# قسن — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B3%D9%86/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B3%D9%86/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قسن](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B3%D9%86.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: قسن

: ( أَقْسَنَ الرَّجُلُ : ( صَلُبَتْ يدُه ؛ ) و نَصُّ ابنِ الأعْرابيِّ : صَلُبَ بَدَنُه ؛ ( على العَمَلِ والسَّقْي .
( واقْسَأَنَّ العُودُ ، كاطْمَأَنَّ ، ( قُسَأْنِينَةً ، كطْمَأْنِينَةٍ ، يَبِسَ و ( اشْتَدَّ وعَسَا .
( و ) اقْسَأَنَّ ( الرَّجُلُ : كَبِرَ وعَسَا ، وفي العَمَلِ مَضَى ، فهو مُقْسَئِنٌّ ، قيلَ : هو الذي انْتَهَى في سَنَةٍ فليسَ به ضَعْفُ كِبَرٍ ولا قوَّةُ شبابٍ ، وقيلَ : هو الذي في آخِرِ

شبابِهِ وأَوَّلِ كبرِهِ ، ومنه قوْلُ الشاعِرِ :
إِن تَكُ لَدْناً لَيِّناً فإنِّيما شِئْتَ من أَشْمَطَ مُقْسَئِنِّ ( و اقْسَأَنَّ ( الَّليلُ : اشْتَدَّ ظَلامُه ؛ قالَ :
بِتُّ لها يَقْظَانَ واقْسَأَنَّتِ قالَ الأَزْهرِيُّ : هذه الهَمْزَة اجْتُلِبَت إليه يَجْتَمِعُ ساكِنَانَ ، وفي الأَصْلِ اقْسَانَّ يَقْسَانُّ .
( وقُوسِينِيَّا ، بضمِّ القافِ وكسْرِ النُّونِ مُشدَّدةَ الياءِ : كُورَةٌ مُشْتملةٌ على قُرًى ( بينَ مِصْرَ والإِسْكَنْدَرِيَّةِ ، وهي قُويسنا في كتبِ الدِّيوانِ ، والعامَّةُ تقولُ : قَسَنٌ إتْباعٌ لحَسَنٍ بَسَنِ .
والقِسْيَنُّ ، كإرْدَبَ : الشَّيْخُ القدِيمُ ، وكذلكَ البَعيرُ ؛ قالَ :
وهم كمِثْلِ البازِلِ القِسْيَنِّ وقد اقْسَانَّ ، كاحْمَارَّ .

### Türkçe

: (**أَقْسَنَ** adam: (eli sertleşti;) ve İbnü’l-A‘râbî’nin nassı: bedeni sertleşti; (iş ve su çekme üzerinde).
(**واقْسَأَنَّ** odun, **كاطْمَأَنَّ**; (**قُسَأْنِينَةً** , **كطْمَأْنِينَةٍ**; kurudu ve (şiddetlendi ve katılaştı.
(ve) **اقْسَأَنَّ** (adam: büyüdü ve katılaştı; ve işte ilerledi; o hâlde o **مُقْسَئِنٌّ**’dir; denildi: o, bir yılda sonuna varmış olandır; onda ne yaşlılık zayıflığı vardır ne de gençlik kuvveti; ve denildi: o, gençliğinin sonunda ve yaşlılığının başındadır; ve ondan şairin sözü:
Eğer yumuşak, esnek olursan, ben ise ancak istediğin (şeyim): **أَشْمَطَ مُقْسَئِنِّ**’den.
(ve **اقْسَأَنَّ** gece: karanlığı şiddetlendi; dedi ki:
Onun için geceyi uyanık geçirdim ve **واقْسَأَنَّتِ**.
el-Ezherî dedi: bu hemze ona getirildi; iki sâkin birleşir; aslında **اقْسَانَّ** **يَقْسَانُّ**’dur.
(**وقُوسِينِيَّا**; kāfın dammesiyle ve nûn’un kesresiyle, yâ’sı şeddeli: Mısır ile İskenderiyye arasında köyleri içine alan bir kûre; ve o, divan kitaplarında **قُويسنا**’dır; ve avam der ki: **قَسَنٌ**; **حَسَنٍ بَسَنِ**’e tâbi kılmadır.
Ve **والقِسْيَنُّ** , **كإرْدَبَ**: eski ihtiyar; ve aynı şekilde deve; dedi ki:
Ve onlar, **القِسْيَنِّ** **البازِلِ** gibidir.
Ve **اقْسَانَّ** oldu, **كاحْمَارَّ**.)
