# قصص — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B5%D8%B5/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B5%D8%B5/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قصص](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B5%D8%B5.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: قصص

قَصَّ أثرَه، أي تتبَّعه. قال الله تعالى: "فارْتَدَّ على آثارِهما قَصَصاً". وكذلك اقْتَصَّ أثرَه، وتَقَصَّصَ أثرَه. والقِصَّةُ: الأمرُ والحديث. وقد اقْتَصَصْتُ الحديث: رويته على وجهه. وقد قَصَّ عليه الخبرَ قَصَصاً. والاسمُ أيضاً القَصَصُ بالفتح، وُضِعَ موضع المصدر حتَّى صار أغلبَ عليه. والقِصَصُ، بكسر القاف: جمع القِصَّةِ التي تُكْتَبُ. والقِصاصُ: القَوَدُ. وقد أقَصَّ الأميرُ فلاناً من فلان، إذا اقْتَصَّ له منه فجرحه مثل جرحه، أو قتَلَه قَوَداً. واسْتَقَصَّهُ: سأله أن يُقِصَّهُ منه. وتَقاصَّ القومُ، إذا قاصَّ كلُّ واحدٍ منهم صاحبَه في حسابٍ أو غيره. ويقال: ضربه حتَّى أقَصَّهُ من الموت، أي أدناه منه. وقال الفراء: قَصَّهُ الموتُ وأقَصَّهُ بمعنًى، أي دنا منه. وكان يقول: ضربه حتَّى أقَصَّهُ الموت. وقَصَصْتُ الشَعرَ: قطعته. وطائرٌ مَقْصوصُ الجناح. والمِقَصُّ: المقراضُ، وهما مِقَصَّانِ. قال الأصمعي: قُصاصُ الشَعْرِ حيث تنتهي نبتَتُهُ من مقدّمه ومؤخّره. وفيه ثلاث لغاتٍ: قُصاصُ وقَصاصٌ وقِصاصٌ، والضم أعلى. قال ابن السكيت: القَصيصَةُ: نبتٌ يخرج إلى جانبه الكمأةُ، والجمع قَصيصٌ. وقد أقَصَّتِ الأرضُ، أي أنبتته. ويقال أيضاً: أقَصَّتِ الشاةُ والفرسُ: استبانَ حَملُها، فهي مُقِصٌّ من خيلٍ مَقاصَّ، والقصيصَةُ من الإبل: الزاملةُ يُحْمَلُ عليها الطعامُ والمتاعُ لضعفها. والقَصُّ: رأس الصدر، يقال له بالفارسية سَرْسينَه. وكذلك القَصَصُ للشاة وغيرها. ومنه قولهم: هو ألْزَمُ لك من شُعَيْراتِ قَصِّكَ. والقَصَّةُ: الجِصُّ، لغةٌ حجازيةٌ. وقد قَصَّصَ دارَهُ، أي جَصَّصَها. والقُصَّةُ بالضم: شَعْرُ الناصية.

### Türkçe

**قَصَّ أثرَه**: yani onu izledi. Allah Teâlâ dedi ki: “Böylece ikisi de izleri üzerine **قَصَصاً** olarak geri döndü.” Keza **اقْتَصَّ أثرَه** ve **تَقَصَّصَ أثرَه**.

**القِصَّةُ**: iş ve hadis. Ve ben **اقْتَصَصْتُ الحديث**: onu olduğu vechi üzere rivayet ettim. Ve ona haberi **قَصَصاً** olarak **قَصَّ** etti. İsim de fetha ile **القَصَصُ**’tur; masdarın yerine konuldu, ta ki ona daha galip oldu.

Ve **القِصَصُ**, **القاف**’ın kesriyle: yazılan **القِصَّةِ**’nin cem‘idir.

**القِصاصُ**: kısas (misilleme). Ve emir, falanı falandan **أقَصَّ** etti; ona ondan **اقْتَصَّ** ettiğinde, onu kendi yarası gibi yaraladı; yahut onu kısas olarak öldürdü. Ve **اسْتَقَصَّهُ**: ondan kendisine kısas yapmasını istedi. Ve kavim **تَقاصَّ** etti; her birinin, hesapta veya başkasında, arkadaşını karşılıklı mahsuplaştığı vakit. Ve denir: onu dövdü, ta ki onu ölümden **أقَصَّهُ** etti; yani onu ona yaklaştırdı.

Ve el-Ferrâ dedi: Ölüm onu **قَصَّهُ** etti ve onu **أقَصَّهُ** etti, bir mânâ ile; yani ona yaklaştı. Ve derdi: onu dövdü, ta ki ölüm onu **أقَصَّهُ** etti.

Ve ben **قَصَصْتُ الشَعرَ**: onu kestim. Ve kanadı kesilmiş kuş: **مَقْصوصُ الجناح**. Ve **المِقَصُّ**: makas; ikisi **مِقَصَّانِ**’dır.

El-Asma‘î dedi: **قُصاصُ الشَعْرِ**, önünden ve arkasından bitişinin sona erdiği yerdir. Ve onda üç lugat vardır: **قُصاصُ** ve **قَصاصٌ** ve **قِصاصٌ**; ve damme daha yüksektir.

İbnü’s-Sikkît dedi: **القَصيصَةُ**: yanında trüf mantarı çıkan bir bitkidir; cem‘i **قَصيصٌ**’dur. Ve yer **أقَصَّتِ**; yani onu bitirdi.

Ve ayrıca denir: koyun ve at **أقَصَّتِ**: gebeliği belirgin oldu; o, atlardan **مُقِصٌّ**’dur, **مَقاصَّ**. Ve develerden **القصيصَةُ**: zayıflığından dolayı üzerine yiyecek ve eşya yüklenen yük devesidir.

**القَصُّ**: göğsün başıdır; Farsçada ona **سَرْسينَه** denir. Keza koyun ve başkası için **القَصَصُ**. Ondandır ki onların sözü: O, senin için **شُعَيْراتِ قَصِّكَ**’den daha lâzımdır.

**القَصَّةُ**: alçı; Hicazî bir lugattır. Ve evini **قَصَّصَ** etti; yani onu alçıladı.

**القُصَّةُ** damme ile: perçem saçı.
