# قربس (ق-ر-ب-س) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%B3
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%B3

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ق - ر - ب - س
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%B3/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والسين
قسطس: القِسطاسُ، والقُسطاسُ لغة: أقوم الموازين، ويقال: هو الشاهين. والقَرَسْطُون: القبان شامية.
والقُسْطَناس: صلاية الطيب. قال امرؤ القيس:
ردي علي كميت اللون صافـية		كالقُسْطَناس عليه الورس والجسد
قسطر: القَسْطَرَى: الجهبذ، شامية. وهم القَساطِرة، ويقال: الواحد: قَسْطَر وقِسْطار. ويجمع: قساطرة، قال:
دنانيرنا من قرن ثـور ولـم تـكـن		من الذهب المضروب عند القَساطِره
قسطن.
والقُسْطانيّة: ندأة قوس قزح، أي: عوجه. قال:
ونؤي كقُسْطانيّة الدجن ملد
أي: متلبد.
قسطل: القَسْطل: الغبار، والقَسْطلان أيضاً، إذا سطع سطوعاً شديداً.
والقَسْطلانيُّ: قطف منسوبة إلى عامل أو بلد. الواحدة: قَسْطلانيَة، قال:
كأن عليه القَسْطلانيّ مخملاً		إذا ما اتقت شفانه بالمناكب
والقِسْطالُ: الجهبذ.
قرطس: القِرْطاس معروف، يتخذ من بردي مصر. وكل أديم ينصب للنضال فاسمه: قِرطاس.
يقال: قَرْطَسَ الرامي إذا أصاب الأديم. وجرمز إذا أخطأ، والرمية التي تصيبها اسمها: المُقَرْطَسَة.
قردس: قُردُوس: اسم أبي حي.
سردق.
السُّرادق: كل ما أحاط بشيء نحو الشقة في المضرب، أو الحائط المشتمل على الشيء.
والسُّرادق يجمع على السّرادقات.
وبيت مُسَرْدَقٌ أعلاه وأسفله: مشدود كله، قال:
هو المدخل النعمان بيتاً سمـاؤه		نحور الفيول، بعد بيت مُسَرْدَقِ
دنقس: الدَّنْقَسَةُ: تطأطؤ الرأس ذلاً وخضوعا، وخفض البصر. قال:
إذا رآني من بعيد دنقسا
قدمس: القُدْمُوسُ: الملك الضخم، والقُدْمُوسةُ: الصخرة العظيمة، الجميع: القَداميس، قال جرير:
وآبنا نزار أحلاني بـمـنـزلة		في رأس أرعن عادي القَداميسِ
دمقس: الدِّمَقْسُ: الإبريسم. قال العجاج:
خوداً تخال ريطها المُدَمْقَسا
وقال:
يظل العذارى يرتمين بلحمها		وشحم كهداب الدِّمَقْسِ المفتل
قنسر: القِنَّسْرُ، وبعضهم يقول: قِنِّسْر، والقِنَّسْريّ: الكبير السن، قال العجاج:
أطرباً وأنت قِنَّسْريُّ
بنصب النون وتشديدها.
قِنَّسْرين: كورة بالشام.
نقرس: النِّقْرِسُ: داء في الرجل. والنِّقرسُ: الداهية من الأدلاء. يقال: دليل نِقْرس، وطبيب نِقْرس. والنِّقرِيسُ: الشيء تتخذه النساء على صيغة الورد يغرزنه في رؤوسهن. قال:
فحليت من خز وبز وقـرمـز		ومن صنعه الدنيا عليك النّقارِسُ
قرنس: القُرْناس: شبه أنف يتقدم من الجبل.
وقَرْنس البازي، فعل له لازم، إذا كرز، وخيطت عيناه أول ما يصاد.
قسبر: القَسْبُريّ: الذكر الشديد.
قربس: القَرَبُوسُ: حنو السرج، وبعض أهل الشام يثقله وهو خطأ. ويجمعه: قَرَبابيس، وهو أشد خطأ.
قبرس: القِبْرِسُ والقُبْرُسُ من النحاس أجوده. وفي ثغور الشام موضع يقال له: قُبْرُس.
قرقس: القَرَقُوس: القف الصلب. ويقال: القِرْقِسُ: الجرجس، قال:
فليت الأفاعي يعضضننـا		مكان البراغيث والقِرْقِسِ
يحرمن جنبي نوم الفراش		ويؤذين جسمي إن أجلس
مرقس: اسم لإبليس جاهلي عليه لعنة الله. وسمي امرؤ القيس بذلك، لأنه كان يقول الشعر على لسان إبليس، ولا ينبغي أن يقولوا: امرؤ القيس، ولكن امرؤ الله، ولكن جرى هذا على ألسنتهم.
قسمل: القساملةُ: حي من اليمن، والنسبة إليهم: قَسْمليّ.
قلمس: القَلَمَّسُ: الرجل الداهية، المنكر، البعيد الغور. وكان القَلَمَّسُ الكناني من نسأة الشهور على معد. كان يقف في الجاهلية عند جمرة العقبة، فيقول: اللهم إني ناسئ الشهور، واضعها مواضعها، وإني لا أغاب ولا أجاب. اللهم إني أحللت أحد الصفرين، حرمت صفر المؤخر، وكذلك في الرجبين، شعبان ورجب، ثم يقول: انفروا على اسم الله فذلك قوله جل وعز: "إنما النسيئ زيادة في الكفر".
سملق: السَّلْمَقُ: القاع الأملس. وعجز سَمْلقٌ: سيئة الخلق.
والسَّمْلَقةُ: الرديئة في البضع.
سفسق: السَّفاسِقُ: شطب السيوف كأنها عمود في متنه، ممدودة كالخيط. ويقال: بل هو ما بين الشطبتين على صفحة السيف طولاً. والواحدة: سِفْسِقة. قال امرؤ القيس:
ومستلئم كشفت بالرمـح ذيلـه		أقمت بعضب ذي سَفاسِقَ ميله
سمسق: والمُستُقة: الياسمين.
مستق: المُسْتُقةُ: ضرب من الثياب، ويقال: من الفراء.
والمُستُقة: نوع من الملاهي، وهي المزمار، دخيل معرب.

##### Türkçe

**القاف** ve **السين**

**قسطس**: **القِسطاسُ** ve **القُسطاسُ** bir lugattır: terazilerin en doğrusu; ve denilir ki: o, **الشاهين**’dir. Ve **القَرَسْطُون**: **القبان** (kantar) Şâmîdir.
Ve **القُسْطَناس**: güzel koku ezme taşı. İmru’ul-Kays dedi ki:
ردي علي كميت اللون صافـية		كالقُسْطَناس عليه الورس والجسد

**قسطر**: **القَسْطَرَى**: sarraf, Şâmîdir. Ve onlar **القَساطِرة**’dir; ve denilir ki: tekili: **قَسْطَر** ve **قِسْطار**. Ve çoğul yapılır: **قساطرة**. Dedi ki:
دنانيرنا من قرن ثـور ولـم تـكـن		من الذهب المضروب عند القَساطِره

**قسطن**.
Ve **القُسْطانيّة**: gökkuşağının eğriliği; yani: onun eğriliği. Dedi ki:
ونؤي كقُسْطانيّة الدجن ملد
yani: birbirine yapışmış.

**قسطل**: **القَسْطل**: toz; ve **القَسْطلان** da (böyledir), şiddetli bir parlayışla parladığı zaman.
Ve **القَسْطلانيُّ**: bir âmile veya bir beldeye nispet edilen bir üzüm salkımı. Tekili: **قَسْطلانيَة**. Dedi ki:
كأن عليه القَسْطلانيّ مخملاً		إذا ما اتقت شفانه بالمناكب
Ve **القِسْطالُ**: sarraf.

**قرطس**: **القِرْطاس** bilinir; Mısır’ın papirüsünden yapılır. Ve her deri ki atış talimi için dikilir, onun adı: **قِرطاس**.
Denilir ki: **قَرْطَسَ** okçu, deriyi vurduğu zaman. Ve **جرمز** (derler) ıskaladığı zaman. Ve isabet eden atışın adı: **المُقَرْطَسَة**’dir.

**قردس**: **قُردُوس**: Ebû Hayy’ın adıdır.

**سردق**.
**السُّرادق**: bir şeyi kuşatan her şey; meselâ çadırda bölme, yahut şeyi içine alan duvar.
Ve **السُّرادق** **السّرادقات** üzerine cem‘ olunur.
Ve üstü ve altı **مُسَرْدَقٌ** olan bir ev: bütünüyle gerilmiş (sıkıca çekilmiş)tir. Dedi ki:
هو المدخل النعمان بيتاً سمـاؤه		نحور الفيول، بعد بيت مُسَرْدَقِ

**دنقس**: **الدَّنْقَسَةُ**: zillet ve boyun eğme olarak başı eğmek ve bakışı kısmak. Dedi ki:
إذا رآني من بعيد دنقسا

**قدمس**: **القُدْمُوسُ**: iri (azametli) hükümdar; ve **القُدْمُوسةُ**: büyük kaya. Hepsi: **القَداميس**. Cerîr dedi ki:
وآبنا نزار أحلاني بـمـنـزلة		في رأس أرعن عادي القَداميسِ

**دمقس**: **الدِّمَقْسُ**: ipek. el-Accec dedi ki:
خوداً تخال ريطها المُدَمْقَسا
Ve dedi ki:
يظل العذارى يرتمين بلحمها		وشحم كهداب الدِّمَقْسِ المفتل

**قنسر**: **القِنَّسْرُ**; ve bazısı der ki: **قِنِّسْر**. Ve **القِنَّسْريّ**: yaşı büyük olan. el-Accec dedi ki:
أطرباً وأنت قِنَّسْريُّ
**النون**’u nasb ile ve onu şeddeli (söyleyerek).

**قِنَّسْرين**: Şam’da bir kûre.

**نقرس**: **النِّقْرِسُ**: ayakta bir hastalık. Ve **النِّقرسُ**: kılavuzlardan bir felâket (büyük belâ). Denilir ki: **دليل نِقْرس** ve **طبيب نِقْرس**. Ve **النِّقرِيسُ**: kadınların gül biçiminde edindikleri bir şey; onu başlarının üstüne saplarlar. Dedi ki:
فحليت من خز وبز وقـرمـز		ومن صنعه الدنيا عليك النّقارِسُ

**قرنس**: **القُرْناس**: dağdan öne doğru çıkan burun benzeri şey.
Ve **قَرْنس** doğanın (şahin türünün) (fiilidir); ona lâzım bir fiildir: **كرز** ettiği zaman; ve avlandığı ilk vakit gözleri dikildi.

**قسبر**: **القَسْبُريّ**: şiddetli erkek.

**قربس**: **القَرَبُوسُ**: eyerin önü (eyer kaşı). Ve Şam ehlinin bazısı onu ağırlaştırır (telaffuz eder); bu hatadır. Ve onun çoğulu: **قَرَبابيس**; ve bu, daha şiddetli bir hatadır.

**قبرس**: **القِبْرِسُ** ve **القُبْرُسُ**: bakırdan olanın en iyisi. Ve Şam’ın sınır bölgelerinde **قُبْرُس** denilen bir yer vardır.

**قرقس**: **القَرَقُوس**: sert kaf (ense). Ve denilir ki: **القِرْقِسُ**: **الجرجس**. Dedi ki:
فليت الأفاعي يعضضننـا		مكان البراغيث والقِرْقِسِ
يحرمن جنبي نوم الفراش		ويؤذين جسمي إن أجلس

**مرقس**: câhiliye (devrinde) İblîs’in bir adıdır; Allah’ın lâneti onun üzerine olsun. Ve İmru’ul-Kays buna isimlendirildi; çünkü o, İblîs’in dili üzere şiir söylerdi. Ve “İmru’ul-Kays” demeleri uygun değildir; fakat “İmru’ullah” (demeleri gerekir); lâkin bu, dillerinde böyle cereyan etti.

**قسمل**: **القساملةُ**: Yemen’den bir kabile; onlara nispet: **قَسْمليّ**.

**قلمس**: **القَلَمَّسُ**: belâlı (kurnaz) adam; münker; derinliği uzak (anlayışı derin). Ve **القَلَمَّسُ الكناني** Ma‘add üzerine ayların ertelenmesinden idi. Câhiliyede Cemretü’l-Akabe yanında durur, sonra derdi: Allah’ım, ben ayları erteleyenim; onları yerlerine koyanım; ve ben ne mağlup edilirim ne de bana cevap verilir. Allah’ım, iki **الصفر**’den birini helâl kıldım; sonraki **صفر**’i haram kıldım; ve aynı şekilde iki Receb’de: Şa‘bân ve Receb. Sonra derdi: Allah’ın adı üzere sefere çıkın. İşte bu, O’nun (azze ve celle) sözüdür: "إنما النسيئ زيادة في الكفر".

**سملق**: **السَّلْمَقُ**: düz, kaygan taban. Ve **عجز سَمْلقٌ**: kötü huylu.
Ve **السَّمْلَقةُ**: cima‘da kötü olan (kadın).

**سفسق**: **السَّفاسِقُ**: kılıçların çizgisi; sanki onun sırtında bir sütun gibidir; ip gibi uzatılmış. Ve denilir ki: bilakis o, kılıcın yüzünde iki çizgi arasındaki şeydir, uzunlamasına. Tekili: **سِفْسِقة**. İmru’ul-Kays dedi ki:
ومستلئم كشفت بالرمـح ذيلـه		أقمت بعضب ذي سَفاسِقَ ميله

**سمسق**: ve **المُستُقة**: yasemin.

**مستق**: **المُسْتُقةُ**: elbiselerden bir tür; ve denilir ki: kürklerden.
Ve **المُستُقة**: eğlencelerden bir türdür; o, mizmar (nefesli çalgı)dır; yabancı (kökenli) olup Arapçalaştırılmıştır.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%B3/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

القَرَبوسُ للسرج، ولا يخفَّف إلا في الشعر، مثل طَرسوسَ، لأنَّ فَعْلولٌ ليس من أبنيتهم.

##### Türkçe

**القَرَبوسُ**: eyer için; ve ancak şiirde hafifletilir, **طَرسوسَ** gibi; çünkü **فَعْلولٌ** onların bina(vezin)lerinden değildir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%B3/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

القَرَبُوس: حِنْوُ السَّرْج، والقُرْبُوس لغة فيه حكاها أَبو زيد، وجمعه قَرَابيس. والقَرَبُوت: القَرَبُوس. قال الأَزهري: بعض أَهل الشام يقول قَرَّبُوس، مثقل الراء، قال: وهو خطأٌ، ثم يجمعونه على قَرْبابيس، وهو أَشد خطأَ. قال الجوهري: القَرَبوس للسَّرْج ولا يخفَّف إِلا في الشعر مثل طرَسُوس، لأَن فَعْلُول ليس من أَبْنِيَتِهم. قال الأَزهري: وللسرج قَرَبُوسان، فأَما القَرَبُوس المُقَدَّم ففيه العَضُدان، وهما رِجلا السَّرْج، ويقال لهما حِنْواه، وما قُدَّام القَرَبُوسَيْنِ من فَضْلَةِ دَفَّة السَّرْج يقال له الدَّرْواسَنْج، وما تحت قُدَّام القَرَبُوس من الدَّفَّة يقال له الاـراز
(* قوله «الاـراز» كذا بالأصل.)، والقَرَبوس
الآخر فيه رِجْلا المؤخِرة، وهم حِنْواه. والقَيْقب: سَيْرٌ يَدُورُ على القَرَبُوسَيْن كليهما.

##### Türkçe

**القَرَبُوس**: eyerin yayı; ve **القُرْبُوس** onda bir dildir; bunu Ebû Zeyd hikâye etmiştir; çoğulu **قَرَابيس**’tir. Ve **القَرَبُوت**: **القَرَبُوس**’tur. el-Ezherî dedi: Şam ehlinin bazısı **قَرَّبُوس** der, **الراء**’yı ağırlaştırarak; dedi: bu bir hatadır; sonra onu **قَرْبابيس** üzere cem‘ ederler; bu daha şiddetli bir hatadır. el-Cevherî dedi: **القَرَبوس** eyer içindir; şiirde ancak hafifletilir; **طرَسُوس** gibi; çünkü **فَعْلُول** onların bina(lar)ından değildir. el-Ezherî dedi: eyerin iki **قَرَبُوس**’u vardır; **القَرَبُوس المُقَدَّم**’a gelince, onda **العَضُدان** vardır; ikisi eyerin iki ayağıdır; onlara **حِنْواه** denir; ve iki **القَرَبُوس**’un önünde, eyerin **دَفَّة**’sinden olan fazlalığa **الدَّرْواسَنْج** denir; ve **القَرَبُوس**’un önünün altında, **الدَّفَّة**’den olana **الاـراز** denir
(* «الاـراز» sözü: asılda böyle.)؛ ve öteki **القَرَبوس**: onda arkalığın iki ayağı vardır; onlar onun **حِنْواه**’ıdır. Ve **القَيْقب**: her ikisi üzerine dönen bir kayıştır.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%B3/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ق ر ب س * * القَرَبُوسُ * بفتحتين للسرج ولا يخفف الا في الشعر

##### Türkçe

* ق ر ب س * * **القَرَبُوسُ** * iki fetha ile: eyer için; şiir dışında hafifletilmez.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%B3/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

القربوس، كحلزون، للسرج، ولا يسكن إلا في ضرورة الشعر، هذه عبارة الصحاح، إلا أنه قال: ولا يخفف إلا في الشعر، مثل طرسوس، لأن فعلول ليس من أبنيتهم، وظن شيخنا أن هذا جاء به المصنف من عنده، فلذا حمله أن قال: هو غلط ظاهر، بل تسكين الراء مع ضم القاف لغة مشهورة فيه، كما أشرت إليه في شرح الدرة وغيره، وكلام الشهاب فيه قصور، فإنه يدل على أن سكونه لغة مع فتح أوله، ولا قائل به. إنتهى. وهذا الذي غلط فيه المصنف ونسب القصور فيه للشهاب فقد أبان الجوهري عن حقيقته فيما نصه، على ما تقدم، حكاها أبو زيد، فهي لغة صحيحة عند أبي زيد وعند الجوهري في ضرورة ا لشعر خاصة، ومثله بطرسوس، فإنه كحلزون، وقد تخفف في الضرورة، فما ذهب إليه شيخنا غلط، ولا قصور في كلام الشهاب، فتأمل، وقال ابن دريد، في كتاب السرج واللجام ونقلته منه من غير واسطة: إن القربوس: حنو السرج، وهما قربوسان، وهما متقدم السرج ومؤخره، ويقال لهما: حنواه، وهما من السرج بمنزلة الشرخين من الرحل، وج قرابيس، قال ابن دريد: وفي القربوس العضدان، وهما رجلاه اللتان تقعان على الدفتين، وهما باطنتا العضدين، ففي كل قربوس عضدان وذئبتان ثم الدفتان، وهما اللتان يقع عليهما باد الفرس، وفي الدفتين العراقان، وهما حرفا الدفتين من مقدم السرج ومؤخره، إلى آخر ما ذكره، ليس هذا محله، وفي العباب: وبعض أهل الشام يثقله، وهو خطأ ويجمعه على قربابيس، وهو أشد خطأ.

##### Türkçe

**القربوس**: eyer için, **كحلزون** (salyangoz gibi). Ancak şiir zarureti dışında sâkin kılınmaz. Bu, **الصحاح**’ın ibaresidir; ancak o şöyle dedi: “Ancak şiirde hafifletilir”; **طرسوس** gibi. Çünkü **فعلول** onların bina(vezin)lerinden değildir. Şeyhimiz zannetti ki bunu musannif kendi yanından getirmiştir; bu yüzden onu “o, açık bir yanlıştır” demeye sevk etti. Bilakis, **الراء**’yı sâkin kılmakla birlikte **القاف**’ı dammeli yapmak onda meşhur bir lugattır; **شرح الدرة**’de ve başkasında ona işaret ettiğim gibi. **الشهاب**’ın sözü ise eksiktir; çünkü onun sükûnun, evvelinin fethasıyla bir lugat olduğuna delâlet eder; bunu söyleyen yoktur. Bitti. Ve musannifin onda yanıldığı ve eksikliği **الشهاب**’a nisbet ettiği bu şeyde, **الجوهري** onun hakikatini, daha önce geçtiği üzere, nassında açıklamıştır; onu **أبو زيد** hikâye etti; o hâlde o, **أبو زيد** katında ve **الجوهري** katında, özellikle şiir zaruretinde sahih bir lugattır. Bunun benzeri **بطرسوس** ile de misallendirildi; çünkü o da **كحلزون** gibidir; ve zarurette hafifletilebilir. Şu hâlde şeyhimizin gittiği şey yanlıştır; **الشهاب**’ın sözünde de eksiklik yoktur; öyleyse düşün. Ve **ابن دريد** dedi; **كتاب السرج واللجام**’da; onu ondan vasıtasız naklettim: “Şüphesiz **القربوس**: eyerin kıvrımıdır; ikisi **قربوسان**’dır; ve onlar eyerin önü ve arkasının ileride olanı ile geride olanıdır. Ve ikisine **حنواه** denir. Ve onlar eyerdendir; **الشرخين**’in **الرحل**’den olan menzilesi gibidir.” Çoğulu **قرابيس**. **ابن دريد** dedi: “Ve **القربوس**’ta **العضدان** vardır; ve onlar, iki **الدفتين** üzerine düşen iki ayağıdır; ve onlar **العضدين**’in iç taraflarıdır. Şu hâlde her **قربوس**’ta **عضدان** ve iki **ذئبتان** vardır; sonra **الدفتان**; ve onlar, atın göğsünün üzerine düştüğü iki şeydir. Ve **الدفتين**’de **العراقان** vardır; ve onlar, eyerin önünden ve arkasından **الدفتين**’in iki kenarıdır.” Onun zikrettiğinin sonuna kadar; burası onun yeri değildir. Ve **العباب**’da: “Şam ehlinin bazısı onu ağırlaştırır; ve o hatadır. Ve onu **قربابيس** üzere cem eder; ve o daha şiddetli bir hatadır.”

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%B3/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

قَرَبُوسٌ
قَرَبُوسٌ ذ , and قَرْبُوسٌ, but the latter is only used in poetry, (S,) by poetic license, (K,) because فَعْلُولٌ is not one of the measures of Arabic words, (S,) or, accord. to AZ, is a dial. form, and, as such, is said by MF, to be written قُرْبُوس, with damm to the ق and with the ر quiescent, but this is a mistake; (TA;) [A thing] pertaining to the saddle of a horse; (S;) each of the two curved pieces of wood of the saddle of a horse, (IDrd, K,) which form its fore part and its hinder part; [one answering to the pommel of our saddle, and the other being the troussequin;] together corresponding to the شَرْخَانِ of the [camel's saddle called] رَحْل: in the قربوس are the عَضُدَانِ, which are its two legs, that lie against, or upon, the دَفَّتَانِ, which are [the two boards that form] the inner sides of the عضدان: each قربوس has two legs (عضدان) and what are termed ذِئْبَتَانِ: then come the دفّتان, which are the two things against which comes the بَادّ of the horse; and in the دفّتان are the عِرَاقَانِ, which are the two edges of the دّفتان, at the fore part of the saddle and its hinder part: (IDrd:) the pl. is قَرَابِيسُ. (K.) Some of the people of Syria pronounce the word with tesh-deed, [قَرَّبُوس,] which is wrong; and make its pl. قَرَبَابِيس, which is more wrong. (O.)

##### Türkçe

قَرَبُوسٌ
**قَرَبُوسٌ** ذ ile, ve **قَرْبُوسٌ**, fakat ikincisi yalnız şiirde kullanılır, (S,) şiirsel ruhsatla, (K,) çünkü **فَعْلُولٌ** Arapça kelimelerin vezinlerinden değildir, (S,) yahut, AZ’ye göre, lehçesel bir şekildir ve bu sıfatla, MF tarafından, **قُرْبُوس** diye, **ق**’ya damme ile ve **ر** sâkin olarak yazılacağı söylenir; fakat bu bir hatadır; (TA;) [Bir şey:] atın eyerine ilişkin; (S;) atın eyerinin iki eğri tahta parçasından her biri, (IDrd, K,) ki onun ön kısmını ve arka kısmını oluştururlar; [biri bizim eyerimizin ön kaşına karşılık gelen, diğeri de arka kaş olan;] birlikte, **رَحْل** denilen [deve eyerinin] **شَرْخَانِ**’ına karşılık gelir: **قربوس**’ta **عَضُدَانِ** vardır; bunlar onun iki ayağıdır; **دَفَّتَانِ**’a bitişik duran yahut onların üzerinde bulunan; **دَفَّتَانِ** ise **عضدان**’ın iç yanlarını oluşturan [iki tahta]dır: her **قربوس**’un iki ayağı (**عضدان**) ve **ذِئْبَتَانِ** diye adlandırılan şeyleri vardır: sonra **دفّتان** gelir; bunlar, atın **بَادّ**’ının kendisine geldiği iki şeydir; ve **دفّتان**’da **عِرَاقَانِ** vardır; bunlar, eyerin ön kısmında ve arka kısmında, **دّفتان**’ın iki kenarıdır: (IDrd:) çoğulu **قَرَابِيسُ**’tur. (K.) Şam halkından bazıları kelimeyi şeddeli telaffuz eder, [**قَرَّبُوس**], ki bu yanlıştır; ve onun çoğulunu **قَرَبَابِيس** yaparlar; bu ise daha yanlıştır. (O.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%B3/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

قَرْبَسَ
قَرْبَسَ -  قَرَبُوْس ,  قَرْبُوْس ( pl. قَرَاْبِيْسُ 67 ),
a.  Pommel of the saddle; saddlebow.

##### Türkçe

قَرْبَسَ
**قَرْبَسَ** - **قَرَبُوْس** , **قَرْبُوْس** (çoğulu **قَرَاْبِيْسُ** 67),
a.  Eyerin kaşı; eyer yayı.
