# قحر — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AD%D8%B1/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%AD%D8%B1/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قحر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AD%D8%B1.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: قحر

القَحْر: المُسِنُّ وفيه بقية وجَلَدٌ، وقيل: إِذا ارتفع فوق المُسِن وهَرِمَ، فهو قَحْرٌ وإِنْقَحْرٌ فهو ثانٍ لإِنْقَحْلٍ الذي قد نَفى سيبويه أَن يكون له نظيرٌ، وكذلك جمل قَحْر، والجمع أَقْحُرٌ وقُحُورٌ، وإِنْقَحْرٌ كَقَحْرٍ، والأُنثى بالهاءْ، والاسم القَحارةُ والقُحُورة. أَبو عمرو: شيخ قَحْرٌ وقَهْبٌ إِذا أَسنّ وكَبِرَ، وإِذا ارتفع الجمل عن العَوْد فهو قَحْر، والأُنثى قَحْرة في أَسنان الإِبل؛ وقال غيره: هو قُحارِيَةٌ. ابن سيده: القُحارِيَةُ من الإِبل كالقَحْرِ، وقيل: القُحارِيَةُ منها العَظيم الخَلْق، وقال بعضهم: لا يقال في الرجل إِلاَّ قَحْرٌ؛ فأَما قول رؤبة:
تَهْوي رُؤوس القاحِراتِ القُحَّرِ،
إِذا هَوَتْ بين اللُّهَى والحَنْجَرِ
فعلى التشنيع ولا فِعْلَ له. قال الجوهري: القَحْرُ الشيخ الكبير الهَرِمُ والبعير المُسِنُّ، ويقال للأُنثى نابٌ وشارِفٌ، ولا يقال قَحْرَةٌ، وبعضهم يقوله. وفي حديث أُمّ زَرْعٍ: زَوْجي لَحْمُ جَمَل قَحْر؛ القَحْرُ: البعير الهَرِمُ القليل اللحم، أَرادت أَن زوجها هزيل قليل المال.

### Türkçe

**القَحْر**: yaşlı (ihtiyar) olup onda bir kalıntı ve dayanıklılık bulunan; ve denildi ki: eğer **المُسِن**’in üstüne yükselir ve ihtiyarlayıp kocarsa, o **قَحْر**’dır; ve **إِنْقَحْر** ise, kendisinin benzeri bulunmasını Sîbeveyh’in nefyetmiş olduğu **إِنْقَحْل**’e ikinci (bir örnek)tir; bunun gibi **جمل قَحْر**; cem‘i **أَقْحُر** ve **قُحُور**’dur; ve **إِنْقَحْر** tıpkı **قَحْر** gibidir; dişisi **الهاء** ile (yapılır); isim **القَحارةُ** ve **القُحُورة**’dur.

Ebû Amr: **شيخ قَحْر** ve **قَهْب**; yaşlanıp büyüdüğü zaman (denir); ve deve **العَوْد**’dan yükseldiği zaman o **قَحْر**’dır; ve dişisi, develerin yaşlarında **قَحْرة**’dir; başkası dedi ki: o **قُحارِيَةٌ**’dir. İbn Sîde: develerden **القُحارِيَةُ**, **القَحْرِ** gibidir; ve denildi ki: ondan **القُحارِيَةُ**, yaratılışı büyük olandır; ve bazısı dedi ki: erkekte ancak **قَحْر** denir; fakat Ru’be’nin sözüne gelince:

تَهْوي رُؤوس **القاحِراتِ** **القُحَّرِ**،
إِذا هَوَتْ بين اللُّهَى والحَنْجَرِ

bu, çirkinleştirme (maksadı) üzerinedir ve onun için bir fiil yoktur. Cevherî dedi ki: **القَحْرُ**; koca ihtiyar bunak şeyh ve yaşlı deve (dir); ve dişiye **نابٌ** ve **شارِفٌ** denir; **قَحْرَةٌ** denmez; bazısı onu söyler. Ümmü Zer‘ hadîsinde: “Kocam **لَحْمُ جَمَل قَحْر** (gibidir)”; **القَحْرُ**: eti az, bunak deve; onunla, kocasının zayıf, malı az olduğunu murad etti.
