# قتع — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AA%D8%B9/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%AA%D8%B9/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قتع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AA%D8%B9.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: قتع

قَتَعَ يَقْتَعُ قُتُوعاً: انْقَمَعَ وذَلَّ.
والقَتَعُ دُودٌ حُمْرٌ تأْكل الخشب؛ قال:
غَداةَ غادَرْتهُمْ قَتْلى، كأَنَّهُمُ
خُشْبٌ تَقَصَّفَ في أَجْوافِها القَتَعُ
الواحدة قَتَعةٌ، وقيل: القَتَعُ الأَرَضةُ، وقيل: الدُّودُ مطلقاً، ابن الأَعرابي: هي السُّرْفةُ والقَتَعَةُ والهِرْنِصانةُ والحُطَيِّطةُ والبُطَيِّطةُ واليَسْرُوعُ والعَوانةُ والطُّحْنةُ.
وقاتَعه اللهُ: قاتَله وقبل: هو على البدل وليس بشيء. ويقال: قتَعه اللهُ وكاتَعهُ إِذا قاتله، وهي المُقاتَعةُ. وفي حديث الأَذان: أَنه اهْتَمَّ للصلاة كيف يَجْمَعُ لها الناس فذكِر له القُتْعُ فلم يعجبه ذلك، فسر في الحديث أَنه الشَّبُّورُ وهو البُوقُ، رويت هذه اللفظة بالباء والتاء والنون، وأَشهرها وأَكثرها النون. قال ابن الأَثير: قال الخطابي القَتَع، بتاء بنقطتين من فوق، هو دود يكون في الخشب، الواحدة قَتَعةٌ، قال: ومدار هذا الحرف على هُشَيْمٍ، وكان كثيرَ اللحن والتحريف على جَلالةِ محله في الحديث.

### Türkçe

**قَتَعَ** **يَقْتَعُ** **قُتُوعاً**: Bastırıldı ve zelil oldu.

Ve **القَتَعُ**: odunu yiyen kırmızı kurtlardır; dedi ki:

Sabahleyin onları ölüler olarak bıraktığım gün, sanki onlar
iç boşluklarında **القَتَعُ** bulunan, parçalanıp kırılan odunlardır.

Tekili **قَتَعةٌ**’dir; ve denildi ki: **القَتَعُ** **الأَرَضةُ**’dir; ve denildi ki: mutlak olarak kurtlardır. İbnü’l-A‘râbî: O, **السُّرْفةُ** ve **القَتَعَةُ** ve **الهِرْنِصانةُ** ve **الحُطَيِّطةُ** ve **البُطَيِّطةُ** ve **اليَسْرُوعُ** ve **العَوانةُ** ve **الطُّحْنةُ**’dir, dedi.

Ve **قاتَعه اللهُ**: onunla savaştı; ve daha önce: o, بدل üzerinedir ve bir şey değildir. Ve denilir: **قتَعه اللهُ** ve **كاتَعهُ**; onunla savaştığı zaman; ve o, **المُقاتَعةُ**’dır. Ve ezan hadîsinde: namaz için insanların nasıl toplanacağını dert etti; ona **القُتْعُ** zikredildi de bu ona hoş gelmedi; hadîste bunun açıklaması: onun **الشَّبُّورُ** olduğu, ve onun **البُوقُ** olduğu (şeklinde) geldi. Bu lafız **الباء** ve **التاء** ve **النون** ile rivayet edildi; ve onun en meşhuru ve en çoğu **النون**’dur. İbnü’l-Esîr dedi ki: Hattâbî dedi: **القَتَع**; üstten iki noktalı **تاء** ile; o, odun içinde olan bir kurttur; tekili **قَتَعةٌ**’dir. Dedi ki: Ve bu harfin dayanağı **هُشَيْمٍ** üzerinedir; ve o, hadîste yerinin yüceliğine rağmen, çokça lahn ve tahrif eden idi.
