# قطع — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B7%D8%B9/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B7%D8%B9/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قطع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B7%D8%B9.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: قطع

قَطَعْتُ الشيء قَطْعاً. وقَطَعْتُ النهر قُطوعاً: عبرته. وقَطَعَ ماءُ الركيَّة قُطوعاً وقِطاعاً، أي انْقَطَعَ وذهب. وقَطَعَتِ الطيرُ قُطوعاً وقِطاعاً: خرجت من بلاد البرد إلى بلاد الحر، فهي قَواطِعُ ذواهبُ أو رواجع. وقَطَعَ رَحِمَهُ قَطيعَةً، فهو رجلٌ قُطَعٌ وقُطَعَةٌ. ويقال: رَحِمَ قَطْعاءُ بيني وبينك، إذا لم تُوصَل. وقوله تعالى: "ثُمَّ ليَقْطَع" قالوا: ليختنق، لأن المختنقَ يمدُّ السببَ إلى السقف ثم يقطع نفسه من الأرض حتَّى يختنق. يقال منه: قَطَعَ الرجلُ. وقَطَعْت الشيء فانْقَطَعْ. وفلان مُنْقَطِعُ القرين في سخاء أو غيره. ومُنْقَطَعُ الرملِ: حيثُ يَنْقَطِعُ ولا رملَ خلفه. ومَقاطِعُ الأوديةِ: مآخيرها. ومقاطِعُ الأنهارِ: حيث تُعْبَر فيه. والأُقْطوعَةُ: علامةٌ تبعثها المرأة إلى أخرى للصريمة والهجران. ولبنٌ قاطِعٌ، أي حامضٌ. والأقْطَعُ: المقطوعُ اليدِ. والجمع قُطْعانٌ. والقَطَعَةُ: موضع القَطْعِ، يقال ضربه بقَطَعَتِهِ. وكذلك القُطْعَةُ بالضم مثل الصُلْعَةِ بالضم. والصُلْعَةُ والقُطْعَةُ أيضاً: قطعة من الأرض إذا كانت مفروزةً. ويقال أيضاً: أصاب الناسَ قُطْعٌ وقُطْعَةٌ، إذا انْقَطَعَ ماء بئرهم في الغَيظ. وأصابه قُطْعٌ أي بُهْرٌ، وهو النَفَسُ العالي من السِمَنِ وغيره. والقُطَيْعاءُ: ضربٌ من التمر. والقِطْعُ بالكسر: ظُلمة آخر الليل. ومنه قوله تعالى: "فأسْرِ بأهْلِكَ بقِطْعٍ من الليل" قال الأخفش: بسوادٍ من الليل. والقِطْعُ أيضاً: طِنْفِسَةٌ يجعلها الراكب تحتَه تغَطِّي كتفي البعير. والقِطْعُ أيضاً: نصلٌ قصيرٌ عريضُ السهم، والجمع أقْطعٌ وأقْطاعٌ. والقِطْعَةُ من الشيء: الطائفةُ منه. ويقال: الصومُ مَقْطَعَةٌ للنكاح. والمِقْطَعُ بالكسر: ما يُقْطَعُ به الشيء. والمُقَطَّعاتُ من الثياب: شبه الجباب ونحوها، من الخزِّ وغيره. وقال أبو عمرو: مُقَطَّعاتُ الثياب والشعر: قُصارُها. وقَطَّعَ الفرسُ الخيلَ تَقْطيعاً، أي خَلَّفَها ومضى. ويقال: جاءت الخيل مُقْطَوْطِعاتٍ، أي سراعاً بعضها في إثر بعض. والقِطاعُ والقَطاعُ: الجَرامُ. والقَطيعُ: الطائفةُ من البقر والغنم، والجمع أقاطيعُ على غير قياس. قالوا قُطعانُ البقر. والقَطيعُ: السَوْطُ. قال الأعشى:
تراقب كَفّي والقَطيعَ المُحَرَّما
وفلانٌ قَطيعُ القيام، إذا وُصِفَ بالضعف أو السِمَن. والقَطيعَةُ: الهجرانُ. والقُطاعَةُ بالضم: ما سقط عن القَطْعِ. وقُطِعَ بفلان فهو مَقْطوعٌ به. وانْقُطِعَ به فهو مُنْقَطَعٌ به، إذا عجز عن سفره من نفقةٍ ذهبت. أو قامت عليه راحلته، أو أتاه أمر لا يقدر على أن يتحرَّك معه. ومُنْقَطَعُ كلِّ شيء أيضاً: حيث ينتهي إليه طرفه، نحو مُنْقَطَعِ الوادي والرملِ والطريق. وانْقَطَعَ الحبلُ وغيره. وقَطَّعْتُ الشيء، شدِّدَ للكثرة، فتَقَطَّعَ. وتَقَطَّعُوا أمرهم بينهم، أي تقسَّموه. وتَقْطيعُ الشعر: وزنه بأجزاء العَروضِ. والتَقْطيعُ: مَغْصٌ في البطن. وأقْطَعْتُهُ قُضباناً من الكرم، أي أذِنت له في قطعها. وهذا الثوب يُقْطِعُكَ قميصاً. وأقْطَعْتُهُ قَطيعَةً، أي طائفةً من أرض الخراج. وأقْطَعَ الرجلُ، إذا انْقَطَعَتْ حُجَّته وبكَّتوه بالحق فلم يُجب، فهو مُقْطِعٌ. والمُقْطَعُ بفتح الطاء: البعير إذا جَفَر عن الضِراب. ويقال أيضاً للغريب: أُقْطِعَ عن أهله فهو مُقْطَعٌ، وكذلك الذي يُفرض انظرائه ويُترك هو. وأقْطَعْتُ الشيءَ، إذا انْقَطَعَ عنك. يقال: قد أقْطَعْتُ الغيثَ، أي خلَّفته. وأقْطَعَتِ الدجاجةُ، مثل أقَفَّتْ. وقاطَعْتُهُ على كذا. والتقاطُعُ: ضدُّ التواصل. واقْتَطَعْتُ من الشيء قِطْعَةً. يقال اقْتَطَعْتُ قَطيعاً من غنم فلان.

### Türkçe

**قَطَعْتُ** şeyi **قَطْعاً** (kesme) ile kestim. Ve **قَطَعْتُ** nehri **قُطوعاً**: onu geçtim. Ve kuyunun suyu **قُطوعاً** ve **قِطاعاً** **قَطَعَ**: yani kesildi ve gitti. Ve kuşlar **قُطوعاً** ve **قِطاعاً** **قَطَعَتِ**: soğuk memleketlerinden sıcak memleketlerine çıktılar; onlar giden yahut dönen **قَواطِعُ**dır. Ve onun rahmini **قَطيعَةً** **قَطَعَ**; o, **قُطَعٌ** ve **قُطَعَةٌ** bir adamdır. Ve denir: benimle senin aranda **رَحِمَ قَطْعاءُ**, eğer birleştirilmezse. Ve Yüce’nin sözü: “**ثُمَّ ليَقْطَع**” dediler ki: boğulsun; çünkü boğulan, ipi tavana uzatır sonra kendisini yerden keser ki boğulsun. Ondan denir: adam **قَطَعَ**. Ve **قَطَعْتُ** şeyi, derken **انْقَطَعْ**. Ve falan, cömertlikte yahut başkasında eşinin **مُنْقَطِعُ**idir. Ve kumun **مُنْقَطَعُ**ı: kesildiği ve arkasında kumun olmadığı yer. Ve vadilerin **مَقاطِعُ**ı: sonları. Ve nehirlerin **مَقاطِعُ**ı: içinde geçilen yer. Ve **الأُقْطوعَةُ**: kadının diğerine, kopuş ve terk için gönderdiği bir işaret. Ve **قاطِعٌ** süt: yani ekşi. Ve **الأقْطَعُ**: eli kesik olan. Çoğulu **قُطْعانٌ**dur. Ve **القَطَعَةُ**: kesme yeri; denir: onu **قَطَعَتِهِ** ile vurdu. Ve كذلك **القُطْعَةُ** (ötre ile) **الصُلْعَةِ** (ötre ile) gibidir. Ve **الصُلْعَةُ** ve **القُطْعَةُ** da: ayrılmış olduğu zaman yerden bir parça. Ve ayrıca denir: insanlara **قُطْعٌ** ve **قُطْعَةٌ** isabet etti; kuyularının suyu şiddetli sıcakta kesildiği zaman. Ve ona **قُطْعٌ** isabet etti, yani **بُهْرٌ**; o, şişmanlıktan ve başkasından olan yüksek nefestir. Ve **القُطَيْعاءُ**: hurmadan bir tür. Ve **القِطْعُ** (kesre ile): gecenin sonundaki karanlık. Ondandır Yüce’nin sözü: “**فأسْرِ بأهْلِكَ بقِطْعٍ من الليل**”; **الأخفش** dedi ki: geceden bir karartı ile. Ve **القِطْعُ** ayrıca: binicinin altına koyduğu, devenin iki omzunu örten bir **طِنْفِسَةٌ**. Ve **القِطْعُ** ayrıca: okun kısa geniş bir temreni; çoğulu **أقْطعٌ** ve **أقْطاعٌ**dır. Ve şeyden **القِطْعَةُ**: ondan bir taife. Ve denir: oruç, nikâh için bir **مَقْطَعَةٌ**dır. Ve **المِقْطَعُ** (kesre ile): şeyin onunla kesildiği şey. Ve elbiselerden **المُقَطَّعاتُ**: **الخزِّ** ve başkasından, cübbelere benzer şeyler ve benzerleri. **أبو عمرو** dedi: elbiselerin ve saçın **مُقَطَّعاتُ**ı: onların kısalarıdır. Ve at, atları **تَقْطيعاً** **قَطَّعَ**: yani onları geride bıraktı ve geçti. Ve denir: atlar **مُقْطَوْطِعاتٍ** geldi: yani hızlı olarak, bir kısmı bir kısmının ardından. Ve **القِطاعُ** ve **القَطاعُ**: **الجَرامُ**. Ve **القَطيعُ**: sığır ve koyundan bir taife; çoğulu kıyasa aykırı olarak **أقاطيعُ**dur. Dediler: sığırın **قُطعانُ**ı. Ve **القَطيعُ**: kamçı. **الأعشى** dedi:
تراقب كَفّي والقَطيعَ المُحَرَّما
Ve falan **قَطيعُ القيام**dır; zayıflıkla yahut şişmanlıkla vasfedildiği zaman. Ve **القَطيعَةُ**: terk ediştir. Ve **القُطاعَةُ** (ötre ile): kesmeden düşen şey. Ve falan ile **قُطِعَ**; o, onunla **مَقْطوعٌ**dur. Ve onunla **انْقُطِعَ**; o, onunla **مُنْقَطَعٌ**dır; yolculuğundan, gitmiş bir nafakadan dolayı aciz kaldığı zaman. Yahut biniti onun üzerinde durduğunda, yahut onunla birlikte hareket etmeye güç yetiremeyeceği bir iş ona geldiğinde. Ve her şeyin **مُنْقَطَعُ**ı da: ucunun vardığı yer; vadi, kum ve yolun **مُنْقَطَعِ**ı gibi. Ve ip ve başkası **انْقَطَعَ**. Ve **قَطَّعْتُ** şeyi; çokluk için şeddelendi; derken **تَقَطَّعَ**. Ve aralarında işlerini **تَقَطَّعُوا**: yani onu paylaştılar. Ve şiirin **تَقْطيعُ**ı: onu **العَروضِ** parçalarıyla tartmaktır. Ve **التَقْطيعُ**: karında sancıdır. Ve ona, asmanın çubuklarını **قُضباناً** **أقْطَعْتُ**: yani onları kesmesine izin verdim. Ve bu elbise sana bir gömlek **يُقْطِعُ**. Ve ona bir **قَطيعَةً** **أقْطَعْتُ**: yani haraç arazisinden bir taife. Ve adam **أقْطَعَ**; delili kesildiği ve onu hak ile susturdukları da cevap vermediği zaman; o, **مُقْطِعٌ**dir. Ve **المُقْطَعُ** (طاء fethasıyla): çiftleşmeden geri durduğu zaman deve. Ve ayrıca yabancı için denir: ailesinden **أُقْطِعَ**; o, **مُقْطَعٌ**dır; ve benzerleri kendisine farz kılınıp o bırakılan kimse de böyledir. Ve şeyi **أقْطَعْتُ**: senden kesildiği zaman. Denir: yağmuru **أقْطَعْتُ**; yani onu geride bıraktım. Ve tavuk **أقْطَعَتِ**; **أقَفَّتْ** gibi. Ve onunla şu üzerine **قاطَعْتُهُ**. Ve **التقاطُعُ**: **التواصل**ün zıddıdır. Ve şeyden bir **قِطْعَةً** **اقْتَطَعْتُ**. Denir: falanın koyunundan bir **قَطيعاً** **اقْتَطَعْتُ**.
