# قسن — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B3%D9%86/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B3%D9%86/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قسن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B3%D9%86.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: قسن

قَسَنٌ: إِتباعٌ لحَسَن بَسَن. والقِسْيَنُّ: الشَّيْخ القديم، وكذلك البعير؛ وأَنشد:
وهم كمِثْلِ البازِلِ القِسْيَنّ
فإِذا اشتقوا منها فعلاً على مثل افْعَالَّ همزوا فقالوا: اقْسَأَنَّ. ابن سيده: وقد اقْسأَنَّ، وقيل: المُقْسَئِنّ الذي قد انتهى في سنه، فليس به ضَعْفُ كِبَرٍ ولا قوّةُ شَباب، وقيل: هو الذي في آخر شبابه وأَوّل كبره. وقد اقْسَأَنَّ اقْسِئناناً: كَبِرَ وعَسِيَ؛ وقوله: يا مَسَدَ الخُوصِ، تَعَوَّذْ منِّي،
إِن تَكُ لَدْناً لَيِّناً، فإِنِّي
ما شِئْتَ من أَشْمَطَ مُقْسَئِنِّ
قال ابن سيده: يكون على أَحد الوجهين الآخَرَين. واقْسَأَنَّ الشيءُ: اشْتَدَّ، وفيه قُسَأْنِينة. والقُسَأْنينة من اقْسَأَنَّ العودُ وغيره إِذا يبس واشتدّ وعَسِيَ. ابن الأَعرابي: أَقْسَنَ الرجلُ إِذا صَلُبت يَدُه على العمل والسَّقْي. واقْسأَنَّ الليلُ: اشتدّ ظلامه؛ وأَنشد: بِتُّ لها يَقْظَانَ واقْسَأَنَّتِ
قال الأَزهري: هذه الهمزة اجتلبت لئلا يجتمع ساكنان، وكان في الأَصل اقْسَانَّ يَقْسَانُّ.

### Türkçe

**قَسَنٌ**: **حَسَن بَسَن**’e tâbî (pekiştirme)dir. **القِسْيَنُّ**: eski ihtiyar; aynı şekilde deve; ve inşâd etti:

وهم كمِثْلِ البازِلِ **القِسْيَنّ**

Bundan **افْعَالَّ** misali üzere bir fiil türettiklerinde hemzelediler de şöyle dediler: **اقْسَأَنَّ**.

İbn Sîde: Ve gerçekten **اقْسأَنَّ**; ve denildi ki: **المُقْسَئِنّ** yaşı bakımından sona ermiş olandır; onda ne yaşlılık zayıflığı vardır ne de gençlik kuvveti; ve denildi ki: o, gençliğinin sonunda ve ihtiyarlığının başında olandır. Ve **اقْسَأَنَّ اقْسِئناناً**: yaşlandı ve katılaştı; ve onun sözü:

يا مَسَدَ الخُوصِ، تَعَوَّذْ منِّي،
إِن تَكُ لَدْناً لَيِّناً، فإِنِّي
ما شِئْتَ من أَشْمَطَ **مُقْسَئِنِّ**

İbn Sîde dedi: öteki iki vecihten birine göre olur. Ve **اقْسَأَنَّ** şey: şiddetlendi; ve onda **قُسَأْنِينة** vardır. **القُسَأْنينة**, **اقْسَأَنَّ**’den (gelir): dal ve başkası kuruyup şiddetlendiği ve katılaştığı zaman. İbnü’l-A‘râbî: Adam **أَقْسَنَ**; eli iş ve sulama üzerine sertleştiği zaman. Ve **اقْسأَنَّ** gece: karanlığı şiddetlendi; ve inşâd etti:

بِتُّ لها يَقْظَانَ واقْسَأَنَّتِ

Ezherî dedi: iki sâkin bir araya gelmesin diye bu hemze getirildi; aslında **اقْسَانَّ يَقْسَانُّ** idi.
