# قشر — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D8%B1/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B4%D8%B1/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قشر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D8%B1.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: قشر

قَشَرَهُ
1 قَشَرَهُ ذ , aor. قَشِرَ and قَشُرَ , inf. n. قَشْرٌ; and ↓ قشّرهُ, (S, M, Msb, K,) inf. n. تَقْشِيرٌ; (S;) He divested or stripped it of, or stripped off or removed from it, namely a branch, (S, Msb,) or other thing, (S,) its قِشْر [i. e. peel, rind, bark, coat, covering, husk, shale or shell, crust, scab, skin, or outer integument, or superficial part; he, or it, pared, peeled, rinded, barked, decorticated, husked, shelled, scaled, flayed, skinned, or excoriated, it; he, or it, stripped off, scraped off, rubbed off, abraded, or otherwise removed, its outer covering or integument, or superficial part]; (S, Msb;) but the ↓ latter verb has an intensive signification; (Msb;) [or denotes frequency, or repetition, of the action, or its application to many objects, as well as muchness;] he pared off, or removed, its peel, rind, bark, or the like, (لِحَآءَهُ,) or its skin: (M, K:) [and he pared, peeled, stripped, scraped, or rubbed, it off; namely, anything superficial, and generally a thing adhering to the surface of another thing, as, for instance, peel and the like, and a scab, and skin, and mud. One says of a fruit, or the like, يُقْشَرُ عَنْ حَبَّةٍ, Its covering, being removed, shells off from a grain or the like.] ― -b2- قَشَرَهُ بِالسَّوْطِ [He excoriated him with the whip]. (TA, art. حمر.) ― -b3- قَشَرَهُ بِاللِّسَانِ (assumed tropical:) [He galled him, as though he flayed him, with the tongue; i. e., with reproof, &c.] (TA, ibid.) -A2- قَشِرَ, aor. قَشَرَ , It (a date) had a thick skin. (TA.) -A3- قَشِرَ, (TA,) [aor. قَشَرَ ,] inf. n. قَشَرٌ, (S, TA,) He had his nose excoriated by intense heat: or (tropical:) he was intensely red, as though he were flayed, (M,) or as though his scarf-skin were peeled off. (TA.)

2 قَشَّرَ see 1.

5 تَقَشَّرَ see 7.

انقشر
7 انقشر ذ and ↓ تقشّر quasi-passives of قَشَرَهُ and قَشَّرَهُ, respectively; [It became divested, or stripped, of its peel, rind, bark, coat, covering, husk, shale or shell, crust, scab, skin, or superficial part; it became pared, peeled, rinded, barked, decorticated, husked, shelled, scaled, flayed, skinned, or excoriated; its superficial part became stripped off, scraped off, rubbed off, abraded, or otherwise removed: and it peeled off; it scaled off, or exfoliated:] (S, M, K:) both signify the same: (S:) [or the latter, as quasipass. of قشّره, has an intensive signification; or denotes frequency, or repetition, of the action, or its application to many subjects, as well as muchness: and the same also signifies it became divested, or stripped, of its peel, &c. part after part: and it peeled off, or scaled off, part after part.]

قُشْرٌ
قُشْرٌ ذ . ― -b2- القُشْرَانِ [dual], with damm, (K,) or ↓ القِشْرَانِ, (so written in a copy of the M,) The two wings, (K,) or the two thin wings, (M,) of the locust. (M, K.)

قِشْرٌ
قِشْرٌ ذ The covering of a thing, whether natural or accidental; (M, K;) i. e., of anything; (M;) [the exterior part, peel, rind, bark, coat, crust, integument, skin, or covering, of a branch, plant, fruit, or the like; a coat such as one of those of an onion or other bulbous root, as is shown in the K, voce مُصَّاخٌ; a case, husk, shale, shard, or shell, such as covers a seed or seeds or an egg; a crust, a scab, a substance consisting of scales or laminو and any similar thing, that peels off from the skin &c.; the skin of fruits &c.;] of a branch [and the like], the part which is like the skin of a human being; and hence the قِشْر of a melon and the like: (Msb:) pl. قُشُورٌ. (S, M, Msb, K.) ↓ قِشْرَةٌ is a more particular term [signifying A piece, or particle, of peel, rind, bark, &c.]: (S:) and likewise signifies the skin of a هَبْرَة [or piece of flesh-meat] which remains when its liquor has been sucked; as also ↓ قُشْرَةٌ. (M.) ↓ قُشَارٌ also signifies the same as قِشْرٌ: and likewise the skin [or slough] of a serpent. (TA.) ― -b2- [Hence,] قِتْرٌ also signifies (tropical:) The dress, or apparel, of a man; (S;) any dress, or apparel: (M, K:) and a garment; (TA;) as also ↓ قِشْرَةٌ: (M, TA:) and the pl. is قُشُورٌ. (M, K.) You say, عَلَيْهِ قِشْرٌ حَسَنٌ (tropical:) [Upon him is goodly apparel]. And خَرَجَ بَيْنَ قِشْرَتَيْنِ نَظِيفَتَيْنِ (tropical:) He went forth in two clean garments. (TA.) And in a trad. of Keyleh it is said, كُنْتُ اـِذَا رَأَيْتُ رَجُلًا ذَا رُوَآءٍ وَذَا قِشْرٍ طَمَحَ بَصَرِى اـِلَيْهِ (tropical:) [I used, when I saw a man of goodly aspect, and of apparel, to raise my eyes towards him]. (S.) ― -b3- [Hence, also,] ↓ قُشَارٌ signifies (assumed tropical:) The refuse, or lowest or basest or meanest sort, of mankind, or of people. (IAar, in TA, arts. بشر and خشر.) See also قُشَارَهٌ. ― -b4- And see قُشْرٌ.

تَمْرٌ قَشِرٌ
تَمْرٌ قَشِرٌ ذ Dates, or dried dates, having much قِشْر [or skin]; (S, M, K;) as also ↓ قَشِيرٌ. (TA.) See قَشِرَ.

قُشْرَةٌ
قُشْرَةٌ ذ : see قِشْرٌ: ― -b2- and see قَاشِرَةٌ.

قِشْرَةٌ
قِشْرَةٌ ذ : see قِشْرٌ, in two places.

قُشَرَةٌ
قُشَرَةٌ ذ : see قَاشِرَةٌ.

قُشَارٌ
قُشَارٌ ذ : see قِشْرٌ, in two places.

قَشُورٌ
قَشُورٌ ذ A medicine with which the face is peeled, in order that it may become clear (M, K) in complexion. (M.) See قَاشِرَةٌ.

قَشِيرٌ
قَشِيرٌ ذ : see قَشِرٌ.

قُشَارَةٌ
قُشَارَةٌ ذ Peel, rind, bark, or the like, (لِحَآء,) or skin, pared off, or removed, from a thing; (M, K;) [parings, or bits, or particles, of a thing, that fall off, or are pared off.]

قَاشِرَةٌ
قَاشِرَةٌ ذ [A شَجَّة (or wound upon the head) which merely peels off the external skin; also termed حَارِصَةٌ; (see شَجَّةٌ;)] the first شَجَّة, (S, K,) because it peels off the skin, (S,) or which peels off the skin. (K.) ― -b2- A woman who peels her face, (K,) i. e., the external skin of her face, with medicine [called قَشُورٌ], in order that her complexion may become clear; (K, TA;) and who rubs her face, or the face of another, with [the kind of liniment called] غُمْرَة; (TA;) as also ↓ مَقْشُورَةٌ: (K:) which latter [also] signifies a woman to whom this is done. (TA.) The قَاشِرَة and the مَقْشُورَةٌ are cursed in a trad. (M, K.) ― -b3- مَطْرَةٌ قَاشِرَةٌ, (S,) and ↓ قُشْرَةٌ, and ↓ قُشَرَةٌ, (M, K, TA,) A rain that pares, or strips, the surface of the earth, (S, M, K, TA, [in the K, مَطَرٌ يَقْشِرُ is put in the place of مَطْرَةٌ تَقْشِرُ, in the M]) and removes the pebbles from the ground, being a rain that falls with vehemence. (TA.) ― -b4- سَنَةٌ قَاشِرَةٌ, (TA,) and ↓ قَاشُورَةٌ, (S, M, K,) and ↓ قَاشُورٌ, (M, K,) (tropical:) A year that strips, or strips off, everything: (M, K:) or that strips, or strips off, men; and camels or the like: (M:) a year of sterility, drought, or dearth. (S.) See also أَقْشَرُ.

قَاشُورٌ
قَاشُورٌ ذ and قَاشُورَةٌ: see قَاشِرَةٌ.

أَقْشَرُ
أَقْشَرُ ذ A thing having its peel, rind, bark, or the like, pared off. (M, K.) ― -b2- One whose nose is excoriated by intense heat: (M, K: *) or (so accord. to the M; but in the K, and) (tropical:) one intensely red, (S, M, K,) as though he were flayed, (M,) or as though his scarf-skin were peeled off. (TA.) ― -b3- Ground partly bare of herbage and partly producing herbage: and ground bare of herbage. (TA.) ― -b4- شَجَرَةٌ قَشْرَآءُ A tree peeled, or barked: (M:) or as though part of it were peeled, or barked, (M, K,) and part not. (M.) ― -b5- حَيَّةٌ قَشْرآءُ A serpent casting off its slough, or having its slough cast off; syn. سَالِخٌ: (M, K:) or as though having part of its slough cast off, and part not. (TA.) ― -b6- عَامٌ أَقْشَرُ A severe year. (TA.) See also قَاشِرَةٌ.

مُقَشَّرٌ
مُقَشَّرٌ ذ A thing having its peel, rind, bark, or the like, pared off, or removed; peeled, rinded, barked, &c. (TA.) See 1. ― -b2- فُسْتُقٌ مُقَثَّرٌ Shelled pistachio-nuts; (S, TA;) and so مُقَسَّرٌ alone, by predominant usage. (Z, TA.)

مَقْشُورَةٌ
مَقْشُورَةٌ ذ : see قَاشِرَةٌ.

مُقْتَشِرٌ
مُقْتَشِرٌ ذ (tropical:) Naked. (K, TA.) ― -b2- (tropical:) An aged man: because he finds his garments heavy to him, and throws them from him. (TA.)

### Türkçe

**قَشَرَهُ**
1 **قَشَرَهُ** ذ, muzârîsi **قَشِرَ** ve **قَشُرَ**, mastarı **قَشْرٌ**; ve ↓ **قشّرهُ**, (S, M, Msb, K,) mastarı **تَقْشِيرٌ**; (S;) O, onun **قِشْر**’ını [yani kabuğunu, dış kabuğunu, örtüsünü, kılıfını, kabukçuk/husk’ını, taş kabuğunu ya da kabuğunu, crust’unu, kabuğunu (scab), derisini yahut dış örtüsünü veya yüzeysel kısmını] ondan soydu yahut ondan sıyırdı veya ondan çıkardı; yani bir dalın (S, Msb,) yahut başka bir şeyin (S,) **قِشْر**’ını; (S, Msb;) ancak ↓ sonraki fiil şiddet (yoğunluk) anlamına sahiptir; (Msb;) [yahut fiilin çokça yapılmasını veya tekrarlanmasını, yahut çok sayıda nesneye uygulanmasını, bununla birlikte çokluğu da ifade eder;] onun kabuğunu, dış kabuğunu, ağacın kabuğunu veya benzerini (**لِحَآءَهُ**) yahut derisini soydu yahut çıkardı: (M, K:) [ve onu soydu, kabuğunu çıkardı, sıyırdı, kazıdı yahut ovaladı; yani yüzeysel olan herhangi bir şeyi ve genellikle başka bir şeyin yüzeyine yapışık olan bir şeyi; meselâ kabuk ve benzeri, ve kabuk (scab), ve deri, ve çamur. Bir meyve ve benzeri hakkında şöyle denir: **يُقْشَرُ عَنْ حَبَّةٍ**, Onun örtüsü kaldırılınca bir taneden yahut benzerinden sıyrılıp çıkar.] ― -b2- **قَشَرَهُ بِالسَّوْطِ** [Onu kamçı ile derisini yüzdü / derisini sıyırdı]. (TA, art. حمر.) ― -b3- **قَشَرَهُ بِاللِّسَانِ** (mecaz olduğu varsayılarak:) [Onu dil ile, sanki derisini yüzüyormuş gibi, yaraladı; yani azarlama vb. ile.] (TA, ibid.) -A2- **قَشِرَ**, muzârîsi **قَشَرَ**, O (hurma) kalın derili oldu. (TA.) -A3- **قَشِرَ**, (TA,) [muzârîsi **قَشَرَ**,] mastarı **قَشَرٌ**, (S, TA,) Şiddetli sıcaklık sebebiyle burnunun derisi sıyrıldı: yahut (mecaz:) sanki derisi yüzülmüş gibi pek kızardı, (M,) yahut sanki ince derisi soyulmuş gibi. (TA.)

2 **قَشَّرَ** bk. 1.

5 **تَقَشَّرَ** bk. 7.

**انقشر**
7 **انقشر** ذ ve ↓ **تقشّر**, sırasıyla **قَشَرَهُ** ve **قَشَّرَهُ**’nun yarı-edilgenleridir; [Onun kabuğundan, dış kabuğundan, ağacın kabuğundan, örtüsünden, kılıfından, kabukçuk/husk’ından, taş kabuğundan ya da kabuğundan, crust’undan, kabuğundan (scab), derisinden yahut yüzeysel kısmından soyunmuş/çıkarılmış oldu; soyulmuş, kabuğu çıkarılmış, ağaç kabuğu soyulmuş, kabuğu alınmış, husk’ı çıkarılmış, kabuğu (shell) çıkarılmış, pulları dökülmüş, derisi yüzülmüş, derisi sıyrılmış oldu; yüzeysel kısmı sıyrılıp çıkarılmış, kazınıp çıkarılmış, ovulup çıkarılmış, aşındırılıp çıkarılmış yahut başka suretle giderilmiş oldu: ve soyuldu; pulları döküldü yahut tabaka tabaka döküldü:] (S, M, K:) ikisi de aynı anlama gelir: (S:) [yahut ↓ sonraki, **قشّره**’nin yarı-edilgeni olarak, şiddet (yoğunluk) anlamına sahiptir; yahut fiilin çokça yapılmasını veya tekrarlanmasını, yahut çok sayıda özneye uygulanmasını, bununla birlikte çokluğu da ifade eder: ve aynı şekilde, onun kabuğundan vb. kısmından parça parça soyunmuş/çıkarılmış olmasını da ifade eder: ve parça parça soyuldu yahut parça parça pulları döküldü.]

**قُشْرٌ**
**قُشْرٌ** ذ . ― -b2- **القُشْرَانِ** [tesniye], damme ile, (K,) yahut ↓ **القِشْرَانِ**, (M’nin bir nüshasında böyle yazılıdır,) Çekirgenin iki kanadı, (K,) yahut iki ince kanadı, (M,) (M, K.)

**قِشْرٌ**
**قِشْرٌ** ذ Bir şeyin örtüsü; ister tabiî ister arızî olsun; (M, K;) yani herhangi bir şeyin; (M;) [bir dalın, bitkinin, meyvenin ve benzerinin dış kısmı, kabuğu, dış kabuğu, ağaç kabuğu, kılıfı, crust’u, dış örtüsü, derisi yahut örtüsü; soğanın yahut başka bir soğanlı kökün katlarından biri gibi bir kılıf; bunun K’da **مُصَّاخٌ** maddesinde gösterildiği üzere; bir tohumun yahut tohumların veya bir yumurtanın üzerini örten bir kılıf, husk, taş kabuğu, parça (shard) yahut kabuk (shell); bir crust, bir kabuk (scab), pullardan yahut tabakalardan oluşan bir madde ve deriden vb. soyulup çıkan her benzeri şey; meyvelerin vb. derisi;] bir dalın [ve benzerinin] insanın derisine benzeyen kısmı; buradan kavunun ve benzerinin **قِشْر**’ı: (Msb:) çoğulu **قُشُورٌ**. (S, M, Msb, K.) ↓ **قِشْرَةٌ** daha hususî bir terimdir [yani: kabuk, dış kabuk, ağaç kabuğu vb.den bir parça yahut zerre]: (S:) ve yine, suyu emilip çekildikten sonra kalan bir **هَبْرَة**’nin [yahut bir et parçasının] derisi anlamına gelir; bunun gibi ↓ **قُشْرَةٌ** da. (M.) ↓ **قُشَارٌ** da **قِشْرٌ** ile aynı anlama gelir: ve yine bir yılanın derisi [yahut gömleği] anlamına gelir. (TA.) ― -b2- [Buradan,] **قِتْرٌ** da (mecaz:) Bir adamın elbisesi, giysisi anlamına gelir; (S;) herhangi bir elbise, giysi: (M, K:) ve bir giysi; (TA;) bunun gibi ↓ **قِشْرَةٌ** da: (M, TA:) ve çoğulu **قُشُورٌ**’dur. (M, K.) Şöyle dersin: **عَلَيْهِ قِشْرٌ حَسَنٌ** (mecaz:) [Onun üzerinde güzel giysi vardır]. Ve **خَرَجَ بَيْنَ قِشْرَتَيْنِ نَظِيفَتَيْنِ** (mecaz:) İki temiz elbise içinde dışarı çıktı. (TA.) Ve Keyleh hadîsinde şöyle denmiştir: **كُنْتُ اـِذَا رَأَيْتُ رَجُلًا ذَا رُوَآءٍ وَذَا قِشْرٍ طَمَحَ بَصَرِى اـِلَيْهِ** (mecaz:) [Ben, güzel görünüşlü ve giysili bir adam gördüğümde, gözümü ona doğru kaldırırdım]. (S.) ― -b3- [Yine buradan,] ↓ **قُشَارٌ** (mecaz olduğu varsayılarak:) İnsanların yahut halkın döküntüsü, en aşağısı yahut en bayağısı, en değersizi anlamına gelir. (IAar, TA’da, بشر ve خشر maddeleri.) **قُشَارَهٌ**’ye de bak. ― -b4- Ve **قُشْرٌ**’e de bak.

**تَمْرٌ قَشِرٌ**
**تَمْرٌ قَشِرٌ** ذ Çok **قِشْر**’ı [yahut derisi] olan hurmalar yahut kuru hurmalar; (S, M, K;) bunun gibi ↓ **قَشِيرٌ** de. (TA.) **قَشِرَ**’e bak.

**قُشْرَةٌ**
**قُشْرَةٌ** ذ : **قِشْرٌ**’e bak: ― -b2- ve **قَاشِرَةٌ**’ye de bak.

**قِشْرَةٌ**
**قِشْرَةٌ** ذ : iki yerde **قِشْرٌ**’e bak.

**قُشَرَةٌ**
**قُشَرَةٌ** ذ : **قَاشِرَةٌ**’ye bak.

**قُشَارٌ**
**قُشَارٌ** ذ : iki yerde **قِشْرٌ**’e bak.

**قَشُورٌ**
**قَشُورٌ** ذ Yüzün, rengi/ten rengi berrak olsun diye (M, K) onunla soyulduğu bir ilaç. (M.) **قَاشِرَةٌ**’ye bak.

**قَشِيرٌ**
**قَشِيرٌ** ذ : **قَشِرٌ**’e bak.

**قُشَارَةٌ**
**قُشَارَةٌ** ذ Bir şeyden soyulup çıkarılmış yahut giderilmiş kabuk, dış kabuk, ağaç kabuğu veya benzeri (**لِحَآء,**) yahut deri; (M, K;) [bir şeyden düşen yahut soyulup çıkarılan parçalar yahut zerreler.]

**قَاشِرَةٌ**
**قَاشِرَةٌ** ذ [Sadece dış deriyi soyan bir **شَجَّة** (yahut baştaki bir yara); **حَارِصَةٌ** da denir; (**شَجَّةٌ**’ye bak);] ilk **شَجَّة**’dir, (S, K,) çünkü deriyi soyar, (S,) yahut deriyi soyan (yaradır). (K.) ― -b2- Yüzünü soyan bir kadın, (K,) yani yüzünün dış derisini, ten rengi berrak olsun diye, [**قَشُورٌ** denilen] ilaçla; (K, TA;) ve yüzünü yahut başkasının yüzünü [**غُمْرَة** denilen merhem türü] ile ovalayan; (TA;) bunun gibi ↓ **مَقْشُورَةٌ** da: (K:) ki bu sonuncu [ayrıca] kendisine bunun yapıldığı kadın anlamına gelir. (TA.) Bir hadîste **قَاشِرَة** ve **مَقْشُورَةٌ** lânetlenmiştir. (M, K.) ― -b3- **مَطْرَةٌ قَاشِرَةٌ**, (S,) ve ↓ **قُشْرَةٌ**, ve ↓ **قُشَرَةٌ**, (M, K, TA,) Yeryüzünün yüzeyini soyan yahut sıyıran bir yağmur, (S, M, K, TA, [K’da **مَطَرٌ يَقْشِرُ**, M’deki **مَطْرَةٌ تَقْشِرُ**’ün yerine konmuştur]) ve şiddetle yağan bir yağmur olmakla, yerden çakılları gideren (yağmur). (TA.) ― -b4- **سَنَةٌ قَاشِرَةٌ**, (TA,) ve ↓ **قَاشُورَةٌ**, (S, M, K,) ve ↓ **قَاشُورٌ**, (M, K,) (mecaz:) Her şeyi soyan yahut sıyırıp alan bir yıl: (M, K:) yahut insanları; ve develeri yahut benzerini soyan yahut sıyırıp alan: (M:) kısırlık, kuraklık yahut kıtlık yılı. (S.) **أَقْشَرُ**’e de bak.

**قَاشُورٌ**
**قَاشُورٌ** ذ ve **قَاشُورَةٌ**: **قَاشِرَةٌ**’ye bak.

**أَقْشَرُ**
**أَقْشَرُ** ذ Kabuğu, dış kabuğu, ağaç kabuğu veya benzeri soyulmuş bir şey. (M, K.) ― -b2- Şiddetli sıcaklık sebebiyle burnunun derisi sıyrılmış kimse: (M, K: *) yahut (M’ye göre böyle; fakat K’da, ve) (mecaz:) sanki derisi yüzülmüş gibi pek kızarmış kimse, (S, M, K,) (M,) yahut sanki ince derisi soyulmuş gibi. (TA.) ― -b3- Bir kısmı ottan çıplak ve bir kısmı ot bitiren yer: ve ottan çıplak yer. (TA.) ― -b4- **شَجَرَةٌ قَشْرَآءُ** Soyulmuş yahut kabuğu çıkarılmış bir ağaç: (M:) yahut sanki bir kısmı soyulmuş yahut kabuğu çıkarılmış, (M, K,) bir kısmı da değil. (M.) ― -b5- **حَيَّةٌ قَشْرآءُ** Derisini (gömleğini) atan yahut derisi (gömleği) atılmış yılan; eş anlamlısı **سَالِخٌ**: (M, K:) yahut sanki derisinin bir kısmı atılmış, bir kısmı da değil. (TA.) ― -b6- **عَامٌ أَقْشَرُ** Şiddetli bir yıl. (TA.) **قَاشِرَةٌ**’ye de bak.

**مُقَشَّرٌ**
**مُقَشَّرٌ** ذ Kabuğu, dış kabuğu, ağaç kabuğu veya benzeri soyulmuş yahut çıkarılmış bir şey; soyulmuş, dış kabuğu çıkarılmış, kabuğu çıkarılmış, vb. (TA.) 1’e bak. ― -b2- **فُسْتُقٌ مُقَثَّرٌ** Kabuğu çıkarılmış fıstıklar; (S, TA;) ve baskın kullanım sebebiyle yalnız **مُقَسَّرٌ** da (denir). (Z, TA.)

**مَقْشُورَةٌ**
**مَقْشُورَةٌ** ذ : **قَاشِرَةٌ**’ye bak.

**مُقْتَشِرٌ**
**مُقْتَشِرٌ** ذ (mecaz:) Çıplak. (K, TA.) ― -b2- (mecaz:) Yaşlı bir adam: çünkü elbiselerini kendisine ağır bulur ve onları üzerinden atar. (TA.)
