# قشف — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D9%81/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B4%D9%81/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قشف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D9%81.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: قشف

بالقاف والشين والفاء معهما
ق ش ف، ف ش ق، ش ف ق، ق ف ش مستعملات قشف: القَشَفُ: القذر على الجلد، ورجل مُتَقِشِّفٌ: لا يتعاهد الغسل والنظافة، فهو قَشِفٌ، ويخفف أيضاً فيسكن الشين.
وقَشُفَ قَشافةً وقَشِفَ قَشَفاً فيمن ثعل أي لا يبالي ما تلطخ بجسده.
فشق: الفَشَقُ: المباغتة، ويقال: هو انتشار الحرص.
والفَشْق: ضرب من الأكل في شدة.
شفق: الشَّفَقُ: الرديء من الأشياء وقلما يجمع. وأَشْفَقْتُ أي جئت به شَفَقاً.
وأَشْفَقْتُ العطاء وشفقته تَشفيقاً: جعلته شَفَقاً.
وملحفة شَفَقٌ، وثوب شَفَقٌ سواء.
والشَّفَقُ: الخوف، وهو مُشفِقٌ أي خائف.
والشَّفَقُ والشفقة: أن يكون الناصح من النصح خائفاً على المنصوح، وأشْفَقْتُ عليه أن يناله مكروه.
والشَّفيقُ: الناصح الحريص على صلاح المنصوح.
وقوله تعالى: "إنا كنا قبل في أهلنا مُشْفِقينَ، أي خائفين من هذا اليوم".
والشَّفَقُ: الحمرة من غروب الشمس إلى وقت العشاء "الأخيرة".
قفش: "القَفْش، ساكن الفاء، ضرب من الأكل في شدة".
والقَفْشُ لا يستعمل إلا في الافتعال كالعنكبوت ونحوها إذا انجحر وضم إليه جراميزه وقوائمه، قال:
كالنعكبوت اقتَفَشَتْ في الجحر
ويقال: اقفَنْشَشتْ مكان اقتَفَشَتْ.

### Türkçe

**بالقاف والشين والفاء معهما**
**ق ش ف**, **ف ش ق**, **ش ف ق**, **ق ف ش** kullanımdadır. **قشف**: **القَشَفُ**: derinin üzerindeki pislik; ve **مُتَقِشِّفٌ** adam: yıkanmayı ve temizliği gözetmez; o hâlde o **قَشِفٌ**tir; ayrıca hafifletilir de, böylece **الشين** sükûnlu kılınır.
Ve **قَشُفَ** **قَشافةً** ve **قَشِفَ** **قَشَفاً**; **ثعل** olan kimse hakkında, yani bedenine ne bulaştığına aldırmaz.

**فشق**: **الفَشَقُ**: ansızın basma; ve denilir ki: o, hırsın yayılmasıdır.
Ve **الفَشْق**: şiddet içinde yemenin bir türüdür.

**شفق**: **الشَّفَقُ**: şeylerin kötüsü; ve nadiren çoğul yapılır. Ve **أَشْفَقْتُ**: yani onu **شَفَقاً** olarak getirdim.
Ve **أَشْفَقْتُ** bağışı ve onu **شفقته** **تَشفيقاً**: onu **شَفَقاً** kıldım.
Ve **ملحفة شَفَقٌ**, ve **ثوب شَفَقٌ** eşittir.
Ve **الشَّفَقُ**: korkudur; ve o **مُشفِقٌ**tir, yani korkan.
Ve **الشَّفَقُ** ve **الشفقة**: öğüt verenin, öğütten dolayı öğüt verilene karşı korkar olmasıdır; ve **أشْفَقْتُ** ona, ona bir hoşlanılmayanın erişmesinden (korktum).
Ve **الشَّفيقُ**: öğüt verilene ıslahı için hırslı öğüt veren.
Ve Yüce Allah’ın sözü: “إنا كنا قبل في أهلنا مُشْفِقينَ، أي خائفين من هذا اليوم”: yani bu günden korkanlar.
Ve **الشَّفَقُ**: güneşin batışından yatsı vaktine, “**الأخيرة**”ye kadar olan kızıllık.

**قفش**: “**القَفْش** (fâ’sı sükûnlu), şiddet içinde yemenin bir türüdür”.
Ve **القَفْشُ** ancak ifti‘âl babında kullanılır; örümcek ve benzerleri gibi, yuvasına girdiğinde ve ona **جراميزه**ni ve ayaklarını topladığında; dedi ki:

كالنعكبوت اقتَفَشَتْ في الجحر

Ve denilir ki: **اقفَنْشَشتْ**, **اقتَفَشَتْ** yerine.
