# قرف — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D9%81/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B1%D9%81/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قرف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D9%81.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: قرف

كلُّ قشر قِرْفٌ بالكسر، ومنه قِرْفُ الرمّانة. وقِرْفُ الخبز: الذي يُقشر منه ويبقى في التنُّور. والقِرْفَةُ: القشرة. والقِرْفَةُ من الأدوية. وفلانٌ قِرْفَتي، أي هو الذي أتَّهمه. وبنو فلان قِرْفَتي، أي الذين عندهم أظنُّ طَلِبَتي. ويقال: سَلْ بني فلان عن ناقتك فإنَّهم قِرْفَةٌ، أي تجد خبرها عندهم. والقَرْفُ بالفتح: وعاءٌ من جلد يُدبغ بالقِرْفَةِ، وهو قشور الرمان ويُجعل منه الخَلْعُ، وهو لحمٌ يُطبخ بتوابل، فيُفرغ فيه. قال الأصمعيّ: يقال ما أبصرت عيني ولا أقْرَفَتْ يدي، أي ما دنت منه، وما أقْرَفْتُ لذلك، أي ما دانيته ولا خالطت أهله. أبو عمرو: وأقْرَفَ له، أي داناه. والمُقْرِفُ: الذي دانى الهُجْنة من الفرس وغيره الذي أمُّه عربية وأبوه ليس وكذلك. وقَرَفْتُ القرحةَ أقْرِفها قَرفاً، أي قشرتها، وذلك إذا يبستْ. وتَقَرَّفَتْ هي، أي تقشَّرت. ومنه قول عنترة:
عُلالتنا في كلِّ يومِ كَريهةٍبأسيافنا والجُرْحُ لم يَتَقَرَّفُ
وقَرَفْتُ الرجل، أي عبته. ويقال هو يُقْرَفُ بكذا، أي يُرمى ويتَّهمُ، فهو مَقْروفٌ. وقولهم: تركته على مثل مَقْرِفِ الصمغةِ، وهو موضع القِرْفِ، أي القشر. وهو شبيه بقولهم: تركته على مثل ليلة الصَدَرِ. وفلانٌ يَقْرِفُ لعياله، أي يكسب. والاقْتِرافُ: الاكتسابُ. وقَرَفْتُهُ بالشيء فاقْتَرَفَ به. قال الأصمعيّ: بعيرٌ مُقْتَرَفٌ، أي اشتُرِيَ حديثاً. والقَرَفُ بالتحريك: مُداناةُ المرضى. يقال: أخشى عليك القَرَفَ. وقد قَرِفَ بالكسر. وفي الحديث أنَّ قوماً شكوْا إليه صلى الله عليه وسلم وباءَ أرضهم فقال: "تحوَّلوا فإنَّ من القَرَفِ التلف". ويقال أيضاً: هو قَرَفٌ من ثوبي؛ للذي تتَّهمه. وقارَفَ فلانٌ الخطيئةَ، أي خالطها. وقارَفَ امرأته: أي جامَعَها.

### Türkçe

Her kabuk **قِرْفٌ**dur (kesre ile); ondan da **قِرْفُ الرمّانة** (narın kabuğu). Ve **قِرْفُ الخبز**: ondan soyulan ve tandırda kalan şey. Ve **القِرْفَةُ**: kabuk. Ve **القِرْفَةُ** ilaçlardandır. Ve falan **قِرْفَتي**dir; yani o, kendisini itham ettiğim kimsedir. Ve falanın oğulları **قِرْفَتي**dir; yani talebimi (aradığımı) onların yanında zannettiğim kimselerdir. Ve denir: Falan oğullarına deveni sor; çünkü onlar **قِرْفَةٌ**dir; yani onun haberini onların yanında bulursun. Ve **القَرْفُ** (fetha ile): **القِرْفَةِ** ile tabaklanan deriden bir kaptır; o da nar kabuklarıdır; ondan **الخَلْعُ** yapılır; o, baharatlarla pişirilen bir ettir; içine boşaltılır. **الأصمعيّ** dedi: “Gözüm görmedi ve elim **أقْرَفَتْ** etmedi”; yani ona yaklaşmadı. Ve “bunun için **أقْرَفْتُ** etmedim”; yani ona yaklaşmadım ve onun ehlini karıştırmadım. **أبو عمرو**: Ve ona **أقْرَفَ** etti; yani ona yaklaştı. Ve **المُقْرِفُ**: attan ve başkasından, kısrakta ve benzerinde melezliğe yaklaşmış olan; annesi Arap olan, babası ise öyle olmayan; aynı şekilde. Ve yarayı **قَرَفْتُ**; onu **أقْرِفها** **قَرفاً**; yani onu soydum; bu, kuruduğu zaman olur. Ve o **تَقَرَّفَتْ**; yani soyuldu. Ondan **عنترة**’nin sözü:
عُلالتنا في كلِّ يومِ كَريهةٍبأسيافنا والجُرْحُ لم يَتَقَرَّفُ
Ve adamı **قَرَفْتُ**; yani onu ayıpladım. Ve denir: O, şu ile **يُقْرَفُ**; yani atılır ve itham edilir; o hâlde o **مَقْروفٌ**dur. Ve onların sözü: Onu **مَقْرِفِ الصمغةِ** gibi bir şey üzerinde bıraktım; o, **القِرْفِ**in yeri; yani kabuk. Ve o, onların “Onu **ليلة الصَدَرِ** gibi bir şey üzerinde bıraktım” sözlerine benzer. Ve falan, ailesi için **يَقْرِفُ** eder; yani kazanır. Ve **الاقْتِرافُ**: kazanmadır. Ve onu bir şey ile **قَرَفْتُ**; böylece onunla **اقْتَرَفَ** etti. **الأصمعيّ** dedi: **بعيرٌ مُقْتَرَفٌ**; yani yeni satın alınmış. Ve **القَرَفُ** (hareke ile): hastalara yaklaşmadır. Denir: Sana **القَرَفَ**dan korkarım. Ve (o) kesre ile **قَرِفَ** olmuştur. Ve hadiste: Bir kavim ona (sallallahu aleyhi ve sellem) arazilerinin vebasını şikâyet etti; o da dedi ki: “Göç edin; çünkü **القَرَفِ**ten helâk vardır.” Ve ayrıca denir: O, elbisemden **قَرَفٌ**tur; itham ettiğin kimse için. Ve falan günahı **قارَفَ** etti; yani onunla karıştı. Ve karısını **قارَفَ** etti: yani onunla cima etti.
