# قشبر (ق-ش-ب-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D8%A8%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B4%D8%A8%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ق - ش - ب - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D8%A8%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والشين
شدقم: الشَّدْقميَ: الواسع الشِّدْق، والشّدقم أيضاً. ويقال: هو منسوب إلى شَدقَهم وهو فحل من فحول إبل العرب معروف.
دمشق: الدَّمْشَقُ: الخفيفة من النوق، السريعة. ودِمَشْقُ: اسم جند من أجناد الشام، واسم كورة من كورها.
برقش: البَرْقشة: شبه تنقيش بألوان شتى، وإذا اختلف لون الأرقش سمي: برقشة.
والبِرْقِشُ طويئر من الحمر صغير، منقش بسواد وبياض، قال:
وبِرقِشاً يغدو على مَعالق
شبرق: الشِّبْرِقُ: نبات غض.
والشِّبرِقة. نهش البازي اللحم، وتمزيقه.
وثوب مُشَبْرقٌ، أي: أَفْسِدَ نَسْجاً وسخافة. وصار الثوب شباريق، أي: قطعاً، قال:
فجاءت بنسج العنكبوت كأنـه		على عصويها سابري مُشَبْرَقُ
والدابة تُشَبْرِقُ في عدوها، وهو شدة تباعد قوائمها، قال:
من جذبه شِبْراقُ شد ذي عمق
قشبر: القُشْبُورُ: المرأة التي لا تحيض.
قرشم: القُرْشُوم: شجرة، زعموا، أنها تنبت القردان، وذلك أنها مأواها.
شقرق: الشِّقِرّاقُ، والشِّقِرقاقُ، والشِّرِقْراقُ، لغات: طائر يكون بأرض الحرم، في منابت النخل كقدر الهُدْهُد، مرقط بخضرة وبياض وحمرة وسواد، قال: صوت شُقُرّاقٍ إذا قال: قِرِرْ ششقل:
الشَّشْقَلَةُ: كلمة حميرية عبادية، لهج بها صيارفة العراق في تعبير الدينار. يقولون: قد ششقلناها أي: الدنانير، أي: عيرناها، إذا وزنوها ديناراً ديناراً. ليست بعربية محضة.
قنفش: القَنْفَشَةُ: التّقَبُّض. وعجوز قِنْفِشة: متقبضة.

##### Türkçe

**القاف** ve **الشين**

شدقم: **الشَّدْقميَ**: şakak (ağız yarığı) geniş olan; ve **الشّدقم** da (böyledir). Ve denilir ki: o, **شَدقَهم**’e nispet edilmiştir; o, Arap develerinin erkeklerinden, bilinen bir erkek devedir.

دمشق: **الدَّمْشَقُ**: dişi develerden hafif olan, hızlı olan. Ve **دِمَشْقُ**: Şam’ın askerî birliklerinden bir birliğin adı; ve onun bölgelerinden bir bölgenin adı.

برقش: **البَرْقشة**: türlü renklerle (yapılan) nakışlamaya benzer (şey). Ve **الأرقش**’in rengi farklılaştığında ona **برقشة** diye adlandırılır.

Ve **البِرْقِشُ**: eşeklerden küçük bir kuşçuk; siyah ve beyazla benekli. Dedi ki:
وبِرقِشاً يغدو على مَعالق

شبرق: **الشِّبْرِقُ**: taze bir bitki.
Ve **الشِّبرِقة**. Doğanın (şahin) eti ısırması ve onu parçalayışı.

Ve **مُشَبْرقٌ** elbise: yani dokuma bakımından ve bayağılıkla bozulmuş. Ve elbise **شباريق** oldu: yani parçalar (hâlinde). Dedi ki:
فجاءت بنسج العنكبوت كأنـه		على عصويها سابري مُشَبْرَقُ

Ve binek hayvanı koşusunda **تُشَبْرِقُ**: bu, ayaklarının şiddetle birbirinden uzaklaşmasıdır. Dedi ki:
من جذبه شِبْراقُ شد ذي عمق

قشبر: **القُشْبُورُ**: hayız görmeyen kadın.

قرشم: **القُرْشُوم**: bir ağaç; zannettiler ki o, kene(leri) bitirir; bu da, onun barınağı olması sebebiyledir.

شقرق: **الشِّقِرّاقُ** ve **الشِّقِرقاقُ** ve **الشِّرِقْراقُ**: lehçelerdir; Harem toprağında, hurma bitkilerinin yetiştiği yerlerde bulunan bir kuş; **الهُدْهُد** kadar; yeşillik, beyazlık, kırmızılık ve siyahlıkla benekli. Dedi ki: **شُقُرّاقٍ** sesi, söylediğinde: قِرِرْ

ششقل: **الشَّشْقَلَةُ**: Himyerî, ibadî bir kelime; Irak sarrafları dinarı ifade etmede onunla ağız alışkanlığı edinmişlerdir. Derler ki: **ششقلناها** yani: dinarları; yani: onları ayarladık/ayarını belirledik; onları dinar dinar tarttıklarında. Katıksız Arapça değildir.

قنفش: **القَنْفَشَةُ**: büzülme. Ve **قِنْفِشة** kocakarı: büzülmüş.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D8%A8%D8%B1/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

القِشْبارُ من العِصِيِّ: الخشِنةُ.

##### Türkçe

**القِشْبارُ** asâlardan: kaba olan(lar)dır.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D8%A8%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الأَزهري في رُباعيِّ الحاء عن أَبي زيد: يقال للعصا
القِرْزَحْلَة والقَحْرَبة والقِشْبارة والقِسْبارة. غيره. ومن أَسماء العصا القِسْبارُ والقِشْبار؛ وأَنشد أَبو زيد للراجز:
لا يَلْتَوِي من الوَبيلِ القِشْبارْ،
وإِن تَهَرَّاه بها العبدُ الهارْ
الجوهري: القِشْبارُ من العِصِيِّ الخَشِنةُ.

##### Türkçe

الأَزهري, **قشبر**’in dörtlüsünde, **أَبي زيد**’den: Sopaya **القِرْزَحْلَة** ve **القَحْرَبة** ve **القِشْبارة** ve **القِسْبارة** denir, dedi. Başkası: Sopanın adlarındandır: **القِسْبارُ** ve **القِشْبار**; ve **أَبو زيد** recez söyleyen için inşad etti:

Şiddetli yağmurdan **القِشْبارْ** eğrilmez,
ve onunla onu, kaçan köle, onu parçalayacak olsa bile.

الجوهري: **القِشْبارُ**, sert olan sopalardandır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D8%A8%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

القشبر، كزبرج: أردأ الصوف ونفايته، كأنه نخالة تراب، قال رؤبة:
  في خرق بعد الدقاع الأغبـر                      كخرق الموتى عجاف القشبر وقشبرة، كقنفذة: د، من نواحي طليطلة بالمغرب. والقشبر، كإردب: الغليظ. والقشابر، كعلابط، من الجرب: الشديد الفاشي منه. والقشبار، بالكسر من العصى: الخشنة، نقله الجوهري، والأزهري في رباعي القاف، عن أبي زيد، وهو بالسين أيضا. وأنشد أبو زيد للراجز:
  لا يلتوي من الوبيل القشبار                      وإن تهراه بها العبد الهار ورجل قشبار اللحية، وقشابرها، بالضم، أي طويلها، وكذا عنفاش اللحية، وعنفشي اللحية؛ نقله الأزهري في رباعي العين.

##### Türkçe

**القشبر**، **كزبرج**: En kötü yün ve onun döküntüsü; sanki toprak kepeği gibidir. Rü’be dedi ki:
  “Tozlu **الدقاع**dan sonra bir yırtık içinde                      ölülerin yırtığı gibi, **القشبر**ı zayıf (olanlar).”

Ve **قشبرة**، **كقنفذة**: **د**; Mağrib’de Tuleytula’nın yörelerindendir.

Ve **القشبر**، **كإردب**: Kalın (olan).

Ve **القشابر**، **كعلابط**، cerbden: Ondan şiddetli, yaygın (olan).

Ve **القشبار**، kesre ile, asâlardan: Sert (olan); onu Cevherî nakletti; Ezherî de **رباعي القاف**’ta, Ebû Zeyd’den (naklen); o, **بالسين** ile de (vardır).

Ebû Zeyd râciz için inşâd etti:
  “Zorlu **الوبيل**den dolayı **القشبار** bükülmez                      ve onunla ona eziyet etsen de, kaçan köle (bile).”

Ve **رجل قشبار اللحية**، ve **قشابرها**، damme ile; yani onun uzunu; aynı şekilde **عنفاش اللحية** ve **عنفشي اللحية**; Ezherî bunu **رباعي العين**’de nakletti.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D8%A8%D8%B1/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

قَشْبَرَ
قَشْبَرَ
a.  [ coll. ], Picked up wood, chips.

قِشْبار اللِّحْيَة
قِشْبار اللِّحْيَة قُشَابِر اللِّحْيَة
a.  Long-bearded.

##### Türkçe

**قَشْبَرَ**
**قَشْبَرَ**
a. [topluluk ismi], toplanmış odun, yongalar.

**قِشْبار اللِّحْيَة**
**قِشْبار اللِّحْيَة قُشَابِر اللِّحْيَة**
a. uzun sakallı.
