# قعث — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B9%D8%AB/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B9%D8%AB/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قعث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B9%D8%AB.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: قعث

أقعث  الرجل في ماله، أي  أسرفت  ، عن ابن السكيت. أقعث  له العطية  واقتعثها: أكثرها، و  أجزلها  ، وأقعثه أكثرها له.  وقعث له  من الشيء، يقعث قعثا، و  قعثة  ، أي حفن له حفنة، إذا  أعطاه قليلا  ، فهو  ضد  ، ونسبه الجوهري إلى بعضهم.  وقعثة تقعيثا: استأصله  ، نقله الصاغاني. وفي اللسان: قعث الشىء يقعثه قعثا: استأصله واستوعبه. وقال الأصمعي: ضربه  فانقعث  إذا قلعه من أصله. وانقعث الجدار، وانقعر، وانقعف إذا سقط من أصله، وانقعف الشىء، وانقعث، إذا انقلع، ومثله في الصحاح. القعث: الكثرة.  القعيث  : الكثير من المعروف وغيره. وقال رؤبة:
  أقعثنى منه بسيب مقعث
  ليس بمنزور ولا يريث قال الأصمعي: لقد أساء رؤبة في قوله:  بسيب مقعث فجعل سيبه مقعثا، وإنما القعيث  الهين اليسير  . القعيث  : السيل العظيم، والمطر  الغزير، والسيب  الكثير  ، وبه فسر قول رؤبة.  واقتعث الحافر  اقتعاثا، إذا  استخرج ترابا كثيرا من البئر  ، نقله الصاغاني.  والقعاث بالضم: داء  يأخذ في  أنوف الغنم  ، نقله الصاغاني.

### Türkçe

**أقعث** adamı malında; yani israf etti, İbnü’s-Sikkît’ten. **أقعث** ona عطيةyi ve **اقتعثها**: onu çoğalttı ve onu bol verdi; ve **أقعثه**: onu ona daha çok verdi.

Ve ona şeyden **قعث**; **يقعث** **قعثا** ve **قعثة**; yani ona bir avuç avuçladı; ona az verdiği zaman; o ise zıddır; Cevherî onu bazısına nisbet etti.

Ve **قعثة** **تقعيثا**: onu kökünden söküp tüketti; Sâğânî onu nakletti. Ve Lisân’da: **قعث** şeyi **يقعثه** **قعثا**: onu kökünden söküp tüketti ve tamamını aldı.

Ve Asma‘î dedi: Ona vurdu da **فانقعث**; onu kökünden söküp çıkardığı zaman. Ve **انقعث** duvar, ve **انقعر** ve **انقعف**; kökünden düştüğü zaman. Ve **انقعف** şey, ve **انقعث**; sökülüp çıktığı zaman; bunun benzeri Sıhâh’ta.

**القعث**: çokluk.

**القعيث**: iyilikten ve başkasından çok olan. Ve Ru’be dedi:
  **أقعثنى منه بسيب مقعث**
  **ليس بمنزور ولا يريث**

Asma‘î dedi: Ru’be, “**بسيب مقعث**” sözünde gerçekten kötü etti; böylece onun سيب’ini **مقعث** kıldı; hâlbuki **القعيث** kolay, az olandır.

**القعيث**: büyük sel, bol yağmur ve çok سيب; ve onunla Ru’be’nin sözü tefsir edildi.

Ve **اقتعث** kazıcı **اقتعاثا**; kuyudan çok toprak çıkardığı zaman; Sâğânî onu nakletti.

Ve **القعاث** (damme ile): koyunların burunlarında tutan bir hastalık; Sâğânî onu nakletti.
