# قشعم (ق-ش-ع-م) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D8%B9%D9%85
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B4%D8%B9%D9%85

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ق - ش - ع - م
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D8%B9%D9%85/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

القَشْعَمُ من النسور والرجال: المُسِنُّ. وأمُّ قَشْعَمٍ: المنيَّة والداهيةُ. والقُشْعُمانُ: العظيمُ الذَكَرُ من النسور.

##### Türkçe

**القَشْعَمُ** akbabalardan ve erkeklerden: yaşlı olan. Ve **أمُّ قَشْعَمٍ**: ölüm ve musibet. Ve **القُشْعُمانُ**: akbabalardan büyük erkek olan.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D8%B9%D9%85/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

القُشْعُوم: الصغيرة الجسم، وبه سمي القُراد، وهو القُرْشوم والقِرْشامُ. والقَشْعَمُ والقِشْعامُ: المُسِنُّ من الرجال والنُّسور والرخَم لطول عمره، وهو صفة، والأُنثى قَشْعم؛ قال الشاعر:
ترَكْتُ أَباكَ قد أَطْلَى، ومالَتْ
عليه القَشْعَمانِ من النُّسور
وقيل: هو الضخم المسن من كل شيء. قال أَبو زيد: كل شيء يكون ضخماً فهو قَشْعمٌ؛ وأَنشد:
وقِصَعٌ تُكْسَى ثُمالاً قَشْعما
والثُّمال: الرَّغْوة. وأُمُّ قَشْعَم: الحَرب، وقيل: المنيَّة، وقيل: الضبع، وقيل: العنكبوت، وقيل: الذِّلة؛ وبكل فسر قول زهير: فشَدّ ولم يُفْزِعْ بُيوتاً كثِيرةً،
لدَى حيثُ أَلقَتْ رَحْلَها أُمُّ قَشْعَمِ
الأَزهري: الشيخ الكبير يقال له قَشْعم، القاف مفتوحة والميم خفيفة، فإِذا ثقلت الميم كسرت القاف، وكذلك بناء الرباعي المنبسط إهذا ثُقل آخره كُسِر أَوله؛ وأَنشد للعجاج:
إِذْ زَعَمَتْ رَبِيعةُ القِشْعَمُّ
قال ابن سيده: القِشْعَمُّ مثل القَشْعم. وقَشْعَم: من أَسماء الأَسد، وكان ربيعة بن نزار يسمى القَشْعم؛ قال طرفة:
والجَوْزُ مِن رَبيعةُ القَشَعَم
أَراد القَشْعم فوقف، وأَلقى حركة الميم على العين، كما قالوا البَكِرْ، ثم أَوقعوا القَشْعم على القبيلة؛ قال:
كِذ زعمت ربيعةٍ القَشْعَمُّ
شدَّد ضرورة وأَجرى الوصل مجرى الوقف.

##### Türkçe

**القُشْعُوم**: gövdesi küçük olan; ve onunla **القُراد** adlandırılmıştır; o, **القُرْشوم** ve **القِرْشامُ**’dur. Ve **القَشْعَمُ** ve **القِشْعامُ**: ömrünün uzunluğundan dolayı erkeklerden, akbabalardan ve **الرخَم**’dan yaşlı olan; o bir sıfattır; dişisi **قَشْعم**’dır; şair dedi ki:

Babanı, tüyleri dökülmüş olarak bıraktım; ve
üzerine akbabalardan iki **القَشْعَمانِ** meyletti.

Ve denildi ki: o, her şeyden iri yaşlı olandır. Ebû Zeyd dedi: her şey iri olursa o **قَشْعمٌ**’dur; ve inşad etti:

Ve kaseler, köpükle kaplanır, **قَشْعما**.

Ve **الثُّمال**: köpüktür. Ve **أُمُّ قَشْعَم**: savaş; ve denildi ki: ölüm; ve denildi ki: sırtlan; ve denildi ki: örümcek; ve denildi ki: zillet; ve bunların her biriyle Züheyr’in sözü tefsir edilmiştir:

Çekti ve çok evleri korkutmadı,
**أُمُّ قَشْعَمِ**’in yükünü bıraktığı yerin yanında.

El-Ezherî: büyük yaşlı şeyhe **قَشْعم** denir; **القاف** fethalı ve **الميم** hafiftir; artık **الميم** ağırlaştırılırsa **القاف** kesrelenir; ve yayvan rubâînin binası da böyledir: sonu ağırlaştırılırsa başı kesrelenir; ve A‘câc’tan inşad etti:

Rabî‘a, **القِشْعَمُّ** diye iddia ettiğinde.

İbn Sîde dedi: **القِشْعَمُّ**, **القَشْعم** gibidir. Ve **قَشْعَم**: aslanın adlarındandır; ve Rabî‘a b. Nizâr **القَشْعم** diye adlandırılırdı; Tarafe dedi:

Ve ceviz, Rabî‘a’dan, **القَشَعَم**.

**القَشْعم**’ı kastetti de durdu; ve **الميم**’in harekesini **العين** üzerine attı; tıpkı **البَكِرْ** dedikleri gibi; sonra **القَشْعم**’ı kabile üzerine vâki kıldılar; dedi ki:

Rabî‘a’nın **القَشْعَمُّ** diye iddia ettiği gibi.

Zaruret olarak şeddeli yaptı ve vaslı vakfın mecrasına yürüttü.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D8%B9%D9%85/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ق ش ع م * * القَشْعَمُ * من النسور والرجال المسن

##### Türkçe

* ق ش ع م * * **القَشْعَمُ** * akbabalardan ve yaşlı erkeklerden (olan).

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D8%B9%D9%85/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

| | ( القَشْعَمُ ، كَجَعْفَر : المُسِنُّ من | الرِّجَالِ والنُّسُورِ ) كما في الصِّحاح ، زادَ | غَيرهُ : والرَّخَمُ لطُولِ عُمْرِهِ ، وهو | صِفَةٌ . | | ( و ) قِيلَ : هو ( الضَّخْمُ ) المُسِنُّ مِنْ | كُلِّ شَيْءٍ . | | ( و ) أَيضًا ( الأَسَدُ ) لضَخَامَتِهِ . | | ( و ) أَيضًا ( لَقَبُ رَبِيعَةَ بنِ نَزَارٍ ) أَبِي | قَبِيلَةٍ ، ثم أَوْقَعُوهُ عَلَى القَبِيلَةِ وهُمُ | القَشَاعِمَةُ ، ( أَوْ هُوَ ) قِشْعَمُّ ، ( كإردَبٍّ ) | لُقِّبَ بِهِ لِضَخَامَتِهِ . | | ( وأُمُّ قَشْعَمٍ : الحَرْبُ . | | ( و ) قِيلَ : ( المَنِيَّةُ والدَّاهِيَةُ ) كما في | الصِّحاح ، وبه فُسِّرَ قولُ زُهَيْر : | % ( * لَدَى حَيثُ أَلْقَتْ رَحْلَهَا أُمُّ قَشْعَمِ * % ) % | | ( و ) أُمُّ قَشْعَمٍ : من كُنَى ( الضَّبُع ) ، | وبه فُسِّرَ قَولُ زُهَيْرٍ أيضًا . | | ( و ) أَيضًا ( العَنْكَبُوتُ ) ، وبه فُسِّر | قَولُ زُهَيْرٍ أيضًا . | | ( و ) أيضًا ( قَرْيَةُ النَّمْلِ ) . | | ( والقُشْعُمَانُ ، بالضَّمِّ ) . وفي الصِّحَاحِ : | مثالُ الثُّعْلُبَانِ والعُقْرُبَانِ . ( و ) ذَكَرَ غَيرُه | فيه ( الفَتحَ ، و ) مِثْلُهُ القِشْعَامُ ، ( كَقِرْطَاسٍ : | النَّسْرُ الذَّكَرُ العَظِيمُ ) ، وفي الصِّحَاحِ : | العَظِيمُ الذَّكَرُ مِنَ النُّسُورِ . | | ( والقِشْعَامَةُ ، بالكَسْرِ : الفَخُّ ) : يُوضَعُ | للصَّيْدِ . | | ( و ) القُشْعُومُ ، ( كَزُنْبُورٍ : الصَّغِيرُ | الجِسْمِ ) الضَّاوِي القَمِيءُ

| | ( و ) أَيضًا : ( القُرادُ ) لِصِغَرِ جِسْمِهِ . | [ ] ومِمَّا يُسْتَدْرَك عليه : | | القِشْعَمُّ كإِرْدَبٍّ : الضَّخْمُ المُسِنُّ من | كُلِّ شيء . | | والقِشْعَامُ : المُسِنُّ من الرِّجَالِ | والنُّسُورِ . | | وأُمُّ قَشْعَمٍ : الذِّلَّةُ ، وبه فُسِّر بَيتُ | زُهَيْر أيضًا . | | وفي هَمْع الهَوَامِعِ : القِشْعَامُ : | العَنْكَبُوتُ مِمَّا جَاءَ على فِعْلانَ غير | المُضاعَفِ ، وذكره في المُزْهِرِ أيضًا . |

##### Türkçe

| | **القَشْعَمُ** , **كَجَعْفَر**: Sıhâh’ta olduğu üzere, erkeklerden ve akbabalardan yaşlı olan. Başkası artırdı: ve uzun ömründen dolayı **الرَّخَمُ**; o bir sıfattır. | | (Ve) denildi: o, her şeyden iri yaşlı olandır, yani **الضَّخْمُ**. | | (Ve) ayrıca, iriliğinden dolayı **الأَسَدُ**. | | (Ve) ayrıca, bir kabîlenin babası olan **رَبِيعَةَ بنِ نَزَارٍ**’ın lakabı; sonra onu kabîle üzerine koydular; onlar **القَشَاعِمَةُ**’dir. (Yahut o) **قِشْعَمُّ**’dur, **كإردَبٍّ**; iriliğinden dolayı onunla lakaplandırıldı. | | (**وأُمُّ قَشْعَمٍ**: savaş.) | | (Ve) denildi: Sıhâh’ta olduğu üzere **المَنِيَّةُ والدَّاهِيَةُ** (ölüm ve musibet); bununla Züheyr’in sözü tefsir edildi: | % ( * لَدَى حَيثُ أَلْقَتْ رَحْلَهَا أُمُّ قَشْعَمِ * % ) % | | (Ve) **أُمُّ قَشْعَمٍ**: **الضَّبُع**’ın künyelerindendir; bununla Züheyr’in sözü de tefsir edildi. | | (Ve) ayrıca **العَنْكَبُوتُ**; bununla Züheyr’in sözü de tefsir edildi. | | (Ve) ayrıca **قَرْيَةُ النَّمْلِ**. | | (**القُشْعُمَانُ** , damme ile). Sıhâh’ta: **الثُّعْلُبَانِ** ve **العُقْرُبَانِ** misali. (Ve) başkası onda **الفَتحَ**’ı zikretti; ve onun benzeri **القِشْعَامُ**’dur, **كَقِرْطَاسٍ**: büyük erkek akbaba; Sıhâh’ta: akbabalardan büyük erkek olan. | | (**القِشْعَامَةُ** , kesre ile: **الفَخُّ**): av için konulur. | | (Ve) **القُشْعُومُ** , **كَزُنْبُورٍ**: cismi küçük olan; zayıf, bayağı. | | (Ve) ayrıca: cisminin küçüklüğünden dolayı **القُرادُ**. | [ ] Üzerine istidrâk olunanlardandır: | | **القِشْعَمُّ** **كإِرْدَبٍّ**: her şeyden iri yaşlı olan. | | **القِشْعَامُ**: erkeklerden ve akbabalardan yaşlı olan. | | **أُمُّ قَشْعَمٍ**: zillet; bununla Züheyr’in beyti de tefsir edildi. | | **هَمْع الهَوَامِعِ**’de: **القِشْعَامُ**: **العَنْكَبُوتُ**; **المُضاعَفِ** olmayan **فِعْلانَ** vezni üzere gelenlerdendir; onu **المُزْهِرِ**’de de zikretti. |
