# قحر — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AD%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%AD%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قحر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AD%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: قحر

القحر: الشيخ الكبير الهرم. والقحر: البعير المسن، كذا قاله الجوهري. وقيل: هو الهرم القليل اللحم. وبه فسر حديث أم زرع: زوجي لحم جمل قحر، أرادت أن زوجها هزيل قليل المال. وفي المحكم: القحر: المسن وفيه بقية وجلد. وقيل: إذا ارتفع فوق المسن وهرم فهو قحر، كالإنقحر، كجردحل، فهو ثان لإنقحل الذي قد نفى سيبويه أن يكون له نظير، وكذلك جمل قحر. وقال أبو عمرو: شيخ قحر وقهب، إذا أسن وكبر. وإذا ارتفع الجمل عن العود فهو قحر. وقال ابن سيده: القحارية، بالضم مخففة، من الإبل: كالقحر. ج أي جمع القحر أقحر وقحور، قال الجوهري: ولا يقال للأنثى: قحرة، بل ناب وشارف، أو يقال في لغية. وعبارة الصحاح: وبعضهم يقوله. قلت: يشير إلى ما قاله أبوعمرو ما نصه: والأنثى قحرة، في أسنان الإبل. والاسم القحارة، بالفتح، والقحورة، بالضم، هذا نص أبي عمرو أو قوله: والقحارية، بضمهما يريد القحارية والقحورة، وهو غير محرر، فإن القحورة، بالضم: اسم كالقحارة، كما نص عليه أبو عمرو، فالصواب بالضم، ومثله في التكملة، وفي المحكم، ونصه: وقيل: القحارية منها: العظيم الخلق. وقال بعضهم: لا يقال في الرجل إلا قحر، فأما قول رؤبة:
  تهوى رؤوس القاحرات القحر                      إذا هوت بين اللهى والحنجر فعلى التشنيع، ولا فعل له. والقحارية: الغضوب. وفي التكملة: الغضب، فلينظر. والقحارية: الشروب القصير، قاله الصاغاني أيضا.

### Türkçe

**القحر**: büyük, ihtiyar, bunamış şeyh. Ve **القحر**: yaşlanmış deve; cevherî onu böyle söylemiştir. Ve denildi ki: o, eti az olan bunamıştır. Ve onunla Ümmü Zer‘ hadisi tefsir edilmiştir: “Kocam **لحم جمل قحر**”; kocasının zayıf, malı az olduğunu kastetmiştir. Ve **المحكم**’de: **القحر**: yaşlıdır; onda bir kalıntı ve deri vardır. Ve denildi ki: yaşlının üstüne yükselip bunarsa o **قحر**’dır; **كالإنقحر** gibi, **كجردحل** gibi; o, **لإنقحل**’ın ikincisidir ki Sîbeveyh onun için bir benzerinin bulunduğunu nefyetmiştir; ve aynı şekilde **جمل قحر**. Ebû ‘Amr dedi ki: **شيخ قحر وقهب**; yaşlanıp büyüdüğü zaman. Ve deve **العود**’dan yükseldiği zaman o **قحر**’dır. İbn Sîde dedi ki: **القحارية**; zamme ile, hafifletilmiş olarak; develerden: **كالقحر** gibi. Yani **القحر**’ın çoğulu **أقحر** ve **قحور**’dur. Cevherî dedi ki: dişiye **قحرة** denilmez; bilakis **ناب** ve **شارف** (denir); yahut bir lugatta denilir. **الصحاح**’ın ibaresi: “Ve bazısı onu söyler.” Dedim ki: Ebû ‘Amr’ın söylediğine işaret eder; onun lafzı şudur: “Ve dişi **قحرة**’dır; develerin yaşlarında.” İsim **القحارة**; fetha ile; ve **القحورة**; zamme ile; bu, Ebû ‘Amr’ın lafzıdır. Yahut onun sözü: “Ve **القحارية**; ikisini zamme ile” yani **القحارية** ve **القحورة**’yu kasteder; ve bu muharrer değildir. Çünkü **القحورة**, zamme ile: **القحارة** gibi bir isimdir; Ebû ‘Amr’ın nassıyla. O hâlde doğru olan zamme iledir; ve onun benzeri **التكملة**’dedir; ve **المحكم**’dedir. Onun nassı: “Ve denildi ki: ondan **القحارية**: yaratılışı büyük olandır.” Ve bazısı dedi ki: erkekte ancak **قحر** denilir. Rü’be’nin sözüne gelince:
  **تهوى رؤوس القاحرات القحر**                      **إذا هوت بين اللهى والحنجر**
bu, ayıplama üzerinedir; ve onun fiili yoktur. Ve **القحارية**: öfkeli. Ve **التكملة**’de: öfke; bakılsın. Ve **القحارية**: içici, kısa; Sâğânî de onu söylemiştir.
