٌ، قال:
تَرَى القارةَ الحَقْباءَ منها كأنَّهـا		كُمَيْتٌ يُبارِي رَعْلةَ الخَيل فارِدُ.
ويقال: لا يقالُ ذلك حتّى يَلْتَويَ السَراب بحَقْوَيْها. والحِقابُ: شيءٌ تَتَّخذُه المرأةُ تُعلِّق به مَعاليق الحُلِيِّ تَشُدُّه على وَسَطها، ويجمع على حُقُب. واحتَقَبَ واستَحْقَبَ: أي شَدَّ الحقيبة من خلفه، وكذلك ما حمل من شيء من خلفه، قال النابغة:
حَلَق الماذيِّ خَـلْـفَـهُـمُ		شُمُّ العَرانينِ ضَرّابُونَ للهامِ
وقال:
فاليومَ فاشرَبْ غيرَ مُستَحقِبٍ		إثماً من الـلـهِ ولا واغِـلِ
والمُحقِبُ كالمُردِف. والحِقْبة: زمان من الدهر لا وقتَ له. والحُقُبْ: ثَمانونَ سنةً والجميعُ: أحقاب.
قحب:
القُحابُ: سُعال الشَّيخ والَكلْب. قَحَبَ يَقْحُبُ قُحاباً وقَحْباً. وأخَذَه سُعالٌ قاحِب. والقَحْبَةُ: المرأة بلغة اليمن.
قبح:
القُبْح والقَباحة: نَقيضُ الحُسْن، عامٌّ في كلِّ شيء. وقَبَحه الله: نَحّاه عن كلّ خير وقوله تعالى: "همُ من المَقْبوحِين" أي المُنَحَّيْن عن كلّ خَيْرٍ.
قال زائدة: المقْبُوحُ الممقُوت. والقَبيح: طَرَفُ عَظْم المِرْفَق ويُجْمَع: قبائح، قال:
حَيثُ تحُكّ الإبرةُ القَبيحا

### Türkçe

باب **الحاء** ve **القاف** ve **الباء** onlarla birlikte
**ح ب ق**، **ح ق ب**، **ق ب ح**، **ق ح ب** kullanımdadırlar.

**حبق**:
**الحَبَق**: eczacının ilaçlarından bir ilaçtır. Ve **الحَبْق**: keçinin yellenmesidir; **حَبََت** **تَحبِقُ** **حَبْقاً**.

**حقب**: **الحَقَبُ**: semeri devenin karnına onunla bağlanan iptir; ki **التَصدير** onu çekip götürmesin. Ve **حَقِبَ** deve **حَقَباً**; o hâlde o **حَقِب**tir, yani bevletmek ona güçleşti. Ve **الأحقَب**: yaban eşeğidir; iki **حَقْو**unun beyazlığından dolayı. Ve denilir: bilakis iki **حَقْو**unun inceliğinden dolayı adlandırıldı; dişisi **حَقْباء**dır. Rü’be dedi ki:
kâennehâ **حَقْباءُ** **بَلْقاءُ** **الزَّلَقْ**

**الزَّلَقُ**: kıçtır. Ve **قارةٌ حَقْباءُ**: ince, uzunca olandır. Dedi ki:
terâ el-**قارةَ الحَقْباءَ** minhâ ke-enne-hâ		kumeytٌ yubârî **رَعْلةَ الخَيل** fâridُ.

Ve denilir: **السَراب** iki **حَقْو**u ile bükülüp dolanmadıkça bu söylenmez. Ve **الحِقابُ**: kadının yaptığı bir şeydir; onunla ziynet eşyasının asılı şeylerini asar; onu beline bağlar. Ve **حُقُب** üzere cem‘ olunur. Ve **احتَقَبَ** ve **استَحْقَبَ**: yani çantayı arkasından bağladı; yine arkasından bir şey olarak taşınan da böyledir. Nâbiga dedi ki:
**حَلَق** **الماذيِّ** خَـلْـفَـهُـمُ		شُمُّ **العَرانينِ** ضَرّابُونَ للهامِ

Ve dedi ki:
fe’l-yevme fe’şrab ğayra **مُستَحقِبٍ**		ithmen mine **الـلـهِ** ve lâ **واغِـلِ**

Ve **المُحقِبُ** **المُردِف** gibidir. Ve **الحِقْبة**: dehrden bir zamandır; onun için vakit yoktur. Ve **الحُقُبْ**: seksen senedir; hepsi: **أحقاب**.

**قحب**:
**القُحابُ**: ihtiyarın ve köpeğin öksürüğüdür. **قَحَبَ** **يَقْحُبُ** **قُحاباً** ve **قَحْباً**. Ve onu **قاحِب** bir öksürük aldı. Ve **القَحْبَةُ**: Yemen diliyle kadındır.

**قبح**:
**القُبْح** ve **القَباحة**: güzelliğin zıddıdır; her şeyde geneldir. Ve **قَبَحه الله**: onu her hayırdan uzaklaştırdı. Ve O’nun sözü (yüce): “hum mine **المَقْبوحِين**” yani her hayırdan uzaklaştırılmışlar.

Zâide dedi: **المقْبُوحُ** **الممقُوت**tur. Ve **القَبيح**: dirsek kemiğinin ucudur; ve cem‘ olunur: **قبائح**. Dedi ki:
haysu tehukk el-ibretu **القَبيحا**
