# قرض — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%B6/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B1%D8%B6/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قرض](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%B6.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: قرض

قَرَضْتُ الشيءَ أقْرِضُهُ بالكسر قَرْضاً: قطعته. يقال: جاء فلان وقد قَرَضَ رباطه. والفأرةُ تَقْرِضُ الثوب. والقَرْضُ أيضاً: قول الشعر خاصَّةً يقال: قَرَضْتُ الشعر أقْرِضه، إذا قلته، والشِعرُ قَريضٌ. والقَريضُ أيضاً: ما يرُدُّهُ البعير من جِرَّتِهِ. وكذلك المَقْروضُ. والقُراضَةُ: ما سقط بالقَرْضِ. ومنه قُراضَةُ الذهب. والمِقْراضُ: واحد المقاريضِ. وقَرَضَ فلانٌ، أي مات. وانْقَرَضَ القومُ، دَرَجوا ولم يبقَ منهم أحدٌ. وقوله تعالى: "وإذا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذات الشمالِ"، قال أبو عبيدة: أي تخلِّفهم شمالاً وتجاوزهم وتَقْطعهم وتتركهم عن شمالها. ويقول الرجل لصاحبه: هل مررت بمكان كذا وكذا? فيقول المسئول: قَرَضْتُهُ ذاتَ اليمين ليلاً. والقَرْضُ: ما تعطيه من المال لتُقْضاهُ. والقِرْضُ: لغةٌ فيه. واستقرَضْتُ من فلان، أي طلبت منه القَرْضَ فأقْرَضَني. واقْتَرَضْتُ منه: أي أخذت منه القَرْضَ. والقَرْضُ أيضاً: ما سَلَّفْتُ من إحسان ومن إساءة؛ وهو على التشبيه. وقال الله تعالى: "وأَقْرِضوا الله قَرْضاً حَسَنا". وقَرَضْتُهُ قَرْضاً، وقارَضْتُهُ، أي جازيته. والتَقْريضُ مثل التقريظِ. يقال: فلان يُقرِّضُ صاحبَه، إذا مدحه أو ذمَّه. وهما يتقارَضانِ الخير والشرّ. قال الشاعر:
إنَّ الغَنيَّ أخو الغَنيِّ وإنَّمايَتَقارَضانِ ولا أخا للمُقْتِرِ
والمُقارَضَةُ: المضاربةُ. وقد قارَضْتُ فلاناً قِراضاً، أي دفعت إليه مالاً يتَّجِرُ فيه. ويكون الربحُ بينكما على ما تشترطان والوضيعةُ على المال. وابنُ مُقْرَضٍ: دُوَيْبَّةٌ يقال لها بالفارسية: دَلهْ. وهو قتَّال الحمامِ.

### Türkçe

**قَرَضْتُ** şeyi **أقْرِضُهُ** kesre ile **قَرْضاً**: onu kestim. Denir ki: falan geldi, hâlbuki o **قَرَضَ** bağını. Ve fare elbiseyi **تَقْرِضُ**. Ve **القَرْضُ** ayrıca: özellikle şiir söylemek; denir ki: **قَرَضْتُ الشعر** **أقْرِضه**; onu söylediğim zaman; ve şiir **قَريضٌ**dur. Ve **القَريضُ** ayrıca: devenin gevişinden geri çevirdiği şeydir. Keza **المَقْروضُ** da böyledir. Ve **القُراضَةُ**: **القَرْضِ** ile düşen şeydir. Ondandır: altının **قُراضَةُ**si. Ve **المِقْراضُ**: **المقاريضِ**in biridir. Ve falan **قَرَضَ**; yani öldü. Ve kavim **انْقَرَضَ**; geçip gittiler ve onlardan hiç kimse kalmadı. Ve Yüce’nin sözü: “Ve batınca, **تَقْرِضُهُمْ** sol taraf sahibi”; Ebû Ubeyde dedi ki: yani onları solda bırakır ve onları geçer ve onları keser ve onları kendi solundan terk eder. Ve adam arkadaşına der: falanca falanca yerden geçtin mi? Soru sorulana der ki: Onu sağ taraf sahibi olarak geceleyin **قَرَضْتُهُ**. Ve **القَرْضُ**: sana geri ödenmesi için maldan verdiğin şeydir. Ve **القِرْضُ**: onda bir dildir. Ve falandan **استقرَضْتُ**; yani ondan **القَرْضَ**ı istedim de bana **أقْرَضَ** etti. Ve ondan **اقْتَرَضْتُ**: yani ondan **القَرْضَ**ı aldım. Ve **القَرْضُ** ayrıca: iyilikten ve kötülükten peşin verdiğim şeydir; o, benzetme üzerinedir. Ve Allah Teâlâ dedi ki: “Ve Allah’a **قَرْضاً حَسَنا** **أَقْرِضوا**.” Ve onu **قَرَضْتُهُ قَرْضاً** ve onu **قارَضْتُهُ**; yani onu karşılıklandırdım. Ve **التَقْريضُ** **التقريظِ** gibidir. Denir ki: falan, arkadaşını **يُقرِّضُ**; onu övdüğü veya yerdiği zaman. Ve ikisi hayrı ve şerri **يتقارَضانِ**. Şair dedi ki:
إنَّ الغَنيَّ أخو الغَنيِّ وإنَّمايَتَقارَضانِ ولا أخا للمُقْتِرِ
Ve **المُقارَضَةُ**: **المضاربةُ**dır. Ve falanla **قارَضْتُ** **قِراضاً**; yani ona, onunla ticaret yapacağı bir mal verdim. Ve kâr, şart koştukları şeye göre ikinizin arasında olur; ve zarar malın üzerinedir. Ve **ابنُ مُقْرَضٍ**: Farsça olarak **دَلهْ** denilen bir küçük canlıdır. O, güvercin öldürücüdür.
