# قثث (ق-ث-ث) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AB%D8%AB
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%AB%D8%AB

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ق - ث - ث
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AB%D8%AB/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف مع الثاء
ق ث مستعمل فقط قث: القُثاثُ: المتاع ونحوه.
وجاء فلان يقُثُّ مالاً ويُقُثُّ معه دنيا عريضة أي يجر معه.
والمِقَثَّةُ والمِطَثَّةُ لغتان، وهي خشبة مستديرة عريضة يلعب بها الصبيان، ينصبون شيئاً ثم يجتثونه عن موضعه.
ويقولون: قَثَثْناه وطَثَثْناه عن موضِعِه قَثَاً وطئاً.
القَثُّ: حشيش ينبت يتيماً يحصد ويطحن يخبز منه الخبز.

##### Türkçe

**القاف** ile **الثاء**

ق ث yalnızca kullanılmıştır: **قث**: **القُثاثُ**: eşya ve benzeri.

Ve falan kimse geldi, malı **يقُثُّ** eder ve onunla birlikte geniş bir dünyayı **يُقُثُّ** eder; yani onunla birlikte sürükler.

Ve **المِقَثَّةُ** ile **المِطَثَّةُ** iki lugattır; ve o, çocukların onunla oynadığı, yuvarlak, geniş bir tahtadır; bir şeyi dikerler (kurarlar), sonra onu yerinden koparıp çıkarırlar.

Ve derler ki: onu yerinden **قَثَثْناه** ve **طَثَثْناه** ettik; **قَثَاً** ve **طئاً**.

**القَثُّ**: tek başına biten bir ot; biçilir ve öğütülür; ondan ekmek pişirilir.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AB%D8%AB/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ق ث ث
جاء فلان يقثّ الدنيا‏:‏ يجرّها‏.‏
وجاء السيل يقث الغثاء‏.‏
واختطفه كما يقتث اللاعب الكرةَ بالطَّبطاب أي يجتحفه.

##### Türkçe

ق ث ث
Falanca **يَقُثُّ** dünyayı geldi: onu sürükler.
Ve sel **يَقُثُّ** **الغُثَاء**’ı geldi.
Ve onu, oyuncunun **الكُرَة**’yi **بِالطَّبْطَاب** ile **يَقْتَثُّ** ettiği gibi kaptı; yani onu bütünüyle alır.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AB%D8%AB/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

القَثُّ: السَّوْقُ. والقَّثُّ: جَمْعُك الشيء بكثرة. وقَثَّ الشيءَ يَقُثُّه قَثّاً: جَرّه وجمعه في كثرة. وجاءَ فلانٌ يَقُثُّ مالاً، ويَقُثُّ معه دُنْيا عريضةً أَي يَجُرُّها معه.
وبنو فلان ذَوُو مَقَثَّةٍ أَي ذَوُو عدد كثير؛ وما أَكثر مَقَثَّتَهم قاله الأَصمعي وغيره. والمِقَثَّة والمِطَثَّة
(* قوله «والمقثة والمطثة
إلخ» بكسر الميم فيهما، كما ضبطه في المحكم والتكملة خلافاً لصنيع القاموس.) لغتان: خُشَيبة مستديرة عريضة، يَلْعَبُ بها الصبيانُ، يَنْصبون شيئاً، ثم يَجْتَثُّونه بها عن موضعه؛ قال ابن دريد: هي شبيهة بالخَرَّارة؛ تقول: قَثَثْناه وطَثَثْناه قَثّاً وطَثّاً.
والقُثاثُ: المتاعُ ونحوه؛ وجاؤُوا بقُثاثِهم وقثاثتِهم أَي لم يَدَعُوا وراءَهم شيئاً. وفي الحديث: حَثَّ النبيُّ، صلى الله عليه وسلم، يوماً على الصَّدَقة، فجاءَ أَبو بكر بماله يَقُثُّه أَي يَسوقُه، مِن قولهم: قَثَّ السَّيلُ الغُثاءَ؛ وقيل يَجْمَعُه.
والقَثِيثُ: ما يَتناثرُ في أُصول شجر العِنَب. وحكى الفارسي عن أَبي زيد أَنه قال: ما يتناثر في أُصول سَعفاتِ النَّخْل.
وقَثْقَثَ الشيءَ: أَراد انتزاعه.
ويقال: اقْتَثَّ القَومَ من أَصلهم واجْتَثَّهم إِذا اسْتَأْصَلَهم. واجْتَثَّ حجراً من مكانه إِذا اقْتَلَعه؛ وقول الشاعر:
واقْتَعَفَ الجَلْمةَ منها واقْتَثَثْ
أَي اجْتَثَّ. يقال: اقْتُثَّ واجْتُثَّ إِذا قُلِعَ من أَصله. والقَثُّ والجَثُّ، واحدٌ.
ويقال للوَدِيِّ، أَول ما يُقْلَع من أُمِّه: جَثِيثٌ وقَثِيثٌ، والله أَعلم.

##### Türkçe

**القَثُّ**: sevk etmektir. Ve **القَّثُّ**: şeyi çoklukla toplaman(dır). Ve **قَثَّ** şeyi **يَقُثُّه** **قَثّاً**: onu çekti ve onu çokluk içinde topladı. Ve falan kimse geldi, malı **يَقُثُّ**; ve onunla birlikte geniş bir dünyayı **يَقُثُّ**, yani onu kendisiyle birlikte sürükler.

Ve falan oğulları **ذَوُو مَقَثَّةٍ** (dir), yani çok sayı sahibi(dir); ve onların **مَقَثَّتَهم**i ne çoktur; bunu el-Asma‘î ve başkası söyledi. Ve **المِقَثَّة** ve **المِطَثَّة**
(* Onun “ve **المقثة** ve **المطثة** ilh.” sözü: ikisinde de **الميم**in kesresi iledir; onu el-Muḥkem ve et-Tekmile’de ضبط ettiği üzere, el-Kāmûs’un tutumuna aykırı olarak.) iki lugattır: yuvarlak, geniş, küçük bir tahta; çocuklar onunla oynar; bir şeyi dikerler, sonra onunla onu yerinden **يَجْتَثُّونه** (sökerler); İbn Düreyd dedi: o **الخَرَّارة**ya benzer; dersin ki: onu **قَثَثْناه** ve onu **طَثَثْناه** **قَثّاً** ve **طَثّاً**.

Ve **القُثاثُ**: eşya ve benzeri; ve **قُثاثِهم** ve **قثاثتِهم** ile geldiler, yani arkalarında hiçbir şey bırakmadılar. Ve hadiste: Nebî, sallallahu aleyhi ve sellem, bir gün sadakaya teşvik etti; bunun üzerine Ebû Bekir malıyla geldi, onu **يَقُثُّه**; yani onu sevk eder; onların sözünden: **قَثَّ السَّيلُ الغُثاءَ**; ve denildi ki: onu toplar.

Ve **القَثِيثُ**: üzüm ağacının köklerinde saçılıp dökülen şey. El-Fârisî, Ebû Zeyd’den şunu nakletti: hurma dallarının diplerinde saçılıp dökülen şey.

Ve **قَثْقَثَ** şeyi: onu söküp almağı istedi.

Ve denilir: kavmi köklerinden **اقْتَثَّ** ve onları **اجْتَثَّ**; onları kökünden kazıdıysa. Ve bir taşı yerinden **اجْتَثَّ**; onu söküp çıkardıysa; ve şairin sözü:
واقْتَعَفَ الجَلْمةَ منها واقْتَثَثْ
yani **اجْتَثَّ**. Denilir: **اقْتُثَّ** ve **اجْتُثَّ**; kökünden sökülüp çıkarıldıysa. Ve **القَثُّ** ve **الجَثُّ** birdir.

Ve **الوَدِيِّ** için, anasından ilk koparılıp çıkarılan(ı) için denilir: **جَثِيثٌ** ve **قَثِيثٌ**; ve Allah daha iyi bilir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AB%D8%AB/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

القث: الجر والسوق  وجمعك الشىء بكثرة. يقال: قث الشئ يقثه قثا: جره وجمعه في كثرة، وجاء فلان يقث مالا ويقث معه دنيا عريضة، أي يجرها معه، وفي الحديث:  حث النبي صلى الله عليه وسلم على الصدقة فجاء أبو بكر بماله يقثه  أي يسوقه، من قولهم: قث السيل الغثاء، وقيل: يجمعه. القث:  القلع، كالاقتثاث  يقال: اقتث القوم من أصلهم، واجتثهم، إذا استأصلهم، واقتث حجرا من مكانه، إذا اقتلعه، واقتث واجتث، إذا قلع من أصله، والقث والجث واحد. القث  : نبث  ، وصوابه بالفاء، كما تقدم، أو لغة فيه.  والمقثة: الكثرة  ، كالمفثة بالفاء، وبنو فلان ذوو مقثة، أي ذوو عدد كثير، وما أكثر مقثتهم، قاله الأصمعي وغيره. المقثة والمطثة: لغتان، وهما بكسر الميم:  خشبة  مستديرة  عريضة يلعب بها الصبيان  ينصبون شيئا، ثم يجدتثونه عن موضعه، قال ابن دريد: هي شبيهة بالخرارة، وتقول: قثثناة وطثثناه، قثا وطثا. قثاث  كغراب: المتاع  ونحوه وجاءوا بقثاثهم وقثاثتهم، أي لم يدعوا وراءهم شيئا. القثاث،  ككتان: النمام  ، أنكره بعضهم، وقال: إنما هو بالفوقية لا المثلثة، أو هو لغة، وعليه جرى المصنف، وهو ضعف. قثاث  ككتاب  ، كذا ضبطه بعض المحدثني، وأهل الأنساب  : جد  والد  ذهبن  ، بالذال المعجمة، كجعفر، وقيل: بالمهملة، وقيل: دهين مصغرا، وقال جماعة: زهير، وضعفوا الثاني والثالث وغلطوا الرابع،  ابن قرضم  كزبرج، ابن العجيل القثاثي  الوارد على رسول الله صلى الله  تعالى  عليه وسلم  من بنى مهرة،  والمحدثون  وبعض من أهل الأنساب  يفتحون  القاف وقرضم بالقاف، كما قيده الدار قطنى، وضبطه ابن ماكولا بالفاء.  والقثيثى  بالكسر  : جمع المال  ، وهو مصدر قث المال، إذا جمعه.  والقثيثة والقثاثة  ، بالفتح فيهما  : الجماعة  من الناس.  والقثقثة: وفاء المكيال،  وتحريك الوتد  ، وإراغته  لنزعه  من الأرض.
 ومما يستدرك عليه: يقال للودى أول ما يقلع من أمه: جثيث وقثيث.

##### Türkçe

**القث**: çekme ve sevk etme; ve senin bir şeyi çoklukla toplaman. Denilir: **قث الشئ يقثه قثا**: onu çekti ve onu çokluk içinde topladı; ve falan kimse geldi, malı **يقث** ediyor ve onunla birlikte geniş bir dünya **يقث** ediyor; yani onu kendisiyle birlikte çekiyor. Ve hadiste: Peygamber صلى الله عليه وسلم sadakaya teşvik etti de Ebû Bekir malıyla geldi, onu **يقثه** ediyordu; yani onu sevk ediyordu; onların sözünden: **قث السيل الغثاء**; ve denildi: onu toplar.

**القث**: söküp çıkarma; **كالاقتثاث** gibi. Denilir: **اقتث القوم من أصلهم** ve **اجتثهم**; onları kökünden söküp attığı zaman. Ve bir taşı yerinden **اقتث** etti; onu söküp çıkardığı zaman. Ve **اقتث** ve **اجتث**: kökünden söküp çıkardığı zaman. Ve **القث** ile **الجث** birdir.

**القث**: **نبث**; ve doğrusu **بالفاء** iledir, daha önce geçtiği üzere; yahut onda bir dildir.

Ve **المقثة**: çokluk; **كالمفثة بالفاء** gibi. Ve falan oğulları **ذوو مقثة**dir; yani çok sayılı kimselerdir. Ve onların **مقثتهم**i ne çoktur! Bunu el-Asmaʿî ve başkası söyledi.

**المقثة** ve **المطثة**: iki dildir; ve ikisi de mîm’in kesresiyle: çocukların oynadığı, yuvarlak, geniş bir tahta; bir şeyi dikerler, sonra onu yerinden **يجدتثونه** ederler. İbn Düreyd dedi: o, **الخرارة**ya benzer. Ve dersin: **قثثناة** ve **طثثناه**; **قثا** ve **طثا**.

**قثاث** كـ**غراب**: eşya ve benzeri. Ve **بقثاثهم** ve **قثاثتهم** ile geldiler; yani arkalarında hiçbir şey bırakmadılar.

**القثاث** كـ**كتان**: laf taşıyan; bazısı onu inkâr etti ve dedi: ancak o, **بالفوقية** iledir, **لا المثلثة** ile değil; yahut o bir dildir. Ve bunun üzere musannif yürüdü; ve o zayıftır.

**قثاث** كـ**كتاب**: bazı muhaddislerin ve nesep ehlinin onu ضبط ettiği böyledir: **جد والد ذهبن**; **بالذال المعجمة** ile, **كجعفر** gibi. Ve denildi: **بالمهملة** ile. Ve denildi: **دهين** küçültülmüş olarak. Ve bir cemaat dedi: **زهير**. Ve ikinciyi ve üçüncüyü zayıf saydılar ve dördüncüyü yanlışladılar: **ابن قرضم** كـ**زبرج**; **ابن العجيل القثاثي**; Benî Mehرة’den, Resûlullah صلى الله تعالى عليه وسلم’e gelen. Ve muhaddisler ve nesep ehlinden bazısı **القاف**ı fetha ederler ve **قرضم**ı **بالقاف** ile (okurlar); ed-Dârakutnî’nin kaydettiği gibi. Ve İbn Mâkûlâ onu **بالفاء** ile ضبط etti.

Ve **القثيثى** (kesre ile): malı toplama; ve o, **قث المال**ın masdarıdır; onu topladığı zaman.

Ve **القثيثة** ve **القثاثة** (ikisinde de fetha ile): insanlardan bir cemaat.

Ve **القثقثة**: ölçeğin tamlığı; ve kazığı hareket ettirme; ve onu, yerden söküp çıkarmak için gevşetip sallama.

Ve onun üzerine istidrâk edilenden: **الودى**ye, anasından ilk sökülüp çıkarıldığı zaman, **جثيث** ve **قثيث** denilir.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AB%D8%AB/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

قَثَّ
قَثَّ U ( n. ac. قَثّ 1 ),
a.  Pulled, dragged along; drove along.

b.  Collected.

c.  see VIII .

اِقْتَثَثَ
اِقْتَثَثَ VIII ,
a.  Pulled up, uprootd.

b.  Cut off.

مَقْثَثَة
مَقْثَثَة 17t ,
a.  Multitude.

قَثَاْثَة
قَثَاْثَة 22t ,
a.  see 25t .

قُثَاْث
قُثَاْث 24 ,  قُثَاْثَة 24t ,
a.  Household-goods, utensils.

قَثِيْث
قَثِيْث 25 ,
a.  Palm-shoot.

قَثِيْثَة
قَثِيْثَة 25t ,
a.  Company.

b.  Flock.

##### Türkçe

قَثَّ
**قَثَّ** U ( n. ac. **قَثّ** 1 ),
a. Çekti, sürükledi; boyunca sürdü.

b. Topladı.

c. VIII’e bak.

اِقْتَثَثَ
**اِقْتَثَثَ** VIII ,
a. Söktü, kökünden çıkardı.

b. Kesti.

مَقْثَثَة
**مَقْثَثَة** 17t ,
a. Kalabalık.

قَثَاْثَة
**قَثَاْثَة** 22t ,
a. 25t’ye bak.

قُثَاْث
**قُثَاْث** 24 ,  **قُثَاْثَة** 24t ,
a. Ev eşyası, kap kacak.

قَثِيْث
**قَثِيْث** 25 ,
a. Hurma filizi.

قَثِيْثَة
**قَثِيْثَة** 25t ,
a. Topluluk.

b. Sürü.
