# قتت (ق-ت-ت) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AA%D8%AA
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%AA%D8%AA

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ق - ت - ت
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AA%D8%AA/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف مع التاء
ق ت مستعمل فقط قت: القَتُّ: الفسفسة اليابسة.
والقَتُّ: الكذب المهيأ والنميمة، وهو يَقُتُّ الكذب أي يهيئه.
والقَتاُت: النمام، قال:
قلت وقولي عندهم مَقْتُوتُ
أي مهيأ كذباً.
وهو مُقَتَّتٌ أي مطيب مطبوخ بالرياحين.
والقَتُّ: اتباعك الرجل سراً لتعلم ما يريد.

##### Türkçe

**القاف** ile **التاء**

ق ت yalnızca kullanılmıştır: **قت**: **القَتُّ**: kuru **الفسفسة**.

Ve **القَتُّ**: hazırlanmış yalan ve **النميمة**; ve o, yalanı **يَقُتُّ** eder; yani onu hazırlar.

Ve **القَتاُت**: **النمام**; dedi ki:
قلت وقولي عندهم **مَقْتُوتُ**
yani yalan olarak hazırlanmış.

Ve o, **مُقَتَّتٌ**’tir; yani **الرياحين** ile pişirilmiş, hoş kokulandırılmış.

Ve **القَتُّ**: bir adamı gizlice izlemen; onun ne istediğini bilmek için.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AA%D8%AA/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

القَتُّ: نمُّ الحديث. تقول: فلان يَقُتُّ الأحاديثَ، أي ينمّها. وفي الحديث: "لا يدخل الجنَّة قَتَّاتٌ". والقِتِّيتى: النميمة. والقَتُّ: الفِصْفِصَةُ، الواحدة قَتَّةٌ.

##### Türkçe

**القَتُّ**: söz taşımadır. Şöyle dersin: falan kimse **يَقُتُّ الأحاديثَ**, yani onları (sözleri) taşır. Hadiste: “Cennete **قَتَّاتٌ** girmez.” **القِتِّيتى**: söz taşımadır. **القَتُّ**: **الفِصْفِصَةُ**’dır; bir tanesi **قَتَّةٌ**’dir.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AA%D8%AA/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ق ت ت
دهن مقتت‏:‏ مروّح‏.‏
ورجل قتّات‏:‏ نّام وهو يقتّ الحديث‏:‏ يزوّره ويحسنه‏.‏

##### Türkçe

ق ت ت
**دهن مقتت**: kokulandırılmış.
Ve **رجل قتّات**: uykucu; hâlbuki o **يقتّ الحديث**: onu uydurur ve onu güzelleştirir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AA%D8%AA/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

القَتُّ: الكَذِبُ المُهَيَّأُ، والنميمة.
قَتَّ يَقُتُّ قَتًّا، وقَتَّ بينهم قَتًّا: نَمَّ.
وفي الحديث: لا يَدْخُلُ الجَنَّةَ قَتَّاتٌ، هو النَّمَّام. والقِتِّيتَى، مثالُ الهِجِّيرَى: تَتَبُّعُ النَّمائم، وهي النميمة. ورجل قَتُوتٌ، وقَتَّاتٌ، وقِتِّيتى: نَمَّام، يَقُتُّ الأَحاديثَ قَتًّا أَي يَنِمُّها نَمّاً؛ وقيل: هو الذي يَسْتَمِعُ أَحاديثَ الناس مِن حيثُ لا يعلمون، نَمَّها أَو لم يَنُمَّها. وقال خالد بن جَنْبة: القَتَّاتُ الذي يَتَسَمَّعُ أَحاديثَ الناس، فيُخْبر أَعداءهم؛ وقيل: هو الذي يكون مع القوم يَتَحَدَّثون فَيَنِمُّ عليهم؛ وقيل: هو الذي يَتَسَمَّع على القوم، وهم لا يعلمون فيَنِمُّ عليهم. وامرأَة قَتَّاتةٌ، وقَتُوتٌ: نَمُومٌ. والقَسَّاسُ: الذي يَسْأَلُ عن الأَخْبار، ثم يَنِمُّها.
وقولٌ مَقْتُوتٌ: مكذوبٌ؛ قال رؤبة:
قُلْتُ، وقَوْلي عِنْدهُمْ مَقْتُوتُ
أَي كَذِبٌ؛ وقيل: مقْتُوتٌ مَوْشِيٌّ به، مَنْقُولٌ؛ وقيل: معناه أَنَّ أَمْري عندهم زَرِيٌّ، كالنَّميمة والكَذِب. أَبو زيد: يقال هو حَسَنُ القَدِّ، وحَسَنُ القَتِّ، بمعنى واحد؛ وأَنشد:
كأَنَّ ثَدْيَيْها، إِذا ما ابْرَنْتى،
حُقَّانِ من عاجٍ، أُجِيدا قَتَّا
قوله: إِذا ما ابْرَنْتَى أَي انْتَصَبَ، جَعَلَه فعلاً للثَّدْيِ. وقَتَّ أَثَرَهُ يَقُتُّه قَتًّا: قَصَّه.
وتَقَتَّتَ الحديثَ: تَتَبَّعه، وتَسَمَّعَه، وقيل: إِن القَتَّ، الذي هو النميمةُ، مُشْتَقٌّ منه.
وقَتَّ الشَّيءَ يَقُتُّهُ قَتًّا: هَيَّأَه. وقَتَّه: جَمَعَه قليلاً قليلاً. وقَتَّه: قَلَّلَه.
واقْتَتَّهُ: اسْتَأْصَلَه؛ قال ذو الرمة:
سِوَى أَنْ تَرى سَوداءَ من غيرِ خِلْقةٍ
تَخاطأَها،واقْتَتَّ جاراتِها النَّغَلْ
والقَتُّ: الفِصْفِصَةُ، وخَصَّ بعضُهم به اليابسةَ منها، وهو جمع عند سيبويه، واحدتُه قَتَّةٌ؛ قال الأَعشى:
ونَأْمُرُ للمَحْمُومِ، كلَّ عَشِيَّةٍ،
بِقَتٍّ وتَعْليقٍ، فقد كان يَسسْنَقُ
وفي التهذيب: القَتُّ الفِسْفِسةَ، بالسين. والقَتُّ يَكون رطباً ويكون يابساً، الواحدة: قَتَّةٌ، مثال تَمْرة وتَمْر. وفي حديث ابن سلام: فإِن أَهْدى إِليك حِمْلَ تِبْنٍ، أَو حِملَ قَتٍّ، فإِنه رباً. القَتُّ: الفِصْفِصةُ، وهي الرَّطْبةُ من عَلَف الدَّواب. ودُهْنٌ مُقَتَّتٌ: مُطَيَّبٌ مطبوخ بالرياحين، وقال ثعلب: مَخْلُوطٌ بغيره من الأَدهان المُطَيَّبة. وفي الحديث عن النبي، صلى الله عليه وسلم: أَنه ادَّهَنَ بزَيْتٍ غيرِ مُقَتَّتٍ، وهو مُحْرِمٌ. قوله غير مُقَتَّت أَي غَيْر مُطَيَّبٍ؛ وقيل: المُقَتَّتُ الذي فيه الرَّياحين، يُطْبَخُ بها الزَّيْتُ بَحْتاً، لا يُخالِطُه طِيبٌ؛ وقيل: هو الذي تُطْبَخُ فيه الرياحينُ حتى تَطِيبَ ريحُه، ويُتَعالَجُ به للرِّياح. والمُقَتَّتُ من الزيت: الذي أُغْلِيَ بالنار ومعه أَفواهُ الطِّيبِ. ومُقَتَّتُ المدينة لا يُوفي به شيءٌ أَي لا يَغلُو بشيء. والتَّقتِيتُ: جمعُ الأَفاويه كُلِّها في القِدْر وطَبْخُها؛ ولا يقال قُتِّتَ، إِلاّ الزَّيتُ، على هذه الصفة؛ وقال: يُنَشُّ بالنار كما يُنَشُّ الشَّحمُ والزُّبْدُ، قال: والأَفْواه من الطِّيبِ كثيرةٌ. وقَتَّةُ: اسمُ أُمِّ سُلَيْمان بن قَتَّةَ: نُسِبَ إِلى أُمه.

##### Türkçe

**القَتُّ**: hazırlanmış yalan ve koğuculuk.

**قَتَّ يَقُتُّ قَتًّا**; ve **قَتَّ بينهم قَتًّا**: koğuculuk yaptı.

Hadiste: “**قَتَّاتٌ** cennete girmez”; o, koğucudur.

**القِتِّيتَى** (örnek: **الهِجِّيرَى**): koğuculukları izleyip sürme; o, koğuculuktur. Ve bir adam **قَتُوتٌ**,

ve **قَتَّاتٌ**, ve **قِتِّيتى**: koğucu; **يَقُتُّ الأَحاديثَ قَتًّا** yani

onları koğuculuk eder, koğuculuk etme; ve denildi ki: o, insanların sözlerini onların bilmedikleri yerden dinleyen kimsedir,

koğuculuğunu yapar yahut koğuculuğunu yapmaz. Hâlid b. Cünbe dedi: **القَتَّاتُ**,

insanların sözlerini dinleyip kulak kabartan, sonra düşmanlarına haber veren kimsedir; ve denildi ki: o, kavimle birlikte olup

konuşurlar da onların aleyhine koğuculuk eder; ve denildi ki: o, kavmin üzerine kulak kabartır, onlar

bilmezler de onların aleyhine koğuculuk eder. Ve bir kadın **قَتَّاتةٌ**, ve **قَتُوتٌ**: koğucu.

Ve **القَسَّاسُ**: haberleri sorup araştıran, sonra onları koğuculuk eden.

Ve **قولٌ مَقْتُوتٌ**: uydurulmuş; Rü’be dedi:

قُلْتُ، وقَوْلي عِنْدهُمْ مَقْتُوتُ

yani: yalandır; ve denildi ki: **مقْتُوتٌ**: onunla koğuculuk yapılmış, nakledilmiş; ve denildi ki: manası şudur ki:

benim işim onların yanında aşağılıktır; koğuculuk ve yalan gibi. Ebû Zeyd: denir ki: o, **حَسَنُ القَدِّ**’dir,

ve **حَسَنُ القَتِّ**’dir; tek mana ile; ve inşad etti:

كأَنَّ ثَدْيَيْها، إِذا ما ابْرَنْتى،
حُقَّانِ من عاجٍ، أُجِيدا قَتَّا

Onun sözü: **إِذا ما ابْرَنْتَى** yani dikildi; onu meme için fiil kıldı.

Ve **قَتَّ أَثَرَهُ يَقُتُّه قَتًّا**: onu izini kesti.

Ve **تَقَتَّتَ الحديثَ**: onu izleyip sürdü ve onu dinleyip kulak kabarttı; ve denildi ki: koğuculuk olan **القَتَّ**,

ondan türemiştir.

Ve **قَتَّ الشَّيءَ يَقُتُّهُ قَتًّا**: onu hazırladı. Ve **قَتَّه**: onu azar azar topladı.

Ve **قَتَّه**: onu azalttı.

Ve **اقْتَتَّهُ**: onu kökünden kazıdı; Zü’r-Rumme dedi:

سِوَى أَنْ تَرى سَوداءَ من غيرِ خِلْقةٍ
تَخاطأَها،واقْتَتَّ جاراتِها النَّغَلْ

Ve **القَتُّ**: yonca; ve bazısı onu ondan kurusuna tahsis etti; ve o, Sîbeveyh’e göre bir cemi’dir, onun teki **قَتَّةٌ**’dir; A‘şâ dedi:

ونَأْمُرُ للمَحْمُومِ، كلَّ عَشِيَّةٍ،
بِقَتٍّ وتَعْليقٍ، فقد كان يَسسْنَقُ

Ve Tehzîb’de: **القَتُّ** yoncadır, **بالسين**. Ve **القَتُّ** yaş olur ve kuru olur; tekil: **قَتَّةٌ**; örnek: **تَمْرة** ve **تَمْر**. İbn Selâm hadîsinde: “Şayet sana bir yük saman yahut bir yük **قَتٍّ** hediye ederse, o ribâdır.” **القَتُّ**:

yoncadır; ve o, binek hayvanlarının yeminden yaş olanıdır. Ve **دُهْنٌ مُقَتَّتٌ**:

güzel kokulandırılmış, reyhanlarla pişirilmiş; ve Sa‘leb dedi: güzel kokulandırılmış yağlardan başkasıyla karıştırılmış.

Ve Peygamber’den, Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun, hadiste: onun, ihramlı iken **بزَيْتٍ غيرِ مُقَتَّتٍ** ile yağlandığı.

Onun sözü **غير مُقَتَّت** yani güzel kokulandırılmamış; ve denildi ki: **المُقَتَّتُ** içinde reyhanlar olan kimsedir; yağ onunla sırf olarak pişirilir,

ona koku karışmaz; ve denildi ki: o, içinde reyhanlar pişirilen kimsedir; ta ki kokusu güzel koksun,

ve rüzgârlara karşı onunla tedavi olunur. Ve yağdan **المُقَتَّتُ**: ateşle kaynatılmış olan, ve onunla birlikte koku ağızları bulunan.

Ve **مُقَتَّتُ المدينة**: onunla hiçbir şey vefa etmez, yani hiçbir şeyle pahalanmaz. Ve **التَّقتِيتُ**: bütün baharatların tencerede toplanması ve pişirilmesi;

ve bu vasıf üzere ancak yağa **قُتِّتَ** denir; ve dedi: ateşle kaynatılır, nasıl ki iç yağı ve tereyağı kaynatılır; dedi: ve kokunun **الأَفْواه**’ı çoktur.

Ve **قَتَّةُ**: **أُمِّ سُلَيْمان بن قَتَّةَ**’nin adıdır: annesine nisbet edildi.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AA%D8%AA/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ق ت ت * * القَتُّ * نم الحديث وبابه رد وفي الحديث ﴿لا يدخل الجنة * قَتَّاتُ *﴾ و * القَتُّ * الفصفصة الواحدة * قَتَّةٌ * كتمرة وتمر

##### Türkçe

* ق ت ت * * **القَتُّ** * hadisten nemîmedir ve bâbı **رد**’dir. Ve hadiste: ﴿Cennete girmez * **قَتَّاتُ** *﴾; ve * **القَتُّ** * bir tek **الفصفصة**’dır; * **قَتَّةٌ** * hurma gibi ve hurma.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AA%D8%AA/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

القت: نم الحديث  ، وهو إبلاغه على جهة الفساد، وهو يقت الأحاديث قتا، أي ينمها نما، وكذا قت بينهم قتا  كالتقتيت  ، نقله الصاغاني، والذي في اللسان: وتقتت الحديث: تتبعه وتسمعه، وقيل: إن القت الذي هو النميمة مشتق منه.  والقتقتة، والقتيتى  مثال الهجيري، وهو تتبع، النمائم القت:  الإسفست  ، بالكسر، وهي الفصفصة، أي الرطبة من علف الدواب، كذا في النهاية،  أو يابسه  ، وبه صدر الفيومي في المصباح، وفي اللسان: القت الفصفصة، وخص بعضهم به اليابسة منها، وهو جمع عند سيبويه، واحدته قتة، قال الأعشى:
  ويأمر لليحموم كل عشـية                      بقت وتعليق فقد كاد يسنق وفي التهذيب: القت: الفسفسة بالسين، والقت يكون رطبا و  يكون  يابسا، الواحدة قتة، مثال تمرة وتمر، وفي حديث ابن سلام:  فإن أهدى إليك حمل تبن أو حمل قت فإنه ربا  . القت:  الكذب  المهيأ، وقول مقتوت، أي مكذوب، قال رؤبة:
  قلت وقولي عندهم مقتوت                      مقالة إذ قلتهـا قـويت وقيل: مقتوت: موشى به منقول، وقيل: إن أمري عندهم زرى كالنميمة والكذب. القت:  اتباعك الرجل سرا  وهو لا يراك  لتعلم  منه  ما يريد  القت:  شم الراعي بول البعير المهيوم  وهو الذي أصابه داء الهيام، نقله الصاغاني.  والقتيون: جماعة محدثون  نسبوا إلى بيع القت، وكلامه يقتضى أن يكون نسبتهم هكذا، وليس كذلك، وإنما يعرفون بالقتات، وعبارة الصاغاني سالمة من ذلك، فإنه قال: والقتات: من يبيع القت، وممن ينسب من المحدثين إلى بيع القت فيهم كثرة. قلت: فلم يذكر أحد من أئمة النسب فلانا القتى، وإنما هو القتات. منهم: أبو يحيى القتات، عن مجاهد، ومحمد بن جعفر القتات الكوفي، عن أبي نعيم، والحسين ابن جعفر أخوه، عن أحمد بن يونس اليربوعي، وعنهما الطبراني، وربيع ابن النعمان القتات، وعمر بن يزيد الرقى القتات، وغيرهم.  وقته  قتا:  قده  ، وعن أبي زيد: يقال: هو حسن القد، وحسن القت، بمعنى واحد، وأنشد:
  كأن ثدييها إذا ما ابرنتي                      حقان من عاج أجيدا قتا

  ابرنتي، أي انتصب  جعله فعلا للثدي  قته:  قلله  قته:  هيأه  قته:  جمعه قليلا قليلا  قت  أثره  يقته قتا:  قصه وتتبعه. يقال:  رجل قتات  ككتان،  وقتوت  كصبور  وقتيتي  كهجيري، وهذا استعملوه مصدرا وصفة  :نمام، أو  الذي  يسمع أحاديث الناس من حيث لا يعلمون، سواء نمها أم لم ينمها  . وقال خالد بن جنبة: القتات الذي يتسمع أحاديث الناس فيخبر أعداءهم، وقيل: هو الذي يكون مع القوم  يتحدثون  فينم عليهم، وامرأة قتاتة وقتوت: نموم، والقساس: الذي يسأل عن الأخبار ثم ينمها، وفي الحديث:  لا يدخل الجنة قتات  ويجمع على قتات، بالضم، ككتاب.  والتقتيت: جمع الأفاويه  كلها في القدر  وطبخها  ، ولا يقال: قتت، إلا الزيت بهذه الصفة، قال الأزهري: ينش بالنار كما ينش الشحم والزبد، وقال: والأفواه من الطيب كثيرة.  وزيت مقتت  ، إذا أغلى بالنار ومعه أفواه الطيب. ودهن مقتت: مطيب  طبخ فيه الرياحين  يتعالج به للرياح  أو خلط بأدهان طيبة  غيرها، وهذا عن ثعلب. وفي الحديث:  أنه صلى الله عليه وسلم ادهن بزيت غير مقتت وهو محرم  أي غير مطيب، وقيل: الذي فيه الرياحين، يطبخ بها الزيت بحتا لا يخالطه طيب، قاله ابن الأثير. وقال خالد بن جنبة: مقتت المدينة لا يوفى به شيء، أي لا يغلو بشيء.  وقته، كضبة  : اسم  أم سليمان  بن حبيب المحاربي  التابعي  المشهور يعرف بابن قتة، وهو القائل في رثاء الحسين عليه السلام:
  وإن قتيل الطف من آل هاشم                      أذل رقاب المسلمين فذلـت  واقتته  ، إذا  استأصله  ، قال ذو الرمة:
  سوى أن ترى سوداء من غير خلقةتخاطأها واقتت جاراتها النقل قتات  كغراب: ع، باليمن  ومما يستدرك عليه: قال الأزهري: القت: حب برى لا ينبته الآدمي، فإذا كان عام قحط، وفقد أهل البادية ما يقتاتون به من لبن وتمر ونحوه، دقوه، وطبخوه، واجتزوا به على ما فيه من الخشونة، نقله عنه شيخنا

##### Türkçe

**القت**: söz taşıma (nemîme)dir; o, onu fesat ciheti üzere ulaştırmaktır; ve o, hadisleri **قتا** ile **يقت** eder; yani onları söz taşır (nemîme yapar); yine “aralarında **قتا** ile **قت** etti” (yaptı), **كالتقتيت** gibi; bunu الصاغاني nakletti. Lisân’da olan ise: “**وتقتت الحديث**: onu izledi ve onu dinledi”; ve denildi ki: nemîme olan **القت** ondan türemiştir. Ve **القتقتة** ve **القتيتى** ( **الهجيري** misali), o, iz sürmedir. Nemîmeler: **القت**: **الإسفست** (kesre ile)dir; o, **الفصفصة**dır; yani binek hayvanlarının yeminden yaş olanıdır; نهايه’de böyle. Yahut onun kurusu; ve الفيومي المصباح’da bununla başladı. Lisân’da: **القت** **الفصفصة**dır; bazısı onu onun kurusuna tahsis etti; ve o, سيبويه nezdinde bir cem‘dir; onun tekili **قتة**dir. الأعشى dedi ki:
  ويأمر لليحموم كل عشـية                      بقت وتعليق فقد كاد يسنق
Tehzîb’de: **القت**: **الفسفسة** (س ile)dir; ve **القت** yaş olur ve kuru olur; tekili **قتة**dir; **تمرة** ve **تمر** misali. İbn Selâm hadîsinde: “Şayet sana bir yük saman yahut bir yük **قت** hediye ederse, o ribâdır.”

**القت**: hazırlanmış yalandır; ve **قول مقتوت**: yani yalanlanmış (uydurulmuş)tur. رؤبة dedi ki:
  قلت وقولي عندهم مقتوت                      مقالة إذ قلتهـا قـويت
Ve denildi ki: **مقتوت**: onunla ihbar edilip taşınmış, nakledilmiş olandır. Ve denildi ki: benim işim onların yanında nemîme ve yalan gibi aşağılandı.

**القت**: senin adamı gizlice izlemen; o seni görmezken; ondan ne istediğini bilmek için.

**القت**: çobanın, **البعير المهيوم**un (ona **داء الهيام** isabet etmiş olanın) idrarını koklamasıdır; bunu الصاغاني nakletti.

Ve **القتيون**: **القت** satmaya nisbet edilmiş muhaddisler topluluğudur; ve onun sözü, nisbetlerinin böyle olmasını gerektirir; hâlbuki öyle değildir; ancak onlar **القتات** ile bilinirler. الصاغاني’nin ibaresi bundan sâlimdir; çünkü o dedi ki: “**القتات**: **القت** satan kimsedir”; ve muhaddislerden **القت** satmaya nisbet edilenlerden, onların içinde çokluk vardır.” Dedim ki: neseb imamlarından hiçbiri falanı **القتى** diye zikretmedi; ancak o **القتات**tır. Onlardan: مجاهد’den rivayet eden أبو يحيى **القتات**; أبو نعيم’den rivayet eden محمد بن جعفر **القتات** الكوفي; onun kardeşi الحسين بن جعفر, أحمد بن يونس اليربوعي’den; ve onlardan الطبراني; ve ربيع بن النعمان **القتات**; ve عمر بن يزيد الرقى **القتات**; ve başkaları.

Ve **وقته قتا**: onu **قده** etti (boyunu/biçimini ölçüp biçti). Ebû Zeyd’den: denilir ki: “o, güzel **القد**’dır ve güzel **القت**’tir”; tek mânâdadır. Ve şu beyit okundu:
  كأن ثدييها إذا ما ابرنتي                      حقان من عاج أجيدا قتا

**ابرنتي**: yani dikildi; onu meme için fiil kıldı.

**قته**: onu azalttı.
**قته**: onu hazırladı.
**قته**: onu az az topladı.
**قت أثره يقته قتا**: onun izini kesti ve izledi.

Denilir ki: **رجل قتات** ( **كتان** gibi), ve **قتوت** ( **صبور** gibi), ve **قتيتي** ( **هجيري** gibi); ve bunu masdar ve sıfat olarak kullandılar: söz taşıyan; yahut insanların hadislerini onların bilmediği yerden dinleyen; onları taşısa da taşımamış olsa da. خالد بن جنبة dedi ki: **القتات** insanların hadislerini dinleyip de düşmanlarına haber verendir. Ve denildi ki: o, bir kavimle beraber olup konuşurlar da onların aleyhine söz taşıyandır. Ve kadın: **قتاتة** ve **قتوت**: çok söz taşıyan. Ve **القساس**: haberleri sorup sonra onları söz taşıyandır. Hadîste: “Cennete **قتات** girmez.” Ve **قتات** (damme ile) üzere cem‘ olunur; **كتاب** gibi.

Ve **التقتيت**: bütün **الأفاويه**yi tencere içinde toplamak ve onu pişirmektir; ve bu sıfat üzere ancak zeytine “**قتت**” denilir. الأزهري dedi ki: ateşle kaynar; iç yağ ve tereyağı kaynadığı gibi. Ve dedi ki: güzel kokudan **الأفواه** çoktur.

Ve **زيت مقتت**: ateşle kaynatıldığı ve onunla beraber güzel kokunun **أفاويه**si bulunduğu zaman. Ve **دهن مقتت**: güzel kokulandırılmıştır; reyhanlar onda pişirilmiştir; rüzgârlara (gazlara) karşı onunla tedavi olunur; yahut başka güzel kokulu yağlarla karıştırılmıştır; bu, ثعلب’dendir. Hadîste: “O (sallallahu aleyhi ve sellem) ihramlı iken **زيت** ile yağlandı; **غير مقتت**”; yani güzel kokulandırılmamış. Ve denildi ki: içinde reyhanlar olan; zeytin, onunla sırf pişirilir, ona koku karışmaz; bunu İbnü’l-Esîr söyledi. خالد بن جنبة dedi ki: “**مقتت المدينة**: onunla hiçbir şey vefâ edilmez”; yani hiçbir şeyle pahalanmaz.

Ve **قته** ( **كضبة** gibi): meşhur tâbiî **سليمان بن حبيب المحاربي**’nin annesinin adıdır; **ابن قتة** diye bilinir. O, Hüseyin (aleyhi’s-selâm) mersiyesinde söyleyendir:
  وإن قتيل الطف من آل هاشم                      أذل رقاب المسلمين فذلـت

Ve **اقتته**: onu kökünden kazıdı (tamamen tüketti)ği zaman. ذو الرمة dedi ki:
  سوى أن ترى سوداء من غير خلقةتخاطأها واقتت جاراتها النقل

**قتات** ( **كغراب** gibi): Yemen’de bir yer adıdır.

Ve kendisine istidrâk olunanlardan: الأزهري dedi ki: **القت**: insanın bitirmediği yabânî bir danedir; kıtlık yılı olunca ve bedevî halk, süt, hurma ve benzeriyle geçindikleri şeyi kaybedince, onu döverler, onu pişirirler, onda bulunan kabalığa rağmen onunla yetinirler; bunu ondan şeyhimiz nakletti.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AA%D8%AA/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

قَتَّ
قَتَّ U ( n. ac. قَتّ 1 ,  قِتِّيْتَى 30ya ),
a.  Falsified, perverted, misrepresented, misquoted ( speech ).

b.  Lied; slandered.

c.  ( n. ac. قَتّ 1 ), Cut, shaped.

d.  Gathered together, collected little by little; arranged, prepared, disposed.

e.  Followed ( the tracks of ).

f.  [ Ila ], Followed about, played the spy on, dogged the footsteps of.

g.  see II (b) .

قَتَّتَ
قَتَّتَ II ,
a.  see I (a) .

b.  Prepared, cooked ( aromatics ).

تَقَتَّتَ
تَقَتَّتَ V ,
a.  see I (a) .

اِقْتَتَتَ
اِقْتَتَتَ VIII ,
a.  Uprooted, eradicated, extirpated.

b.  see II (b) .

قَتّ
قَتّ 1 ,
a.  Falsehood; misrepresentation.

b.  see 22 .

قَتَاْت
قَتَاْت 22 ,
a.  A species of trefoil or clover.

قَتُوْت
قَتُوْت 26 ,
a.  see 28. - 28 , ( pl. قُتَّاْت 29 ), Slanderer, calumniator; spy, eaves-dropper, mischief-maker.

قِتِّيْتَى
قِتِّيْتَى 30ya ,
a.  see 1 (a) &  28 .

قَتڤتَ
N. P. قَتڤتَ I ,  N. P. قَتَّتَ II ,
a.  False, lying ( talk ).

##### Türkçe

**قَتَّ**
**قَتَّ** U (n. ac. **قَتّ** 1, **قِتِّيْتَى** 30ya),
a. (söz için:) tahrif edilmiş, saptırılmış, yanlış temsil edilmiş, yanlış alıntılanmış.

b. Yalan söyledi; iftira etti.

c. (n. ac. **قَتّ** 1), kesti, şekil verdi.

d. Bir araya topladı, azar azar derledi; düzenledi, hazırladı, tertip etti.

e. (izlerin) peşinden gitti.

f. [ **إلى** ], etrafında dolaşarak takip etti, casusluk yaptı, ayak izlerini adım adım izledi.

g. II (b)’ye bak.

**قَتَّتَ**
**قَتَّتَ** II,
a. I (a)’ya bak.

b. (aromatikleri) hazırladı, pişirdi.

**تَقَتَّتَ**
**تَقَتَّتَ** V,
a. I (a)’ya bak.

**اِقْتَتَتَ**
**اِقْتَتَتَ** VIII,
a. Kökünden söktü, ortadan kaldırdı, kökünü kazıdı.

b. II (b)’ye bak.

**قَتّ**
**قَتّ** 1,
a. Yalan; yanlış temsil.

b. 22’ye bak.

**قَتَاْت**
**قَتَاْت** 22,
a. Üç yapraklı yoncanın bir türü.

**قَتُوْت**
**قَتُوْت** 26,
a. 28’e bak. - 28, (çoğ. **قُتَّاْت** 29), iftiracı, karalayıcı; casus, kulak misafiri olan, fesatçı.

**قِتِّيْتَى**
**قِتِّيْتَى** 30ya,
a. 1 (a) ve 28’e bak.

**قَتڤتَ**
N. P. **قَتڤتَ** I, N. P. **قَتَّتَ** II,
a. (söz:) yalan, yalancı.
