# قثع — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AB%D8%B9/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%AB%D8%B9/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قثع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AB%D8%B9.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: قثع

القثع، بالضم، أهمله الجوهري، وقال صاحب اللسان: لم يترجم عليها أحد في الأصول الخمسة، وقد جاء في حديث الأذان، وفسر أنه الشبور، وهو البوق. قال الخطابي: سمعت أبا عمر الزاهد يقول: بالثاء المثلثة، ولم أسمعه من غيره، ويجوز أن يكون من قثع في الأرض قثوعا، إذا ذهب، فسمي به لذهاب الصوت منه. قلت: وهذا الذي ذكره الخطابي من وجه تسميته فيه نظر، فإن الصحيح فيه قبع في الأرض قبوعا بالموحدة، كما تقدم، وليس بتصحيف قبع بالموحدة، ولا قنع، بالنون، فإن الحديث روي بالأوجه الثلاثة، وفي العباب في : قبع ما نصه: والقبع، والقثع، والقنع، بالضم فيهن: الشبور، وأبى الثاني الأزهري، وأثبته أبو عمر الزاهد، انتهى. قلت: الذي أباه الأزهري هو الأول، كما نقله الهروي عن الأزهري، وتقدم ذلك، فتأمل.

### Türkçe

**القثع**; (قاف’ın) ötreli (okunuşuyla); el-Cevherî onu ihmal etti. Lisân’ın sahibi dedi ki: “Beş aslın hiçbirinde onun üzerine kimse tercüme yapmadı. O, ezan hadîsinde gelmiştir; **الشبور** olduğu tefsir edilmiştir; o da **البوق**tur.” el-Hattâbî dedi ki: Ebû Ömer ez-Zâhid’i şöyle derken işittim: “Üç noktalı **الثاء** iledir.” Onu ondan başkasından işitmedim. Ve caizdir ki, “**قثع** fi’l-arz **قثوعا**”dan olsun; “gitti” demektir; ondan sesin gitmesi sebebiyle onunla adlandırılmıştır. Dedim ki: el-Hattâbî’nin onun adlandırılma yönünden zikrettiği bu şeyde nazar vardır; çünkü onda sahih olan, daha önce geçtiği üzere, tek noktalı ile “**قبع** fi’l-arz **قبوعا**”dır; tek noktalı ile **قبع**’ın tashîfi değildir; ne de **قنع** (ن ile)dir; zira hadîs üç vecihle rivayet edilmiştir. Ve el-‘Ubâb’da: **قبع** maddesinde lafzı şudur: “Ve **القبع** ve **القثع** ve **القنع**; bunların hepsinde ötre ile: **الشبور**.” İkincisini el-Ezherî reddetti; Ebû Ömer ez-Zâhid ise onu sabit kıldı. Bitti. Dedim ki: el-Ezherî’nin reddettiği şey birincidir; el-Herevî’nin el-Ezherî’den naklettiği üzere; ve bu daha önce geçti; öyleyse düşün.
