# قبل — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%A8%D9%84/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%A8%D9%84/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%A8%D9%84.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: قبل

* ق ب ل * * قَبْلُ * ضد بعد و * القُبْلُ * و * القُبُلُ * ضد الدبر والدبر وقد قميصه من قبل ومن دبر بالتثقيل أي من مقدمه ومن مؤخره و * القُبْلةُ * من التقبيل معروفة والقِبْلةُ التي يصلى نحوها وجلس * قُبَالَتَهُ * بالضم أي تُجاهه وهو اسم يكون ظرفا و * القابِلَةُ * الليلة المقبلة وقد * قَبَلَ * و * أقْبَلَ * بمعنى يقال عام * قابلٌ * أي * مُقْبِلٌ * و * تَقَبَّلَ * الشيء و * قَبِلَهُ * يقبله * قَبُولاً * بفتح القاف وهو مصدر شاذ يقال إنه لا نظير له وقد ذكرناه في وضء ويقال على فلان * قَبولٌ * إذا قبلته النفس والقبول أيضا الصبا وهي ريح تقابل الدبور وقد * قَبَلَتِ * لاريح من باب دخل أي تحولت قبولا فالاسم مفتوح والمصدر مضموم ورآه * قَبَلاً * بفتحتين و * قُبُلاً * بضمتين و * قِبُلاً * بكسر بعده فتح أي * مُقابَلَةً * عيانا قال الله تعالى ﴿أو يأتيهم العذاب قبلا﴾ ولي * قِبَلَ * فلان حق أي عنده ومالي به قبل أي طاقة و * القَابِلَةُ * من النساء معروفة يقال * قَبِلَتِ * القابلة المرأة تقبلها * قِبَالةً * بالكسر إذا قبلت الولد أي تلقته عند الولادة و * القَبيلُ * الكفيل والعريف وقد * قَبَلَ * به يقبل بضم الباء وكسرها * قَبَالةً * بالفتح ونحن في قبالته أي في عرافته و * القَبيلُ * الجماعة تكون من الثلاثة فصاعدا من قوم شتى مثل الروم والزنج والعرب والجمع * قُبُلٌ * وقوله تعالى ﴿وحشرنا عليهم كل شيء قُبُلا﴾ قال الأخفش أي قبيلا وقال الحسن عيانا و * القَبِيلةُ * واحدة * قَبَاَئِلِ * العرب وهم بنو أب واحد و * القَبِيلُ * ما أقبلت به المرأة من غزلها حين تفتلُهُ ومنه قيل ما يعرف قبيلا من دبير و * أقْبَلَ * ضد أدبر يقال أقبل * مُقْبَلاً * مثل أدخلني مدخل صدق وفي الحديث سئل الحسن عن مقبله من العراق و * أقْبَلَ * عليه بوجهه و * المُقَابلَةُ * المواجهة و * التَّقَابُلُ * مثله و * الاسْتِقْبالُ * ضد الاستدبار و * مُقابَلَةُ * الكتاب معارضته

### Türkçe

* ق ب ل * * **قَبْلُ** * **بعد**’ın zıddıdır ve * **القُبْلُ** * ve * **القُبُلُ** * **الدبر** ve **الدبر**’in zıddıdır. “Gömleğini **قبل**’den ve **دبر**’den yırttı” (teşkîl ile) yani ön tarafından ve arka tarafından. Ve * **القُبْلةُ** * **التقبيل**’dendir; bilinen (şey)dir. Ve **القِبْلةُ**: kendisine doğru namaz kılınan (yön). Ve **قُبَالَتَهُ**’ne (ḍamm ile) oturdu; yani onun karşısına. O, zarf olan bir isimdir. Ve * **القابِلَةُ** *: gelecek gece. Ve **قَبَلَ** ve **أقْبَلَ** “mânâsında” (kullanılır); denir ki: “**قابلٌ** yıl” yani **مُقْبِلٌ**. Ve **تَقَبَّلَ** şeyi; ve **قَبِلَهُ** onu kabul eder, **قَبُولاً** (kāf’ın fethiyle); o, şâz bir mastardır; denir ki onun benzeri yoktur. Onu **وضء**’de zikretmiştik. Ve denir ki: falan kimse hakkında **قَبولٌ** (vardır), nefis onu kabul ettiğinde. Ve **القبول** ayrıca **الصبا**dır; o, **الدبور**’a karşı gelen bir rüzgârdır. Ve **قَبَلَتِ** rüzgâr, **دخل** bâbındandır; yani **قبولا**ya dönüştü; böylece isim meftûh, mastar maḍmûmdur. Ve onu **قَبَلاً** (iki fetha ile) ve **قُبُلاً** (iki ḍamme ile) ve **قِبُلاً** (sonrasında fetha bulunan kesra ile) yani **مُقابَلَةً** gözle gördü. Allah Teâlâ buyurdu: ﴿أو يأتيهم العذاب قبلا﴾ . Ve benim için falan kimse **قِبَلَ**’inde bir hak vardır; yani onun yanında. Ve benim onunla **قبل**’im yoktur; yani güç (tâkat). Ve * **القَابِلَةُ** * kadınlardan (olan) bilinen (şey)dir; denir ki: **قَبِلَتِ** ebe kadını, onu **قِبَالةً** (kesra ile) kabul eder; çocuk doğurduğunda, yani doğum anında çocuğu karşıladı (teslim aldı). Ve * **القَبيلُ** *: kefil ve ârif (kabile reisi/temsilci). Ve onunla **قَبَلَ** eder; **يقبل** (bâ’nın ḍammı ve kesrası ile) **قَبَالةً** (fetha ile). Ve biz onun **قبالته**’sindeyiz; yani onun ârifliğinde. Ve * **القَبيلُ** *: üçten ve daha fazlasından olan bir cemaat; çeşitli kavimlerden olur; Rûm, Zenc ve Araplar gibi. Çoğulu **قُبُلٌ**’dür. Ve O’nun sözü: ﴿وحشرنا عليهم كل شيء قُبُلا﴾ ; el-Ahfeş dedi ki: yani **قبيلا**. Hasan dedi ki: gözle görürcesine. Ve * **القَبِيلةُ** *: Arapların **قَبَاَئِلِ**’inden bir tanesi; onlar bir tek babanın oğullarıdır. Ve * **القَبِيلُ** *: kadının ipliğinden, onu büktüğü zaman getirdiği (şey)dir; bundan dolayı denildi ki: “**قبيلا**’yı **دبير**’den bilmez.” Ve **أقْبَلَ**: **أدبر**’in zıddıdır; denir ki: **مُقْبَلاً** olarak geldi; “Beni doğruluk girişine girdir” gibi. Ve hadiste: Hasan’a Irak’tan **مقبله**si hakkında soruldu. Ve **أقْبَلَ** ona yüzüyle (yöneldi). Ve **المُقَابلَةُ**: yüz yüze gelme. Ve **التَّقَابُلُ**: onun gibidir. Ve **الاسْتِقْبالُ**: **الاستدبار**’ın zıddıdır. Ve **مُقابَلَةُ** kitab: onu karşılaştırmak (mukabele etmek).
