# قعسر (ق-ع-س-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B9%D8%B3%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D8%B9%D8%B3%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ق - ع - س - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B9%D8%B3%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

قعسر:
القَعْسَريُّ: الرّجل الضَّخْمُ الشَّديدُ. وهو القَعْسَرُ أيضاً، قال العجّاج:
والدَّهْرُ بالإنسان دَوّاريُّ
أفْنَى القُرُونَ وهو قَعْسَريُّ
يصف الدَّهْرَ.
والقَعْسَريُّ: الخَشَبَةُ التي تُدارُ بها الرَّحَى القصيرةُ التي تَطْحَنُ باليَد، قال:
الزَمْ بقَعْسَريِّها
وألقِ في خُرْتيِّها
تُطْعِمُكَ من نَفيِّها
خُرتُيُّها: فَمُها تُلْقَى فيه اللُّهْوةُ. وعَبْدٌ قَعْسَرٌ: جَيِّدُ السَّقْيِ شديدُ النَّزْع. وقَعْسَرَ فلانٌ في مَشْيِهِ: إذا مَشَى مَشْياً مُتقاعِساً.

##### Türkçe

قعسر:
**القَعْسَريُّ**: iri, güçlü adam. O, **القَعْسَرُ** da(dır). el-‘Accâc dedi ki:
Ve zaman, insanla döndürücü(dür);
Asırları yok etti, hâlbuki o **قَعْسَريُّ**(dir);
Zamanı vasfeder.

Ve **القَعْسَريُّ**: elle öğüten kısa el değirmenini döndürmekle (kullanılan) tahta. Dedi ki:
Onun **قَعْسَريِّ**’sine yapış,
Ve onun **خُرْتيِّ**’sine at;
Onun **نَفيِّ**’sinden seni doyurur.
Onun **خُرتُيُّ**’su: ağzı(dır); **اللُّهْوةُ** onun içine atılır. Ve **عَبْدٌ قَعْسَرٌ**: sulaması iyi, çekişi şiddetli. Ve **قَعْسَرَ** falan kimse yürüyüşünde: eğer ağırdan alan bir yürüyüşle yürüdü ise.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B9%D8%B3%D8%B1/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

القَعْسَرُ والقَعْسَرِيُّ: الضخمُ الشديدُ.

##### Türkçe

**القَعْسَرُ** ve **القَعْسَرِيُّ**: iri, şiddetli (olan).

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B9%D8%B3%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

القَعْسَرة: الصلابة والشدة. والقَعْسَرِيّ والقَعْسَر، كلاهما: الجَمَل الضخم الشديد. والقَعْسَريّ: الصُّلْبُ الشديد. والقَعْسَرِيّ في صفة الدهر؛ قال العجاج في وصف الدهر:
والدَّهْرُ بالإِنسانِ دَوَّارِيُّ،
أَفْنى القُرُونَ، وهو قَعْسَريُّ
شبه الدهر بلجمل الشديد. والقَعْسَرِيُّ: الخشبة التي تُدار بها الرَّحى الصغيرة يُطْحَنُ بها باليد؛ قال: الْزَمْ بقَعْسَرِيِّها، وأَلْهِ في خُرْتِيِّها، تُطْعِمْكَ من نَفِيِّها؛ أَي ما تَنْفي الرَّحى. وخُرْتِيّها: فَمُها الذي تُلْقى فيه لَهْوَتُها، ويروى خُرْبِيِّها. والقَعْسَرِيُّ من الرجال: الباقي على الهَرَمِ. وعِزٌّ قَعْسَرِيٌّ: قديم.وقَعْسَرَ الشيءَ: أَخذه؛ وأَنشد في صفة دلو:
دَلْوٌ تَمأّْى دُبِغَتْ بالحُلَّبِ،
ومن أَعالي السَّلَمِ المُضَرَّبِ
إِذا اتَّقَتْكَ بالنَّفِيِّ الأَشْهَبِ،
فلا تُقَعْسِرْها، ولكن صَوِّبِ

##### Türkçe

**القَعْسَرة**: katılık ve şiddet. Ve **القَعْسَرِيّ** ve **القَعْسَر**; ikisi de: iri, şiddetli deve. Ve **القَعْسَريّ**: katı, şiddetli olan. Ve **القَعْسَرِيّ** zamanın sıfatında; el-‘Accâc zamanın vasfında dedi:
والدَّهْرُ بالإِنسانِ دَوَّارِيُّ،
أَفْنى القُرُونَ، وهو قَعْسَريُّ
Zamanı şiddetli deveye benzetti. Ve **القَعْسَرِيُّ**: küçük el değirmeninin döndürüldüğü tahta; onunla elle öğütülür; dedi ki: **بقَعْسَرِيِّها**’sına yapış, ve **خُرْتِيِّها**’sında oyalan, **نَفِيِّها**’ndan sana yedirir; yani değirmenin dışarı attığı şey. Ve **خُرْتِيّها**: onun ağzı; **لَهْوَتُها**’sı oraya atılır; **خُرْبِيِّها** diye de rivayet edilir. Ve erkeklerden **القَعْسَرِيُّ**: ihtiyarlık üzerinde kalan. Ve **عِزٌّ قَعْسَرِيٌّ**: eski. Ve **قَعْسَرَ** şeyi: onu aldı; ve kova sıfatında şu beyit okundu:
دَلْوٌ تَمأّْى دُبِغَتْ بالحُلَّبِ،
ومن أَعالي السَّلَمِ المُضَرَّبِ
إِذا اتَّقَتْكَ بالنَّفِيِّ الأَشْهَبِ،
فلا تُقَعْسِرْها، ولكن صَوِّبِ

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B9%D8%B3%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

القعسرى: الجمل الضخم الشديد، كالقعسر، من القعسرة، وهو الصلابة والشدة. وقال الليث: القعسرى: الخشبة التي تدار بها الرحى الصغيرة، وهي التي يطحن بها باليد، وأنشد:
  الزم بقعسريها
  وأله في خريها
  تطعمك من نفيها أي ما تنفي الرحى. وخريها: فمها الذي تلقى فيه لهوتها. والقعسرة: التقوى على الشيء والأخذ بالشدة، أنشد ابن الأعرابي في صفة دلو:
  دلو تمأى دبغت بالحـلـب                      ومن أعالي السلم المضرب
  إذا اتقتك بالنفي الأشـهـب                      فلا تقعسرها ولكن صوب

  والقعسرة: الصلابة والشدة وقعسره: أخذه بالشدة. والقعسر، بالفتح: القديم ويقال: مكان قعسر، أي قديم. والقعسر: أول ما يخرج من صغار البطيخ، قال الصاغاني نقلا عن أبي حنيفة ما نصه: البطيخ أول ما يخرج يكون قعسرا صغيرا. قلت: وقد تقدم في قشعر أن القشعر، كقنفذ: القثاء، بلغة الحوف من اليمن، فأنا أخشى أن يكون ما ذكره أبو حنيفة تصحيفا عن هذا. وأما المصنف فإنه مقلد للصاغاني في جميع ما يورده، فتأمل. ومما يستدرك عليه: القعسرى من الرجال: الباقي على الهرم. والقعسرى في صفة الدهر، قال العجاج:
  والدهر بالإنـسـان دوارى                      أفنى القرون وهو قعسرى شبه الدهر بالجمل الشديد. وعز قعسرى: قديم.

##### Türkçe

**القعسرى**: iri, şiddetli deve; **القعسر** gibi; **القعسرة**’den; o da katılık ve şiddettir. Lîs dedi ki: **القعسرى**: küçük değirmenin kendisiyle döndürüldüğü tahta; o, elle onunla öğütülen şeydir. Ve şu beyit okundu:

  **الزم بقعسريها**
  **وأله في خريها**
  seni, onun **نفيها**’sından (yani değirmenin elediği/attığı şeyden) doyurur. **وخريها**: onun ağzıdır; **لهوتها**’sı onun içine atılır. **والقعسرة**: bir şey üzerinde takvâ göstermek ve şiddetle almak; İbnü’l-A‘râbî bir kovanın sıfatında şu beyiti okudu:

  **دلو تمأى دبغت بالحـلـب                      ومن أعالي السلم المضرب**
  **إذا اتقتك بالنفي الأشـهـب                      فلا تقعسرها ولكن صوب**

  **والقعسرة**: katılık ve şiddettir; **وقعسره**: onu şiddetle aldı. **والقعسر** (fetha ile): eski; ve denir ki: **مكان قعسر**, yani eski. **والقعسر**: küçük karpuzlardan ilk çıkan şeydir. Sâgânî, Ebû Hanîfe’den naklen, lafzı şu olmak üzere dedi: karpuz, ilk çıktığında küçük bir **قعسرا** olur. Dedim ki: **قشعر** maddesinde, **القشعر**’ın, **قنفذ** gibi, Yemen’in **الحوف** lehçesinde hıyar olduğu geçmişti; ben, Ebû Hanîfe’nin zikrettiğinin bunun üzerinden bir tashîf olmasından korkarım. Amma musannif ise, onun getirdiği her şeyde Sâgânî’nin taklitçisidir; öyleyse düşün. Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: erkeklerden **القعسرى**: ihtiyarlık üzerinde kalan. Ve zamanın sıfatında **القعسرى**; ‘Accâc dedi ki:

  **والدهر بالإنـسـان دوارى                      أفنى القرون وهو قعسرى**
  zamanı, şiddetli deveye benzetti. **وعز قعسرى**: eski.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B9%D8%B3%D8%B1/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

قَعْسَرَ
قَعْسَرَ
a.  [ 'Ala ], Took possession of.

b.  Was hard, solid.

قَعْسَر
قَعْسَر 51 ,
a.  Ancient.

b.  First fruits.

c.  Fat; strong.

##### Türkçe

قَعْسَرَ
قَعْسَرَ
a. [ 'Ala ], **قَعْسَرَ**: ele geçirdi, zapt etti.

b. Sertti, katıydı.

قَعْسَر
قَعْسَر 51 ,
a. Kadîm.

b. İlk meyveler.

c. Şişman; güçlü.
