# قحم — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AD%D9%85/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%AD%D9%85/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قحم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AD%D9%85.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: قحم

شيخٌ قَحْمٌ، أي هِمٌّ مثل قَحْلٍ. وقَحَمَ في الأمر قُحوماً: رمى نفسه فيه من غير رويّة. والقُحْمَةُ بالضم: المهْلكةُ. وقُحَمُ الطريق: مصاعبه. وللخصومة قُحَمٌ، أي أنها تَقْحَمُ صاحبها على ما يريده. والقُحْمَةُ: السنة الشديدة. يقال: أصابت الأعراب القُحْمَةُ، إذا أصابهم قحطٌ فدخلوا بلاد الريف. ويقال أيضاً: أُقْحِمَ أهل البادية، على ما لم يسمّ فاعله، إذا أجدبوا فدخلوا الريف. وأقْحَمَ فرسَه النهرَ فانْقَحَمَ, واقْتَحَمَ النهرَ أيضاً: دخله. وفي الحديث: "أقْحِمْ يا ابنَ سيف الله".
وقَحَّمَ الفرسُ فارسَه تَقْحيماً على وجهه، إذا رماه. وقَحَمَ في الصفّ، أي دخل. وتَقْحيمُ النفس في الشيء: إدخالها فيه من غير رويَّة. واقْتَحَمَتْهُ عيني: ازدرتْه. وقد يكون الذي تَقْحَمُهُ عينك صغيراً فترفعه فوق سنّه لعِظمه وحُسنه، نحو أن يكون ابن لبون فتظنّه حِقًّا أو جَذَعاً. والمُقْحَمُ، بفتح الحاء: البعير الذي يربِعُ ويُثني في سنة واحدة، فيُقْحِمُ سِنًّا على سِنٍّ. والمِقْحامُ: الفحلُ الذي يَقْتَحِمُ الشَول من غير إرسالٍ فيها.

### Türkçe

**شيخٌ قَحْمٌ**, yani **هِمٌّ**; **قَحْلٍ** gibi. Ve **قَحَمَ في الأمر قُحوماً**: kendini, düşünce olmaksızın onun içine attı. Ve **القُحْمَةُ** (ötre ile): helâk edici şeydir. Ve **قُحَمُ الطريق**: onun zorluklarıdır. Ve çekişmenin **قُحَمٌ**’ı vardır; yani o, sahibini istediği şeye **تَقْحَمُ** eder. Ve **القُحْمَةُ**: şiddetli senedir. Denir: **أصابت الأعراب القُحْمَةُ**, yani onlara kıtlık isabet edip de kır ülkelerine girdiklerinde. Ve yine denir: **أُقْحِمَ أهل البادية**, faili adlandırılmaksızın, yani kuraklığa uğrayıp da kır’a girdiklerinde. Ve **أقْحَمَ** atını nehri, böylece **انْقَحَمَ**; ve **اقْتَحَمَ** nehri de: ona girdi. Ve hadiste: " **أقْحِمْ** يا ابنَ سيف الله".

Ve **قَحَّمَ** at, binicisini **تَقْحيماً** yüzüstü, yani onu attığında. Ve **قَحَمَ في الصفّ**, yani girdi. Ve **تَقْحيمُ النفس في الشيء**: onu, düşünce olmaksızın onun içine sokmaktır. Ve **اقْتَحَمَتْهُ عيني**: onu küçümsedi. Ve olabilir ki gözünün **تَقْحَمُهُ** ettiği şey küçük olur da, büyüklüğü ve güzelliği sebebiyle onu yaşının üstüne yükseltirsin; meselâ **ابن لبون** olur da onu **حِقًّا** yahut **جَذَعاً** sanırsın. Ve **المُقْحَمُ**, **الحاء**’ın fethiyle: bir yılda dörde basan ve iki yaşına giren deve; böylece bir dişi bir dişin üzerine **يُقْحِمُ** eder. Ve **المِقْحامُ**: **الشَول**’a, içinde salıverme olmaksızın **يَقْتَحِمُ** eden damızlık erkektir.
