# قثث — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AB%D8%AB/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%AB%D8%AB/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قثث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AB%D8%AB.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: قثث

القَثُّ: السَّوْقُ. والقَّثُّ: جَمْعُك الشيء بكثرة. وقَثَّ الشيءَ يَقُثُّه قَثّاً: جَرّه وجمعه في كثرة. وجاءَ فلانٌ يَقُثُّ مالاً، ويَقُثُّ معه دُنْيا عريضةً أَي يَجُرُّها معه.
وبنو فلان ذَوُو مَقَثَّةٍ أَي ذَوُو عدد كثير؛ وما أَكثر مَقَثَّتَهم قاله الأَصمعي وغيره. والمِقَثَّة والمِطَثَّة
(* قوله «والمقثة والمطثة
إلخ» بكسر الميم فيهما، كما ضبطه في المحكم والتكملة خلافاً لصنيع القاموس.) لغتان: خُشَيبة مستديرة عريضة، يَلْعَبُ بها الصبيانُ، يَنْصبون شيئاً، ثم يَجْتَثُّونه بها عن موضعه؛ قال ابن دريد: هي شبيهة بالخَرَّارة؛ تقول: قَثَثْناه وطَثَثْناه قَثّاً وطَثّاً.
والقُثاثُ: المتاعُ ونحوه؛ وجاؤُوا بقُثاثِهم وقثاثتِهم أَي لم يَدَعُوا وراءَهم شيئاً. وفي الحديث: حَثَّ النبيُّ، صلى الله عليه وسلم، يوماً على الصَّدَقة، فجاءَ أَبو بكر بماله يَقُثُّه أَي يَسوقُه، مِن قولهم: قَثَّ السَّيلُ الغُثاءَ؛ وقيل يَجْمَعُه.
والقَثِيثُ: ما يَتناثرُ في أُصول شجر العِنَب. وحكى الفارسي عن أَبي زيد أَنه قال: ما يتناثر في أُصول سَعفاتِ النَّخْل.
وقَثْقَثَ الشيءَ: أَراد انتزاعه.
ويقال: اقْتَثَّ القَومَ من أَصلهم واجْتَثَّهم إِذا اسْتَأْصَلَهم. واجْتَثَّ حجراً من مكانه إِذا اقْتَلَعه؛ وقول الشاعر:
واقْتَعَفَ الجَلْمةَ منها واقْتَثَثْ
أَي اجْتَثَّ. يقال: اقْتُثَّ واجْتُثَّ إِذا قُلِعَ من أَصله. والقَثُّ والجَثُّ، واحدٌ.
ويقال للوَدِيِّ، أَول ما يُقْلَع من أُمِّه: جَثِيثٌ وقَثِيثٌ، والله أَعلم.

### Türkçe

**القَثُّ**: sevk etmektir. Ve **القَّثُّ**: şeyi çoklukla toplaman(dır). Ve **قَثَّ** şeyi **يَقُثُّه** **قَثّاً**: onu çekti ve onu çokluk içinde topladı. Ve falan kimse geldi, malı **يَقُثُّ**; ve onunla birlikte geniş bir dünyayı **يَقُثُّ**, yani onu kendisiyle birlikte sürükler.

Ve falan oğulları **ذَوُو مَقَثَّةٍ** (dir), yani çok sayı sahibi(dir); ve onların **مَقَثَّتَهم**i ne çoktur; bunu el-Asma‘î ve başkası söyledi. Ve **المِقَثَّة** ve **المِطَثَّة**
(* Onun “ve **المقثة** ve **المطثة** ilh.” sözü: ikisinde de **الميم**in kesresi iledir; onu el-Muḥkem ve et-Tekmile’de ضبط ettiği üzere, el-Kāmûs’un tutumuna aykırı olarak.) iki lugattır: yuvarlak, geniş, küçük bir tahta; çocuklar onunla oynar; bir şeyi dikerler, sonra onunla onu yerinden **يَجْتَثُّونه** (sökerler); İbn Düreyd dedi: o **الخَرَّارة**ya benzer; dersin ki: onu **قَثَثْناه** ve onu **طَثَثْناه** **قَثّاً** ve **طَثّاً**.

Ve **القُثاثُ**: eşya ve benzeri; ve **قُثاثِهم** ve **قثاثتِهم** ile geldiler, yani arkalarında hiçbir şey bırakmadılar. Ve hadiste: Nebî, sallallahu aleyhi ve sellem, bir gün sadakaya teşvik etti; bunun üzerine Ebû Bekir malıyla geldi, onu **يَقُثُّه**; yani onu sevk eder; onların sözünden: **قَثَّ السَّيلُ الغُثاءَ**; ve denildi ki: onu toplar.

Ve **القَثِيثُ**: üzüm ağacının köklerinde saçılıp dökülen şey. El-Fârisî, Ebû Zeyd’den şunu nakletti: hurma dallarının diplerinde saçılıp dökülen şey.

Ve **قَثْقَثَ** şeyi: onu söküp almağı istedi.

Ve denilir: kavmi köklerinden **اقْتَثَّ** ve onları **اجْتَثَّ**; onları kökünden kazıdıysa. Ve bir taşı yerinden **اجْتَثَّ**; onu söküp çıkardıysa; ve şairin sözü:
واقْتَعَفَ الجَلْمةَ منها واقْتَثَثْ
yani **اجْتَثَّ**. Denilir: **اقْتُثَّ** ve **اجْتُثَّ**; kökünden sökülüp çıkarıldıysa. Ve **القَثُّ** ve **الجَثُّ** birdir.

Ve **الوَدِيِّ** için, anasından ilk koparılıp çıkarılan(ı) için denilir: **جَثِيثٌ** ve **قَثِيثٌ**; ve Allah daha iyi bilir.
