# قصا — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B5%D8%A7/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B5%D8%A7/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قصا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B5%D8%A7.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: قصا

قَصا المكان يَقْصو قُصُوًّا: بَعُدَ فهو قَصِيٌّ. وأرضٌ قاصِيةٌ وقَصِيَّةٌ. وقَصَوْتُ عن القوم: تباعدت. والقَصا: البعد والناحية. يقال: قَصِيَ فلان عن جوارنا بالكسر يَقْصي قَصًا، وأقْصَيْتُهُ أنا فهو مُقْصًى، ولا تقل مَقْصِيٌّ. ويقال: ذهبتُ قَصا فلانٍ، أي ناحيَته. وكنت منه في قاصِيَتِهِ، أي ناحيته. ويقال: هلمّ أُقاصِكَ أينا أبْعَدُ من الشر. وقَصَوْتُ البعير فهو مَقْصُوٌّ، إذا قطعتَ من طرف أذنه، وكذلك الشاة. يقال: شاةٌ قَصْواءُ وناقةٌ قَصْواءُ. والقَصِيَّةُ من الإبل: الموَدَّعة الكريمة التي لا تُجهَد في الحلب ولا تُركَب، وهي مُتَدَّعةٌ. وإذا حُمِدَت إبل الرجل قيل: فيها قَصايا يثق بها، أي فيها بقيةٌ إذا اشتدَّ الدهر. ويقال: فلانٌ بالمكان الأقْصى، والناحية القُصْوى والقُصْيا بالضم فيهما. ونزلنا منزلاً لا يُقْصيهِ البصر. أي لا يَبْلُغُ أقْصاهُ. واسْتَقْصى فلانٌ في المسألة وتَقَصَّى بمعنى.

### Türkçe

**قَصا** yer **يَقْصو** **قُصُوًّا**: uzak oldu; artık o **قَصِيٌّ**’dir. Ve **أرضٌ قاصِيةٌ** ve **قَصِيَّةٌ**. Ve “kavimden **قَصَوْتُ**”: uzaklaştım. Ve **القَصا**: uzaklık ve taraf. Denir ki: “Falan komşuluğumuzdan **قَصِيَ**” (kesre ile) **يَقْصي** **قَصًا**; ve ben onu **أقْصَيْتُهُ**; artık o **مُقْصًى**’dır; ve **مَقْصِيٌّ** deme. Ve denir ki: “Falanın **قَصا**’sına gittim”, yani onun tarafına. Ve ondan **قاصِيَتِهِ**’nde idim, yani onun tarafında. Ve denir ki: “Haydi, seni **أُقاصِكَ**; hangimiz şerden daha uzağız?” Ve deveyi **قَصَوْتُ**; artık o **مَقْصُوٌّ**’dur; kulağının ucundan kestiğin zaman; koyun da böyledir. Denir ki: **شاةٌ قَصْواءُ** ve **ناقةٌ قَصْواءُ**. Ve develerden **القَصِيَّةُ**: bırakılmış, değerli olan; sağımda yordurulmaz ve binilmez; o **مُتَدَّعةٌ**’dır. Ve bir adamın develeri övüldüğü zaman denir ki: “Onda, kendisine güvendiği **قَصايا** vardır”; yani zaman şiddetlendiğinde onda bir bakiye vardır. Ve denir ki: “Falan en uzak yerde (**بالمكان الأقْصى**)dır”; ve taraf **القُصْوى** ve **القُصْيا** (ikisi de damme ile) bunlardadır. Ve öyle bir menzile indik ki, bakış onu **يُقْصيهِ**; yani onun en uzağına (**أقْصاهُ**) ulaşmaz. Ve falan meselede **اسْتَقْصى** etti ve **تَقَصَّى**; (ikisi) anlamca (aynıdır).
