# قذل — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B0%D9%84/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B0%D9%84/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قذل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B0%D9%84.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: قذل

القَذَال: جِماع مُؤَخَّر الرأْس من الإِنسان والفرسِ فوق فَأْس القَفا، والجمع أَقْذِلة وقُذُل. ابن الأَعرابي: والقَذال ما دون القَمَحْدُوَة إِلى قُِصاص الشعر؛ الأَزهري: القَمَحْدُوة ما أَشرف على القَفا من عظم الرأْس والهامة فوقها، والقَذال دونها مما يلي المَقَذَّ. والمَقْذولُ: المَشْجوج في قَذاله. ويقال: القَذال مَعْقد العِذار من رأْس الفرس خلْف الناصية. ويقال: القَذالان ما اكتنف فَأْس القَفا من عن يمين وشمال. وقَذال الفرس: موضع ملتَقى العذار من فوق القَوْنَسِ؛ قال زهير: ومَلْجَمُنا، ما إِنْ يُنال قَذالُه
ولا قَدَماه الأَرض، إِلا أَنامِلُه
وقَذَلْت فلاناً أَقْذُله قَذْلاً إِذا تَبِعْته. الفراء: القَذَل والوَكَف والنَّطَف والوَحَرُ العيبُ. يقال: قَذَله يَقْذُله قَذْلاً إِذا عابه، وقَذَله أَصاب قَذاله، وهو مؤخَّر رأْسه.
والقاذِل: الحجَّام لأَنه يَشْرِط ما تحت القَذال. وجاء فلان يَقْذُل فلاناً أَي يَتْبعه. والقَذْل: المَيْل والجَوْر.

### Türkçe

**القَذَال**: insanın ve atın başının arka kısmının, **القَفا**’nın tepesindeki **فَأْس**’in bütünü; çoğulu **أَقْذِلة** ve **قُذُل**’dür. İbnü’l-A‘râbî: **القَذال**; **القَمَحْدُوَة**’dan **قُِصاص الشعر**’e kadar olan (kısım)dır; el-Ezherî: **القَمَحْدُوة** baş kemiğinin ve onun üstündeki **الهامة**’nın, **القَفا** üzerine yükselen kısmıdır; **القَذال** ise onun altındadır, **المَقَذَّ** tarafına yakın olan (kısımdan)dır.

**والمَقْذولُ**: **قَذاله**’nda yarılmış olan (kimse)dir. Ve denilir: **القَذال** atın başından, **الناصية**’nin arkasında **العِذار**’ın bağlandığı yerdir. Ve denilir: **القَذالان**; **القَفا**’nın **فَأْس**’ini sağdan ve soldan kuşatan (iki kısım)dır.

Atın **قَذال**’ı: **القَوْنَسِ**’in üstünden **العِذار**’ın birleştiği yerin mevkiidir; Züheyr dedi ki:
ومَلْجَمُنا، ما إِنْ يُنال قَذالُه
ولا قَدَماه الأَرض، إِلا أَنامِلُه

**وقَذَلْت** falancayı **أَقْذُله قَذْلاً**; onu tâkip ettiğim zaman (denir). el-Ferrâ: **القَذَل**
ve **الوَكَف** ve **النَّطَف** ve **الوَحَرُ** ayıptır. Denilir: **قَذَله يَقْذُله قَذْلاً**; onu ayıpladığı zaman; ve **قَذَله**; onun **قَذاله**’na isabet etti; o da başının arka kısmıdır.

**والقاذِل**: hacamatçı; çünkü **القَذال**’ın altını çizer. Ve falanca geldi, falancayı **يَقْذُل**; yani onu tâkip eder. Ve **القَذْل**: meyil ve haksızlıktır.
