# قرفل (ق-ر-ف-ل) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D9%81%D9%84
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B1%D9%81%D9%84

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ق - ر - ف - ل
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D9%81%D9%84/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والراء
قرفل: القَرَنْفُلُ: حمل شجرة هندية.
وطيب مُقَرْفل: فيه قَرَنْفُل، ويجوز للشاعر أن يقول: قَرَنْفُول، قال:
خود أناة كالمهاة عطبول
كأن في أنيابها القَرَنْفُولْ
فنقر: الفُنْقُورةُ: ثقب الفقحة.
فرنق: الفُرانِق: دخيل معرب.
قرقف:
القرقف: اسم للخمر، ويصف به الماء البارد ذو الصفاء، قال الفرزدق:
ولا زاد إلا فضلـتـان، سـلافة		وأبيض، من ماء الغمامة، قَرْقَفُ
ويسمى الدرهم قُرْقُوفا. قال بعض الأعراب: ما أبيض قُرْقُوف، لا شعر ولا صوف، بكل بلد يطوف. يعني الدرهم الأبيض.
والقَرْقَفَةُ: الرعدة. يقال: إني لأُقرقِفُ من البرد.
والقَرْقَفَنّةُ: طائر معروف في حديث.
فرقب: الفُرْقُبيّة: ثياب ببيض من كتان.
قرنب: القَرَنْبَى: شيء شبيه بالخنفساء طويل القوائم. ويقال: هي دويبة تكون في الرمل، قال:
ترى التيمي يزحف كالقَرَنْبَى		إلى سوداء مثل عصا المليل
قنبر: القُنْبُرُ: ضرب من الحمر. ودجاجة قُنْبُرانيّة: على رأسها قُنْبُرةٌ، أي، فضل ريش قائم، مثل ما على رأس القُنْبُرة. قال أبو الدقيش: قُنْبُرتُها: التي على رأسها.
والقُنَيْبِيُر: نبات يسميه أهل العراق: البقر، فيمشي كدواء المشي.
قرقم: قُرْقِمَ الغلام فهو مُقَرْقَمٌ، إذا أسيء غذاؤه.
نمرق: النُّمْرُقُ: الوسادة، ويقال: نُمْرُقة، وقول رؤبة:
أعد أخطالاً له ونَرْمَقا
النَّرْمق فارسية معربة. ليس في كلام العرب كلمة صدرها نر نونها أصلية.

##### Türkçe

القاف والراء
قرفل: **القَرَنْفُلُ**: Hintli bir ağacın yükü.
Ve **مُقَرْفل** hoş koku: içinde **قَرَنْفُل** vardır; ve şaire caizdir ki şöyle desin: **قَرَنْفُول**; dedi ki:
خود أناة كالمهاة عطبول
كأن في أنيابها **القَرَنْفُولْ**

فنقر: **الفُنْقُورةُ**: **الفقحة**’nın deliği.

فرنق: **الفُرانِق**: Arapçalaştırılmış yabancı (kelime).

قرقف:
**القرقف**: şarap için bir addır; ve onunla, berraklık sahibi soğuk su vasfedilir. **الفرزدق** dedi ki:
ولا زاد إلا فضلـتـان، سـلافة		وأبيض، من ماء الغمامة، **قَرْقَفُ**
Ve dirheme **قُرْقُوفا** denir. Bazı bedevîler dedi ki: “Ne beyaz **قُرْقُوف**; ne kıl ne yün; her beldede dolaşır.” Yani beyaz dirhem.
Ve **القَرْقَفَةُ**: titreme. Denir ki: “Şüphesiz ben soğuktan **أُقرقِفُ**.”
Ve **القَرْقَفَنّةُ**: bir hadiste (geçen) bilinen bir kuştur.

فرقب: **الفُرْقُبيّة**: ketenden beyazlı elbiseler.

قرنب: **القَرَنْبَى**: uzun bacaklı, bokböceğine benzer bir şey. Ve denir ki: o, kumda olan bir küçük canlıdır. Dedi ki:
ترى التيمي يزحف ك**القَرَنْبَى**		إلى سوداء مثل عصا المليل

قنبر: **القُنْبُرُ**: eşeklerin bir türü. Ve **قُنْبُرانيّة** tavuk: başında **قُنْبُرةٌ** vardır; yani, dik duran tüy fazlalığı; **القُنْبُرة**’nın başında olan gibi. **أبو الدقيش** dedi ki: “**قُنْبُرتُها**: başında o (bulunan)dır.”
Ve **القُنَيْبِيُر**: Irak ehlinin “**البقر**” diye adlandırdığı bir bitkidir; yürüyüş ilacı gibi yürür.

قرقم: **قُرْقِمَ** çocuk, o halde o **مُقَرْقَمٌ**’dır; eğer onun beslenmesi kötü yapılmışsa.

نمرق: **النُّمْرُقُ**: yastık; ve denir ki: **نُمْرُقة**. Ve **رؤبة**’nin sözü:
أعد أخطالاً له ونَرْمَقا
**النَّرْمق** Arapçalaştırılmış Farsçadır. Arapların sözünde, başı “نر” olan, **النون**’u aslî olan bir kelime yoktur.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D9%81%D9%84/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

القرنفل، أهمله الجوهري، وهو بفتح القاف والراء وسكون النون وضم الفاء، وذكر الفاكهي في شرح المقامات في قافه الضم أيضا، وأما الفاء فمضمومة على الوجهين، قلت: والأخيرة هي المشهورة بين العامة، ويقولون أيضا: القرنفل، بكسر الفاء مع فتح القاف وضمها، وهي عامية مبتذلة، والقرنفول، نقله أبو حنيفة عن بعض الرواة، وأنشد:
  خود أناة كالمهاة عطبول
  كأن في أنيابها القرنفول وأنشد ابن بري:
  وا بأبي ثغرك ذاك المعسول
  كأن في أنيابه القرنفول وقيل: إنما أشبع الفاء للضرورة، ولذا أنكرها أقوام: ثمرة شجرة بسفالة الهند ببلاد جاوة بالقرب من بلاد الصين، وقد ذكره ابن بطوطة في رحلته، فقال: أما القرنفل فأشجار عادية ضخمة، وهي ببلاد الكفار أكثر منها ببلاد المسلمين، وليست متملكة لكثرتها، والذي يجلب إلى البلاد منها هو العيدان، هكذا قاله، وقال بعضهم: ولعل ذلك الذي يسميه الأطباء قرفة القرنفل، فتأمل، وهو أفضل الأفاويه الحارة وأذكاها، ومنه زهر، ويسمى الذكر، وهو الذي يقال له نوار القرنفل، ويشبه زهر النارنج، ومنهم من يسميه القرنفل الأبيض، ومنه ثمر، ويسمى الأنثى، وزهره أذكى وأقوى فعلا، وكلاهما لطيف غواص مصف للقلب والدماغ، مقو لهما، نافع للخفقان استعمالا في المعاجين، والبصر والغشاوة اكتحالا، والنكهة مضغا، هاضم للطعام كيف استعمل، ولدهنه خواص عظيمة في تقوية الباه طلاء، وقال أبو حنيفة: القرنفل ليس من نبات أرض العرب، وقد كثر مجيئه في أشعارهم، قال امرؤ القيس:
  نسيم الصبا جاءت بريا القرنفل وقال عمرو بن كلثوم:
  كأن المسك نكهته بفيها                      وريح قرنفل والياسمينا وطعام مقرفل ومقرنف أيضا حكاه أبو حنيفة: مطيب به. ومما يستدرك عليه: قرنفيل، بفتحتين فسكون فكسر: قرية بمصر، من أعمال الشرقية، وقد دخلتها.

##### Türkçe

**القرنفل**: Cevherî onu ihmal etmiştir; o, **القاف** ve **الراء**’ın fethası, **النون**’un sükûnu ve **الفاء**’ın zammı iledir. Fâkihî, Makāmât şerhinde onun **القاف**’ında zammı da zikretmiştir. **الفاء** ise iki vecihte de mazmûmedir. Dedim ki: sonuncusu avam arasında meşhur olandır. Yine derler ki: **القرنفل**; **الفاء**’ın kesriyle, **القاف**’ın fethası ve zammıyla; bu, bayağı bir avamîdir. **القرنفول**: Ebû Hanîfe onu bazı râvilerden nakletmiştir. Ve inşâd etti:

  Yavaşlık al, ceylan gibi, uzun boylu
  Sanki dişlerinde **القرنفول** var

İbn Berrî de inşâd etti:

  Vay babam, o ballı ağzın!
  Sanki dişlerinde **القرنفول** var

Ve denildi ki: Zaruret için **الفاء**’ı doyurmuştur; bu yüzden bazı kavimler onu inkâr ettiler. Hind’in aşağı tarafında, Câve beldesinde, Çin beldelerine yakın bir yerde bir ağacın meyvesidir. İbn Battûta onu rıhlesinde zikretmiştir; şöyle dedi: “**القرنفل**’e gelince: o, iri, büyük, yabani ağaçlardır; kâfirlerin beldelerinde Müslümanların beldelerinden daha çoktur; çokluğundan dolayı mülk edinilmiş değildir; ondan beldelere getirilen ise dallardır.” Onu böyle söyledi. Bazıları dedi ki: Belki bu, tabiplerin **قرفة القرنفل** diye isimlendirdiğidir; öyleyse düşün. O, sıcak baharatların en faziletlisi ve en güzel kokulusudur. Ondan çiçek vardır; **الذكر** diye adlandırılır; o, kendisine **نوار القرنفل** denilendir; turunç çiçeğine benzer. Onlardan kimi ona **القرنفل الأبيض** adını verir. Ondan meyve vardır; **الأنثى** diye adlandırılır. Onun çiçeği daha güzel kokulu ve fiilce daha kuvvetlidir. İkisi de latif, nüfuz edici, kalp ve beyin için arıtıcı, ikisini kuvvetlendirici; çarpıntıya macunlarda kullanmak suretiyle faydalı; göze ve perdeye sürme olarak; ağız kokusuna çiğneme olarak; nasıl kullanılırsa kullanılsın yemeği hazmedicidir. Yağının, sürme olarak cinsel gücü kuvvetlendirmede büyük özellikleri vardır. Ebû Hanîfe dedi ki: **القرنفل** Arap toprağının bitkisinden değildir; onların şiirlerinde gelişi çok olmuştur. İmru’ul-Kays dedi ki:

  Sabah rüzgârı geldi, **القرنفل** kokulu

Amr b. Kultûm dedi ki:

  Sanki misk, kokusu onun ağzındadır                      ve **قرنفل** ve yasemin kokusu

Ve **طعام مقرفل** ve **مقرنف** da; Ebû Hanîfe onu hikâye etti: onunla kokulandırılmıştır. Ve ona istidrâk edilenlerdendir: **قرنفيل**; iki fetha sonra sükûn sonra kesr ile: Mısır’da bir köy; Şarkiyye amellerindendir; ona girdim.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D9%81%D9%84/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

قَرْفَلَ
قَرْفَلَ
a.  Seasoned with cloves.

##### Türkçe

**قَرْفَلَ**
**قَرْفَلَ**
a. Karanfille baharatlandırdı.
