# قرث — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%AB/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B1%D8%AB/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قرث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%AB.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: قرث

القرث  بفتح فسكون  : الركوة الصغيرة  ، نقله أبو عمرو الزاهد في ياقوتة المرث.  وقرث، كفرح  قرثا  : كد وكسب  . يقال:  قرثة الأمر  ، أي  كرثه  ، وسيأتي.  والقريث: الجريث  لفظا ومعنى، وهو ضرب من السمك، وقد تقدم.  وتمر، وبسر، ونخل قراثاء، وقريثاء  ، ممدودان،  لضرب من أطيب التمر بسرا  ، يعنى أن كلا من الثلاث، وهي: التمر والبسر والنخل يقال له ذلك، وهو صحيح واقع في عباراتهم، ففي اللسان: القريثاء: ضرب من التمر، وهو أسود سريع النفض لقشره عن لحائه إذا أرطب، وهو أطيب تمر بسرا. قال ابن سيده: يضاف ويوصف به ويثنى ويجمع، وليس له نظير من الأجناس إلا ما كان من أنواع التمر، ولا نظير لهذا البناء إلا الكريثاء، وهو ضرب من التمر أيضا، قال: وكأن كافها بدل. وقال أبو زيد: هو القريثاء والكريثاء، لهذا البسر. وعن اللحياني: تمر قريثاء، وقراثاء ممدودان. وقال أبو حنيفة: القريثاء والقراثاء: أطيب التمر بسرا، وتمره أسود, وزعم بعض الرواة أنه اسم أعجمي. وعن الكسائي: نخل قريثاء وبسر قريثاء، ممدود بغير تنوين. وقال أبو الجراح: تمر قريثا، غير ممدود.
 ومما يستدرك عليه: اقتراث البسرتين والثلاث اجتماعهما ودخول بعضهما في بعض.

### Türkçe

**القرث** (fetha ile, sonra sükûn ile): küçük **الركوة**; bunu Ebû Amr ez-Zâhid, **ياقوتة المرث**’te nakletmiştir. Ve **قرث** ( **فرح** gibi) **قرثا**: yoruldu ve kazandı. Denilir: **قرثة الأمر**; yani **كرثه**; ve gelecektir. Ve **القريث**: lafız ve mânâca **الجريث**; o, balıktan bir türdür; ve daha önce geçti. Ve **تمر** ve **بسر** ve **نخل** **قراثاء** ve **قريثاء**; ikisi de meddlidir; en hoş **التمر** türlerinden bir tür için, **بسر** iken; yani şu üçünden her birine—ki onlar: **التمر** ve **البسر** ve **النخل**—bu denilir; ve bu, onların ibarelerinde sahih ve vâkidir. Nitekim **اللسان**’da: **القريثاء**: **التمر**den bir türdür; o, siyah olup, rutubetlendiği vakit kabuğunun, kabuğuna yapışık kısmından çabuk sıyrılmasıyla (bilinir); ve **بسر** iken en hoş **تمر**dir. İbn Sîde dedi: ona izâfe yapılır ve onunla vasıflandırılır ve tesniye edilir ve cem‘ edilir; ve onun için cinslerden bir benzeri yoktur; ancak **التمر** türlerinden olan şey müstesna. Ve bu binânın bir benzeri yoktur; ancak **الكريثاء**; o da **التمر**den bir türdür, ayrıca. Dedi: sanki onun **كاف**’ı bedeldir. Ebû Zeyd dedi: o, bu **بسر** için **القريثاء** ve **الكريثاء**’dır. el-Lihyânî’den: **تمر قريثاء** ve **قراثاء**; ikisi de meddlidir. Ebû Hanîfe dedi: **القريثاء** ve **القراثاء**: **بسر** iken en hoş **التمر**dir; ve onun **تمر**i siyahtır. Ve bazı râvîler, onun acemî bir isim olduğunu iddia etti. el-Kisâî’den: **نخل قريثاء** ve **بسر قريثاء**; tenvinsiz, meddlidir. Ebû’l-Cerrâh dedi: **تمر قريثا**; meddsiz.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **اقتراث البسرتين والثلاث**: ikisinin ve üçünün toplanması ve birinin diğerinin içine girmesi.
