# قطل — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B7%D9%84/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B7%D9%84/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قطل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B7%D9%84.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: قطل

القَطْل: القطع. قَطَله يَقْطِله ويَقْطُله: قَطَعَه؛ الأَخيرة عن أَبي حنيفة، قَطْلاً، فهو مَقْطُول وقَطِيل؛ وكان أَبو ذؤيب الهذلي يلقَّب القَطِيل لأَنه القائل يصف قَبْراً:
إِذا ما زارَ مُجْنَأَةً عليها
ثِقالُ الصخر، والخشب القَطِيل
أَراد بالقَطِيل المَقْطول وهو المقطوع، وبهذا البيت سمي القَطِيل. قال ابن سيده: هذا قول ابن دريد وإِنما هو في رواية السكري لساعدة. وقَطَّله: كَقَطله؛ عن أَبي حنيفة. وقال اللحياني: قَطَل عنقه وقَصَلها أَي ضرب عنقه. ونخلة قَطِيل: قُطِعت من أَصلها فسقطت. وجذع قَطِيل وقُطُل، بالضم: مقطوع، وقد تقَطَّل. الأَصمعي: القُطُل المقطوع من الشجر؛ قال المتنخل الهذلي يصف قتيلاً:
مُجَدَّلاً يَتَكَسَّى جلْدُه دَمَه،
كما تقطَّر جِذْعُ الدُّومة القُطُل
ويروى: يَتسَقَّى. والمِقْطَلة: حديدة يقطع بها، والجمع مَقاطِل. وقَطَّله: أَلقاه على جنبين كقَطَّره، وقيل: صرعه ولم يُحَدَّ أَعَلى جنْب واحد أَم على جنين. ابن الأَعرابي: القَطَل الطُّول، والقَطَل القِصَر، والقَطَل اللِّين، والقَطَل الخَشْنُ.
والقَطِيلة: قطعة كِساء أَو ثوب ينشَّف بها الماء. والقاطول: موضع على دِجْلة.

### Türkçe

**القَطْل**: kesme. **قَطَله يَقْطِله ويَقْطُله**: onu kesti; sonuncusu Ebû Hanîfe’den; **قَطْلاً** (kesmek suretiyle), o hâlde o **مَقْطُول** ve **قَطِيل**’dir. Ebû Züeyb el-Hüzelî’ye **القَطِيل** lakabı verilirdi; çünkü o, bir kabri vasfederek söyleyen kimsedir:

Eğer üzerinde
ağır kaya ve **الخَشَب القَطِيل** bulunan bir yere (kabre) ziyaret ederse,

**القَطِيل** ile **المَقْطول**’u, yani kesilmiş olanı kastetti; ve bu beyitle **القَطِيل** adlandırıldı. İbn Sîde dedi: Bu, İbn Düreyd’in sözüdür; hâlbuki o, Sükkerî’nin Sa‘ade’ye dair rivayetindedir.

**وقَطَّله**: **كَقَطله** (onu kesmek gibi); Ebû Hanîfe’den. Lihyânî dedi: **قَطَل عنقه وقَصَلها** yani boynunu vurdu. Ve **نخلة قَطِيل**: kökünden kesildi de düştü. Ve **جذع قَطِيل** ve **قُطُل** (ضم ile): kesilmiş; ve **تقَطَّل** etti. Asma‘î: **القُطُل** ağaçtan kesilmiş olandır; el-Mütenahhil el-Hüzelî bir öldürülmüşü vasfederek dedi:

Yere serilmiş; derisi kanını giyinir,
nasıl ki **جِذْعُ الدُّومة القُطُل** damla damla akarsa.

Ve şöyle rivayet olunur: **يَتسَقَّى**. Ve **المِقْطَلة**: kendisiyle kesilen demir; çoğulu **مَقاطِل**.

Ve **قَطَّله**: onu iki yanı üzerine attı, **قَطَّره** gibi; ve denildi ki: onu yere serdi; bir yan üzerine mi yoksa iki yan üzerine mi olduğu belirlenmedi. İbnü’l-A‘râbî: **القَطَل** uzunluktur, ve **القَطَل** kısalıktır, ve **القَطَل** yumuşaktır, ve **القَطَل** kabadır.

Ve **القَطِيلة**: suyun kendisiyle kurulandığı bir parça örtü yahut elbise. Ve **القاطول**: Dicle üzerinde bir yerdir.
