# قضع (ق-ض-ع) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B6%D8%B9
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B6%D8%B9

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ق - ض - ع
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B6%D8%B9/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب العين و القاف والضاد
)ق ع ض، ق ض ع مستعملان( قعض: القَعْضُ: عَطْفُكَ رأس الخَشَبَةِ كعَطْفِكَ عُرُوشَ الكَرْم والهَوْدَج، يقال: قَعَضَها فانقعضتْ أي حَنَاها فانْحَنَتْ، قال رؤبة يُخاطبُ امرأته:
إمّا تَرَيْ دَهْري حَنَاني خَفْضَا
أُطْرَ الصَّناعين العريش القَعْضا
فَقَد أُفَدّي مِرجَما منْقَضّا
قضع: قُضَاعَةُ: اسمُ كَلْب الماء. والقَضْعُ: القَهْرُ. وإن قُضَاعَةَ قَهَروا قَوْما فسُمُّوا بذلك، وقيل: هو اسم رَجُل سمِّي بذلك لانقضاعِه عن أمِّه.
وقيل: هو من القَهْر لأنه قَهَرَ قَوْماً فسُمِّي به. وهو أبو حَيّ من اليمن واسمُهُ قُضاعَةُ بن مالك بن حِمَيْر بن سبَأ.
وتَزْعُمُ نسَّابَةُ مُضر أنَّهُ قُضَاعَةُ بن مَعَدِّ بن عَدَنانَ. قال: وكانوا أشِدَّاء على أعدائهم في الحُرُوب ونحوها.

##### Türkçe

باب **العين** و **القاف** و**الضاد**
(**ق ع ض**، **ق ض ع** kullanımdadır) **قعض**: **القَعْضُ**: odun parçasının başını, asmanın çardaklarını ve **الهَوْدَج**’i bükmen gibi bükmendir; şöyle denir: **قَعَضَها** da **فانقعضتْ**; yani onu eğdi de o eğildi. Rü’be, karısına hitap ederek dedi:
İmّا tَرَيْ dَهْri حَنَani خَفْضَا
أُطْرَ الصَّناعين العريش **القَعْضا**
فَقَد أُفَدّي mِرجَma mنْقَضّا
**قضع**: **قُضَاعَةُ**: su köpeğinin adıdır. **القَضْعُ**: kahretmektir. Ve şüphesiz **قُضَاعَةَ** bir kavmi kahrettiler de bununla adlandırıldılar; ve denildi ki: o, annesinden ayrılıp kopması sebebiyle bununla adlandırılmış bir adamın adıdır.
Ve denildi ki: o, kahretmektendir; çünkü o bir kavmi kahretti de onunla adlandırıldı. O, Yemen’den bir hayyın babasıdır ve onun adı **قُضاعَةُ بن مالك بن حِمَيْر بن سبَأ**’dır.
Ve **مُضر**’ın nesep âlimi, onun **قُضَاعَةُ بن مَعَدِّ بن عَدَنانَ** olduğunu iddia eder. Dedi: ve onlar, savaşlarda ve benzerlerinde düşmanlarına karşı daha şiddetli idiler.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B6%D8%B9/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

القُضاعَةُ: كلبةُ الماء.

##### Türkçe

**القُضاعَةُ**: su köpeği.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B6%D8%B9/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب العين والقاف مع الضاد
قعض ، قضع
استعمل من وجوهه : قعض ، قضع .
قعض : قال الليث وغيره : القَعْض : عطفك الخشبة ، كما تُعطَف عُروش الكَرْم . وقد قعضه فانقعضَ ، أي انحنى . وقال رؤبة :
أَطْرَ الصَّنَاعَيْنِ العريشَ القَعْضا
قضع : أبو العباس عن ابن الأعرابي قال : قُضاعة مأخوذ من القَضْع ، وهو القهر . يقال قَضَعه قَضْعاً . قال : والقُضاعة أيضاً : كلبة الماء . قال : وكانوا أشدّاء كَلِبينَ في الحروب ونحوِ ذلك .
قال الليث : وقال ابن الأعرابي في موضع آخر القُضاعة : القَهْر . وبه سمِّيت قضاعة .

##### Türkçe

باب **العين** و**القاف** مع **الضاد**
**قعض** ، **قضع**
Şu vecihlerinden kullanılmıştır: **قعض** ، **قضع**.

**قعض**: **الليث** ve başkaları dedi: **القَعْض**: odunu bükmendir; **الكَرْم**’ın **عُروش**’u büküldüğü gibi. Ve onu **قعض** etti de **انقعضَ**; yani eğildi. **رؤبة** dedi:
أَطْرَ الصَّنَاعَيْنِ العريشَ القَعْضا

**قضع**: **أبو العباس**’ın **ابن الأعرابي**’den (rivayetiyle) dedi: **قُضاعة** **القَضْع**’dan alınmıştır; o da kahretmedir. Denir: onu **قَضَعه** **قَضْعاً**. Dedi: ve **القُضاعة** da: su köpeği (su köpeği dişisi). Dedi: ve onlar savaşlarda ve bunun benzerinde daha şiddetli, daha köpeksi idiler.

**الليث** dedi: ve **ابن الأعرابي** başka bir yerde dedi ki **القُضاعة**: kahretmedir. Ve onunla **قضاعة** adlandırıldı.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B6%D8%B9/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب القاف والضاد وما يثلثهما)
(قضع)  القاف والضاد والعين أصلٌ صحيح، وقياسه القهر والغلَبة. قالوا: القَضْع: القَهْر. قال الخليل: وبذلك سمِّيت قُضاعة. وذكر ناسٌ أنّ قَضاعة سمِّي بذلك لأنَّه انقضع عن قومِه، أي انقطع. فإن كان هذا صحيحاً فهو من باب الإبدال، تكون الضّاد مبدلةً من طاء. وقال ابن دريد: "تقضَّع القومُ: تفرّقوا([1])". وهذا من الإبدال أيضاً.
(قضف)  القاف والضاد والفاء أُصَيلٌ يدلُّ على دِقَّة ولطافة. فالقَضَف: الدِّقَّة؛ يقال عُودٌ قَضِف وقَضِيفٌ. وجمع قضيف قِضاف. ومنه القَضَفة، والجمع قُِضْفان: قطعةٌ من رمل تنْقضِفُ([2]) من معظمه، أي تنكسر.
(قضم)  القاف والضاد والميم كلمتانِ متباينتان لا مناسبةَ بينهما: إحداهما القَضْم: قَضْم الدَّابَّة شعيرَها؛ يقال قَضِمَتْ تَقْضَم. ويقولون: ما ذُقتُ قَضَاما. ويقال: القَضْم: الأكل بأطراف الأسنان، والخَضْم بالفم كلِّه.
والكلمة الأخرى: القضيم، يقال إنَّه الجِلدُ الأبيض، أو الصَّحيفة البيضاء. قال النابغة:
كأنَّ مَجرَّ الرامساتِ ذُيولَها *** عليه قَضِيمٌ نمَّقتهُ الصَّوانعُ([3])(قضي)  القاف والضاد والحرف المعتل أصلٌ صحيح يدلُّ على إحكام أمرٍ وإتقانهِ وإنفاذه لجهته، قال الله تعالى: ﴿فقَضَاهُنَّ سَبْعَ سَمَوَاتٍ في يَوْمَيْنِ﴾ [فصلت 12] أي أحكَمَ خَلْقَهنّ. ثم قال أبو ذؤيب:
وعَليهما مَسرودتانِ قَضاهما *** داودُ أو صَنَعُ السَّوابِغِ تُبَّعُ([4])والقضاء: الحُكم. قال الله سبحانه في ذكر من قال: {فَاقْضِ مَا أَنْتَ
قَاضٍ} [طه 72] أي اصنَعْ واحكُمْ. ولذلك سمِّي القاضي قاضياً، لأنَّه يحكم الأحكامَ ويُنْفِذُها. وسمِّيت المنيَّةُ قضاءً لأنَّه أمر يُنْفَذُ في ابن آدم وغيرهِ من الخَلْق. قال الحارث ابن حِلِّزة:
وثمانونَ من تميمٍ بأيديـ *** ـهِمْ رماحٌ صُدورهنَّ القضاءُ([5])
أي المنيّة. وكلُّ كلمةٍ في الباب فإنَّها تجري على القياس الذي ذكرناه، فإذا هُمِز تغيَّر المعنى. يقولون: القَـُضْأة: العيب، يقال ما عليك منه قُضأةٌ وفي عينه قـَُضْأةٌ، أي فَساد.
(قضب)  القاف والضاد والباء أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على قطْعِ الشَّيء. يقال: قَضَبْتُ الشيءَ قَضْبا. وكان رسول الله صلى الله عليه وآله، إذا رأى التَّصليب في ثوبٍ قَضَبَه، أي قطعه. وانقضَب النَّجمُ من مكانه. قال ذو الرُّمَّة:
كأنَّه كوكبٌ في إِثْرِ عِفْرِيَةٍ *** مُسوَّمٌ في سَواد اللَّيلِ منقضِب([6])والقضيب: الغُصْن. والقَضْب: الرَّطْبة، سمِّيت لأنَّها تُقْضَب. والمَقَاضب: الأرَضُون تنبت القَضْب. وقَضَبت الكرم: قطعتُ أغصانَه أيّامَ الرَّبيع. وسيفٌ قاضِبٌ وقضيب: قطّاع. ورجلٌ قَضّابةٌ: قطَّاعٌ للأمور مقتدِرٌ عليها. وقُضَابة الكرم: ما يتساقط من أطرافه إذا قُضِب.
ومن الباب: اقتَضَبَ فلان الحديثَ، إذا ارتَجَله، وكأنَّه كلامٌ اقتطعَهُ منْ غير روِيّة ولا فِكْر. ويستعارُ هذا فيقال: ناقةٌ قضيب، إذا رُكِبَتْ قبلَ أن تُراض. وقد اقتضبتها. وقَضيب: واد. والله أعلم.
--------------ـــ
([1]) الجمهرة (3: 93).
([2]) في الأصل: "يتقضف"، وأثبت صوابه من القاموس.
([3]) ديوان النابغة 50 واللسان (قضم).
([4]) ديوان الهذليين (1: 19) والمفضليات (2: 228) واللسان (صنع، قضي).
([5]) البيت من معلقته المشهورة.
([6]) ديوان ذي الرمة ص1 واللسان (عفر، قضب).

ـ

##### Türkçe

(قاف ve **ضاد** ve ikisini üçleyen şey(ler) babı)
(**قضع**)  **القاف** ve **الضاد** ve **العين** sahih bir asıldır; onun kıyası kahır ve galebedir. Dediler ki: **القَضْع**: kahırdır. **الخليل** dedi: Ve bununla **قُضاعة** adlandırıldı. Bir topluluk zikretti ki **قَضاعة** bununla adlandırıldı; çünkü kavminden **انقضع** etti; yani koptu. Eğer bu sahih ise, o, ibdâl babındandır; **الضّاد**, **طاء**’dan بدل kılınmış olur. **ابن دريد** dedi: " **تقضَّع القومُ** : dağıldılar([1])". Bu da ibdâldendir.
(**قضف**)  **القاف** ve **الضاد** ve **الفاء**; incelik ve letafete delâlet eden küçük bir asıldır. Şu hâlde **القَضَف**: inceliktir; denir: **عُودٌ قَضِف** ve **قَضِيفٌ**. **قضيف**’in cemi **قِضاف**’dır. Ondandır **القَضَفة**; cemi **قُِضْفان**: kumdan bir parçadır; çoğundan **تنْقضِفُ**([2]); yani kırılır.
(**قضم**)  **القاف** ve **الضاد** ve **الميم**; aralarında münasebet olmayan iki ayrı kelimedir: Birincisi **القَضْم**: binit hayvanının arpasını **قَضْم** etmesi; denir: **قَضِمَتْ تَقْضَم**. Ve derler: **ما ذُقتُ قَضَاما**. Ve denir: **القَضْم**: dişlerin uçlarıyla yemektir; **الخَضْم** ise bütün ağızla.
Diğer kelime: **القضيم**; denir ki o, beyaz deridir; yahut beyaz sahifedir. **النابغة** dedi:
كأنَّ مَجرَّ الرامساتِ ذُيولَها *** عليه قَضِيمٌ نمَّقتهُ الصَّوانعُ([3])(**قضي**)  **القاف** ve **الضاد** ve illetli harf; bir işin sağlamlaştırılmasına, onun itkanına ve onu yönüne infaz etmeye delâlet eden sahih bir asıldır. Allah Teâlâ dedi ki: ﴿فقَضَاهُنَّ سَبْعَ سَمَوَاتٍ في يَوْمَيْنِ﴾ [Fussilet 12] yani onların yaratılışını sağlamlaştırdı. Sonra **أبو ذؤيب** dedi:
وعَليهما مَسرودتانِ قَضاهما *** داودُ أو صَنَعُ السَّوابِغِ تُبَّعُ([4])Ve **القضاء**: hükümdür. Allah سبحانه, şöyle diyenin zikrinde dedi: ﴿فَاقْضِ مَا أَنْتَ قَاضٍ﴾ [Tâhâ 72] yani yap ve hükmet. Bunun için **القاضي**, **قاضياً** diye adlandırıldı; çünkü hükümleri hükmeder ve onları infaz eder. Ve **المنيَّة**, **قضاءً** diye adlandırıldı; çünkü o, Âdemoğlunda ve yaratılmışlardan başkasında infaz olunan bir emirdir. **الحارث ابن حِلِّزة** dedi:
وثمانونَ من تميمٍ بأيديـ *** ـهِمْ رماحٌ صُدورهنَّ القضاءُ([5])
yani ölüm. Babtaki her kelime, zikrettiğimiz kıyasa göre cereyan eder; hemzelenirse mana değişir. Derler: **القَـُضْأة**: ayıptır; denir: **ما عليك منه قُضأةٌ** ve **وفي عينه قـَُضْأةٌ**; yani bozukluk.
(**قضب**)  **القاف** ve **الضاد** ve **الباء**; şeyin kesilmesine delâlet eden sahih bir asıldır. Denir: **قَضَبْتُ الشيءَ قَضْبا**. Resûlullah صلى الله عليه وآله, bir elbisede haçlamayı gördüğünde onu **قَضَبَه** ederdi; yani onu kesti. Ve yıldız yerinden **انقضَب** etti. **ذو الرُّمَّة** dedi:
كأنَّه كوكبٌ في إِثْرِ عِفْرِيَةٍ *** مُسوَّمٌ في سَواد اللَّيلِ منقضِب([6])Ve **القضيب**: daldır. Ve **القَضْب**: yaş ottur; **تُقْضَب** edildiği için adlandırıldı. Ve **المَقَاضب**: **الأرَضُون**’dur; **القَضْب** bitirir. Ve **قَضَبت الكرم**: bahar günlerinde dallarını kestim. Ve **سيفٌ قاضِبٌ** ve **قضيب**: kesicidir. Ve **رجلٌ قَضّابةٌ**: işlerin kesicisi, onlara muktedir olan. Ve **قُضَابة الكرم**: **قُضِب** edildiğinde uçlarından dökülen şeydir.
Ve babtandır: **اقتَضَبَ** falan kişi hadisi; onu irticalen söylediğinde; sanki o, düşünce ve fikir olmaksızın ondan kopardığı bir söz gibidir. Bu ödünç alınır da denir: **ناقةٌ قضيب**; terbiye edilmeden önce binildiğinde. Ve onu **اقتضبتها** ettim. Ve **قَضيب**: vadidir. Allah daha iyi bilir.
--------------ـــ
([1]) el-Cemhere (3: 93).
([2]) Asılda: " **يتقضف** ", ve doğrusu el-Kâmûs’tan tesbit edildi.
([3]) Dîvânu’n-Nâbiga 50 ve el-Lisân (**قضم**).
([4]) Dîvânu’l-Huzeliyyîn (1: 19) ve el-Mufaddaliyyât (2: 228) ve el-Lisân (**صنع**، **قضي**).
([5]) Beyit, meşhur muallakasındandır.
([6]) Dîvânu Zî’r-Rumme s1 ve el-Lisân (**عفر**، **قضب**).

ـ

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B6%D8%B9/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

القَضْعُ: القهر. قَضَعَه قَضْعاً. والقَضْعُ والقُضاعُ: تقطيع في البطن شديد. وفي بطنه تَقْضِيعٌ أَي تقطيع.
وانْقَضَعَ القومُ وتقضَّعوا: تفرّقوا. وتَقضَّع عن قومه: تباعَدَ. وقُضاعةُ: اسم كلب الماء. وفي التهذيب والصحاح: القُضاعةُ اسم كَلْبةِ الماءِ. وقُضاعةُ: أَبو قبيلة، سمي بذلك لانْقِضاعِه مع أُمّه، وقيل: هو من القهر، وقيل: هو أَبو حَيّ من اليمن قُضاعةُ بن مالكِ بنِ حِمْيَر بن سَبَإٍ، وتزعم نُسّابُ مُضَرَ أَنه قُضاعةُ بن مَعَدِّ بن عَدْنانَ، قال: وكانوا أَشِدَّاءَ كَلِبِينَ في الحروب ونحو ذلك.

##### Türkçe

**القَضْعُ**: kahretme. **قَضَعَه قَضْعاً**. Ve **القَضْعُ** ve **القُضاعُ**: karında şiddetli bir kesip-parçalama. Ve karnında **تَقْضِيعٌ**; yani kesip-parçalama.

Ve **انْقَضَعَ القومُ** ve **تقضَّعوا**: dağıldılar. Ve **تَقضَّع عن قومه**: kavminden uzaklaştı.

Ve **قُضاعةُ**: su köpeğinin adı. Ve Tehzîb ve Sıhâh’ta: **القُضاعةُ** su köpeği dişisinin adıdır. Ve **قُضاعةُ**: bir kabilenin babasıdır; annesiyle birlikte ayrılıp uzaklaşması sebebiyle bununla adlandırıldı; ve denildi ki: o, kahretmedendir; ve denildi ki: o, Yemen’den bir hayyın babasıdır: **قُضاعةُ بن مالكِ بنِ حِمْيَر بن سَبَإٍ**; ve Mudar nesep âlimleri, onun **قُضاعةُ بن مَعَدِّ بن عَدْنانَ** olduğunu iddia ederler; dedi ki: ve onlar, savaşlarda ve bunun benzerinde, çok şiddetli, çok saldırgan idiler.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B6%D8%B9/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

القضاعة بالضم: اسم كلبة الماء، كذا في الصحاح والتهذيب، زاد الجوهري: ولم يعرفه أبو الغوث.
 وفي المحكم: قضاعة: كلب الماء.
 والقضاعة: غبار الدقيق.
 وأيضا: ما يتحتت من أصل الحائط، كالقضاع فيهما، بالضم أيضا، نقله الصاغاني.
 وقال ابن الأعرابي: القضاعة: الفهد، وبه لقب عمرو بن مالك بن مرة بن زيد بن مالك بن حمير بن سبأ: قضاعة وهو أبو حي باليمن، وتزعم نساب مضر أنه قضاعة بن معد بن عدنان. والصواب هو الأول، كما في العباب. وقال ابن ماكولا: هو الأكثر والأصح، وفي المقدمة الفاضلية: وأكثر العلماء على أنه قضاعة بن معد بن عدنان، وأن مالك بن مرة زوج أمه، فنسب إلى زوج أمه، عادة عند العرب معروفة بينهم. انتهى.

  وقال أبو جعفر بن حبيب النسابة: لم تزل قضاعة في الجاهلية والإسلام تعرف بمعد، حتى كانت الفتنة بالشام بين كلب وقيس عيلان أيام مروان بن الحكم، فمال كلب يومئذ إلى اليمن، وانتمت إلى حمير، استظهارا منهم إلى قيس، وذكر ابن الأثير في الأنساب هذا الاختلاف، ثم قال: ولهذا قال محمد بن سلام البصري النسابة لما سئل : أنزار أكثر أم اليمن? فقال: إن تمعددت قضاعة فنزار أكثر،وإن تيمنت فاليمن.
 أو لقب به لانقضاعه عن قومه مع أمه، وهو انقطاعه عنهم. وإخوته لأمه بنو معد بن عدنان أو من قضعه، كمنع: قهره، قاله الخليل.
 وكانوا أشد الكلبيين في الحروب.
 منهم القاضي أبو عبد الله محمد بن سلامة بن جعفر القضاعي، صاحب كتاب الشهاب، وسميه أبو عبد الله محمد بن يوسف بن عبد السلام القضاعي، صاحب المختار في الخطط والآثار توفى سنة أربعمائة وأربعة وخمسين.
 والقضع، بالفتح، عن ابن دريد، والقضاع، بالضم، عن اللحياني، وكذلك التقضيع: وجع في بطن الإنسان.
 التقضيع: تقطيع فيه ودء.
 وانقضع عنه: بعد.
 وتقضع الشيء: تقطع.
 وانقضع، وتقضع: تفرق، وقال ابن فارس، الانقضاع والتقضع، من باب الإبدال، أي من الانقطاع والتقطع.

##### Türkçe

**القضاعة** (ضم ile): su köpeğinin adıdır; صحاح ve تهذيب’de böyle(ce)dir; Cevherî şunu ekledi: Ebû’l-Ğavs onu bilmedi.

Ve Muhkem’de: **قضاعة**: su köpeği.

Ve **القضاعة**: un tozu.

Ve ayrıca: duvarın aslından dökülen şey; her ikisinde de **القضاع** gibi, yine (bu da) ضم iledir; bunu Sâğânî nakletti.

İbnü’l-A‘râbî dedi: **القضاعة**: pars; bununla, Sebe’ b. Himyer b. Mâlik b. Zeyd b. Mürre b. Mâlik b. ‘Amr’a lakap olmuştur: **قضاعة**; o Yemen’de bir kabilenin babasıdır; Mudar’ın nesep âlimleri ise onun **قضاعة بن معد بن عدنان** olduğunu iddia eder. Doğru olan birincisidir; ‘Ubâb’da olduğu gibi. İbn Mâkûlâ dedi: o daha çoktur ve daha sahih olandır; Mukaddime-i Fâzıliyye’de (şöyle): Âlimlerin çoğu onun **قضاعة بن معد بن عدنان** olduğu, ve Mâlik b. Mürre’nin annesinin kocası olduğu, böylece annesinin kocasına nispet edildiği görüşündedir; Araplar arasında bilinen bir âdet olarak. Bitti.

Ve nesep âlimi Ebû Ca‘fer b. Habîb dedi: Câhiliye ve İslâm’da **قضاعة** durmadan Ma‘d ile bilinir idi; nihayet Mervân b. el-Hakem günlerinde Şam’da Kelb ile Kays ‘Aylân arasında fitne olunca, Kelb o gün Yemen’e meyletti ve Himyer’e intisap etti; Kays’a karşı onlardan bir dayanak arayışı olarak; İbnü’l-Esîr ensâbda bu ihtilâfı zikretti, sonra dedi: bunun için, kendisine “Nizâr mı daha çoktur yoksa Yemen mi?” diye sorulduğunda, nesep âlimi Muhammed b. Selâm el-Basrî şöyle dedi: Eğer **قضاعة** tem‘addüd ederse Nizâr daha çoktur; eğer teyemmen ederse Yemen.

Yahut, annesiyle kavminden **انقضاعه**’ı sebebiyle ona lakap olmuştur; bu, onlardan kopmasıdır. Annesi bir olan kardeşleri Ma‘d b. ‘Adnân oğullarıdır; yahut “onu **قضعه**” (sebebiyle); **منع** gibi: onu kahretti; bunu Halîl söyledi.

Ve onlar savaşlarda Kelbîlerin en şiddetlileri idi.

Onlardan: Şihâb kitabının sahibi kadı Ebû ‘Abdillâh Muhammed b. Selâme b. Ca‘fer el-**قضاعي**; ve adaşı Ebû ‘Abdillâh Muhammed b. Yûsuf b. ‘Abdisselâm el-**قضاعي**; Hıtat ve Âsâr’da Muhtâr’ın sahibi; dört yüz elli dört yılında vefat etti.

Ve **القضع** (fetha ile), İbn Düreyd’den; ve **القضاع** (ضم ile), Lihyânî’den; ve yine **التقضيع**: insanın karnında ağrı.

**التقضيع**: onda bir kesme; ve bir gevşeklik.

Ondan **انقضع**: uzaklaştı.

**تقضع** şey: parçalandı.

Ve **انقضع** ve **تقضع**: dağıldı; İbn Fâris dedi: **الانقضاع** ve **التقضع**, ibdâl babındandır; yani **الانقطاع** ve **التقطع**’tandır.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B6%D8%B9/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

قَضَعَ
قَضَعَ I ( n. ac. قَضْع 1 ),
a.  Subdued; tamed.

تَقَضَّعَ
تَقَضَّعَ V ,
a.  Was chopped up; was scattered about.

اِنْقَضَعَ
اِنْقَضَعَ VII
a.  [ 'An ], Was separated from.

b.  see V .

قَضْع
قَضْع 1 ,
a.  Colic, gripes, stomachache.

قُضَاْع
قُضَاْع 24 ,
a.  see 1 .

b.  Fine dust.

c.  Hunting panther.

d.  Beaver.

قُضَاْعَة
قُضَاْعَة 24t ,
a.  see 24 (b)

قَضَّعَ
N. Ac. قَضَّعَ II ,
a.  see 1 .

قَِضْعَِم
قَِضْعَِم
a.  Old.

##### Türkçe

قَضَعَ
**قَضَعَ** I (mastar ismi **قَضْع** 1),
a. Boyun eğdirdi; ehlîleştirdi.

تَقَضَّعَ
**تَقَضَّعَ** V,
a. Doğrandı; etrafa saçıldı.

اِنْقَضَعَ
**اِنْقَضَعَ** VII
a. [ 'An ], -den ayrıldı.

b. V’ye bak.

قَضْع
**قَضْع** 1,
a. Kolik, sancılar, mide ağrısı.

قُضَاْع
**قُضَاْع** 24,
a. 1’e bak.

b. İnce toz.

c. Av panteri.

d. Kunduz.

قُضَاْعَة
**قُضَاْعَة** 24t,
a. 24 (b)’ye bak.

قَضَّعَ
Mastar ismi **قَضَّعَ** II,
a. 1’e bak.

قَِضْعَِم
**قَِضْعَِم**
a. Eski.
