# قرا — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A7/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B1%D8%A7/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قرا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A7.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: قرا

القَرْوُ: قدحٌ من خشب. والقَرْوُ: ميلَغُ الكلب. والقَرْوَةُ: أسفل النخلة يُنْقَرُ فينبَذ فيه. والقَرْوُ والقَروَةُ: أن يعظم جلد البيضتين لريحٍ فيه أو ماء، أو لنزول الأمعاء. والرجل قَرْوانِيٌّ. والقَروُ: حوض طويل مثل النهر تَرِدُهُ الإبل. ويقال: تركت الأرض قَرْواً واحداً، إذا طبَّقها المطر. ورأيت القوم على قَروٍ واحدٍ، أي على طريقةٍ واحدة. والقَرا: الظهر. والقَرْيةُ معروفة، والجمع القُرى على غير قياس والنسبة إليها قَرَوِيٌّ. والقَرْيَتَيْنِ في قوله تعالى: "على رجلٌ من القَرْيَتَيْنِ عظيمٌ": مكَّة والطائف. والقَرِيُّ: مجرى الماء في الروض، والجمع أقَرِيَةٌ وقُرْيانٌ. والقَرِيَّةُ: خشبات فيها فُرَضٌ يُجعل فيها رأس عمود البيت. والمِقْرى: إناءٌ يُقْرى فيه الضيف. والجَفْنَةُ مِقْراةٌ. والمِقْراةُ: المسيل، وهو الموضع الذي يجتمع فيه ماء المطر من كلِّ جانب. أبو عبيد: القارِيَةُ هذا الطائر القصيرُ الرجلِ الطويلُ المنقارِ الأخضرُ الظهر، تحبُّه الأعراب وتتيمَّن به، ويشبِّهون الرجل السخيَّ به. وهي مخفَّفة. قال الشاعر:
أمن ترجيع قارِيَةٍ تركتمسباياكم وأُبْتُمْ بالعَنـاقِ
والجمع القَواري. الأصمعيّ: يقال الناس قَواري الله في الأرض، أي شهداء الله، أُخِذ من أنَّهم يَقْرونَ الناسَ، أي يتبعونهم فينظرون إلى أعمالهم. قال: والقارِيَةُ من السِنان: أعلاه وحدُّه، وكذلك حدُّ السيف ونحوه. وقَرَوْتُ البلادَ قَرواً، وقَرَيْتُها، واقْتَرَيْتُها، واستقريتها، إذا تتبَّعتها تخرج من أرضٍ إلى أرض. وجاءني كلُّ قارٍ وبادٍ، أي الذي ينزل القريةَ والبادية. وأَقَرَيْتُ الجلَّ على ظهر الفرس، أي ألزمتُهُ إيَّاه. وقَرَيْتُ الصيفَ قِرًى، وقَراءً: أحسنت إليه. وتقول: تَقَرَّيْتُ المياه، أي تتبَّعتها. وقَرَيْتُ الماء في الحوض، أي جمعت. واسم ذلك الماء قِرًى. وكذلك ما قُرِيَ به الضَيْف. والبعيرُ يَقْري العَلَفَ في شدقِهِ، أي يجمعه. وناقةٌ قَرْواءُ: طويلة السنام. والقَيْرَوانُ: القافِلة، فارسيّ معرَّب.

### Türkçe

**القَرْوُ**: tahtadan bir kadeh. Ve **القَرْوُ**: köpeğin **ميلَغُ**’u. Ve **القَرْوَةُ**: hurma ağacının alt tarafı; oyulur da içine nebîz yapılır. Ve **القَرْوُ** ve **القَروَةُ**: iki yumurtalığın derisinin, içindeki bir rüzgâr yahut su sebebiyle, yahut bağırsakların inmesi sebebiyle büyümesi. Ve adam **قَرْوانِيٌّ**’dir. Ve **القَروُ**: nehir gibi uzun bir havuz; develer ona gelir. Ve denilir: “Yeri bir tek **قَرْواً** bıraktım”; yağmur onu kapladığı zaman. Ve “Kavmi bir tek **قَروٍ** üzere gördüm”; yani bir tek yol üzere. Ve **القَرا**: sırt. Ve **القَرْيةُ** bilinir; çoğulu **القُرى** قياس dışı olarak, ona nisbet ise **قَرَوِيٌّ**’dir. Ve âyet-i kerîmedeki **القَرْيَتَيْنِ**: “**على رجلٌ من القَرْيَتَيْنِ عظيمٌ**” sözünde: Mekke ve Tâif. Ve **القَرِيُّ**: çayırlıkta suyun mecrası; çoğulu **أقَرِيَةٌ** ve **قُرْيانٌ**. Ve **القَرِيَّةُ**: içinde delikler bulunan tahta parçaları; ev direğinin başı içine konulur. Ve **المِقْرى**: misafirin içinde **يُقْرى** edildiği kap. Ve **الجَفْنَةُ** bir **مِقْراةٌ**’dır. Ve **المِقْراةُ**: sel yatağı; o, her yandan yağmur suyunun toplandığı yerdir. Ebû Ubeyd: **القارِيَةُ** şu kısa bacaklı, uzun gagalı, sırtı yeşil kuştur; bedevîler onu sever ve onunla uğur sayarlar; cömert adamı ona benzetirler. Ve o, hafifletilmiştir. Şair dedi ki:
أمن ترجيع **قارِيَةٍ** تركتمسباياكم وأُبْتُمْ بالعَنـاقِ
Ve çoğulu **القَواري**’dir. el-Asma‘î: “İnsanlar yeryüzünde Allah’ın **قَواري**’leridir” denilir; yani Allah’ın şahitleridir; insanların **يَقْرونَ** olmalarından alınmıştır; yani onları tâkip ederler de amellerine bakarlar. Dedi ki: Ve **القارِيَةُ** mızraktan: onun en üstü ve ucu; aynı şekilde kılıcın ucu ve benzeri. Ve “Belâd’ı **قَرَوْتُ** **قَرواً**” ve “onu **قَرَيْتُ**” ve “onu **اقْتَرَيْتُ**” ve “onu **استقريتها**” (dedim); bir yerden bir yere çıkarak onu tâkip ettiğin zaman. Ve bana her **قارٍ** ve **بادٍ** geldi; yani köye ve çöle inen kimse. Ve “Eyer örtüsünü atın sırtına **أَقَرَيْتُ**” (dedim); yani onu ona yapıştırdım/bağladım. Ve “Yaza **قَرَيْتُ** **قِرًى** ve **قَراءً**” (dedim): ona iyilik ettim. Ve dersin: “Suları **تَقَرَّيْتُ**”; yani onları tâkip ettim. Ve “Suyu havuzda **قَرَيْتُ**” (dedim); yani topladım. Ve o suyun adı **قِرًى**’dır. Ve misafire **قُرِيَ** olunan şey de böyledir. Ve deve, yem’i yanağında **يَقْري** eder; yani onu toplar. Ve **قَرْواءُ** bir dişi deve: hörgücü uzun. Ve **القَيْرَوانُ**: kervan; Farsça olup Arapçalaştırılmıştır.
