# قفأ (ق-ف-أ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D8%A3
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%81%D8%A3

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ق - ف - أ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: قفء

## Sözlükler (4)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D8%A3/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

قَفِئَتِ الأَرضُ قَفْأً: مُطِرَتْ وفيها نَبْتٌ، فَحَمَلَ عليه المطَرُ، فأَفْسَدَه. وقال أَبو حنيفة: القَفْءٌ: أَن يَقَعَ الترابُ على البَقْلِ، فإِنْ غَسَله المطَرُ، وإِلاّ فَسَدَ.
واقْتَفَأَ الخَرْزَ: أَعادَ عليه، عن اللحياني.
قال وقيل لامرأَة: إِنكِ لم تُحْسِني الخَرْزَ فاقْتَفِئِيه(1) (1 قوله «وقيل لامرأة إلخ» هذه الحكاية أوردها ابن سيده هنا وأوردها الأزهري في ف ق أ بتقديم الفاء.) أَي أَعِيدِي عليه، واجْعَلي عليه بين الكُلْبَتَيْنِ كُلْبَةً، كما تُخاطُ البَوارِيُّ إِذا أُعِيدَ عليها. يقال: \<ص:134>
اقْتَفَأْتُه إِذا أَعَدْتَ عليه. والكُلْبَةُ: السَّيْرُ والطاقةُ من اللِّيفِ تُسْتَعْمَلُ كما يُسْتَعْمَل الإِشْفَى الذي في رأْسِه حَجَر يُدْخَلُ السَّيرُ أَو الخَيْطُ في الكُلْبَةِ، وهي مَثْنِيَّةٌ، فيَدْخُل في موضع الخَرْزِ، ويُدْخِلُ الخارِزُ يَدَه في الإِداوةِ ثم يَمُدُّ السيرَ أَو الخَيطَ. وقد اكْتَلَب إِذا اسْتَعْمَلَ الكُلْبَةَ.

##### Türkçe

**قَفِئَتِ الأَرضُ قَفْأً**: Yağmur yağdırıldı ve onda bitki vardı; böylece yağmur onun üzerine yüklendi de onu bozdu. Ebû Hanîfe dedi: **القَفْءٌ**: toprağın sebzenin üzerine düşmesidir; eğer yağmur onu yıkarsa (ne âlâ), yoksa bozulur.

**واقْتَفَأَ الخَرْزَ**: onu üzerine iade etti (yeniden yaptı); Lihyânî’den.

Dedi: Ve bir kadına denildi: “Şüphesiz sen dikişi iyi yapmadın; öyleyse onu **فاقْتَفِئِيه**.”
(1 “Ve bir kadına denildi ilh.” sözü: bu hikâyeyi İbn Sîde burada zikretti; Ezherî ise onu **ف ق أ**’da, **الفاء**’yı öne alarak zikretti.) Yani: onun üzerine yeniden yap; ve iki **الكُلْبَتَيْنِ** arasında bir **كُلْبَةً** yap; tıpkı hasırlar, üzerlerine yeniden dikildiği zaman dikildiği gibi. Denilir ki:

\<ص:134>
**اقْتَفَأْتُه**: onun üzerine yeniden yaptığın zaman. Ve **الكُلْبَةُ**: kayış ve liften bir parça; başında taş bulunan ve kayışın kullanıldığı gibi kullanılan **الإِشْفَى** gibi kullanılır; kayış yahut ip **الكُلْبَةِ**’ye sokulur, o ise iki katlıdır; böylece dikiş yerinin mevkiine girer; ve diken kimse elini **الإِداوةِ**’ye sokar, sonra kayışı yahut ipi uzatır.

Ve **اكْتَلَب**: **الكُلْبَةَ**’yi kullandığı zaman.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D8%A3/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

قفئت الأرض كسمع قفأ أي مطرت وفي بعض النسخ أمطرت وفيها نبت فحمل عليه المطر فتغير نباتها وفسد، وفي المحكم بعد قوله المطر: فأفسده، قال المناوي: ولا تعرض فيه للتغير، فلو اقتصر المصنف على فسد لكفى، أو القفء على ما قال أبو حنيفة: أن يقع التراب على البقل فإن غسله المطر وإلا فسد وقد تقدم طرف من هذا المعنى في ف ق أ وذلك أن البهمى إذا أتربها المطر فسدت فلا تأكلها النعم، ولا يلتفت إلى ما نقله شيخنا عن بعض أنها إحالة غير صحيحة، والعجب منه كيف سلم لقائله قوله. واقتفأ الخرز مثل افتقأه: أعاد عليه، عن اللحياني، قال: وقيل لامرأة: إنك لم تحسني الخرز فاقتفئيه، أي أعيدي عليه واجعلي عليه بين الكلبتين كلبة، كما تخاط البواري إذا أعيد عليها، يقال: اقتفأته: أعدت عليه. والكلبة: السير والطاقة من الليف، يستعمل كما يستعمل الإشفى الذي في رأسه حجر يدخل السير أو الخيط في الكلبة وهي مثنية فيدخل في موضع الخرز ويدخل الخارز يده في الإداوة ثم يمد السير أو الخيط. وقد اكتلب إذا استعمل الكلبة، وسيأتي في حرف الباء، إن شاء الله تعالى.

##### Türkçe

**قفئت** yer, **كسمع قفأ** (yani) yağmur yağdı; ve bazı nüshalarda “yağdırıldı” (şeklindedir). Ve onda bitki bitti de yağmur onun üzerine yüklendi; böylece onun bitkisi değişti ve bozuldu. Ve **المحكم**’de, “**المطر**” sözünden sonra: “onu bozdu” (vardır). **المناوي** dedi: Ve onda değişmeye temas yoktur; öyleyse musannif yalnız “bozuldu” ile yetinseydi yeterdi. Yahut **القفء** (şu) üzere, **أبو حنيفة**’nin dediği gibi: toprağın sebzenin üzerine düşmesidir; eğer yağmur onu yıkarsa (ne âlâ), yoksa bozulur. Ve bu mânânın bir tarafı **ف ق أ**’da geçmişti; ve bu, **البهمى**’nın, yağmur onu topraklandırdığı zaman bozulmasıdır; böylece davarlar onu yemez. Ve şeyhimizin bazılarından naklettiği “o, sahih olmayan bir dönüştürmedir” sözüne iltifat edilmez; ve ondan şaşılır: söyleyenine onun sözünü nasıl teslim etti?

Ve **واقتفأ** boncukları, **افتقأه** gibi: onu yeniden yaptı; **اللحياني**’den. Dedi: Ve bir kadına denildi: “Sen boncuk dizmeyi iyi yapmadın; onu **فاقتفئيه**”; yani onu yeniden yap ve iki **الكلبتين** arasında bir **كلبة** yap; tıpkı hasırlar yeniden üzerine dikildiği zaman (olduğu) gibi. Denir: **اقتفأته**: onun üzerine yeniden yaptım.

Ve **الكلبة**: kayış ve liften bir şerit/kat; başında taş bulunan **الإشفى**’nın kullanıldığı gibi kullanılır: kayış veya ip, iki katlanmış hâlde **الكلبة**’ye sokulur; sonra boncuk yerinin içine sokulur; ve boncukçu elini **الإداوة**’nin içine sokar, sonra kayışı veya ipi uzatır. Ve **وقد اكتلب**: **الكلبة**’yi kullandığı zaman (denir). Ve **حرف الباء**’da gelecektir, yüce Allah dilerse.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D8%A3/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

قَفِئَتِ الأَرْضُ
1 قَفِئَتِ الأَرْضُ ذ , aor. قَفَاَ , inf. n. قَفْءٌ, The land was rained upon, and its herbage became altered and spoiled thereby: (K:) or قَفْءٌ [the inf. n.] signifies the falling of dust upon the herbs, or leguminous plants, (AHn, K, TA,) in consequence of which they are spoiled if the dust be not washed off. (AHn, TA.) [See فَقَأَت as said of the بُهْمَى.]

اقتفأ الخَرْزَ
8 اقتفأ الخَرْزَ ذ is said in the K to be syn. with افتقأهُ, [q. v.,] and is expl. by Lh as meaning He repeated the [kind of sewing termed] خَرْز [i. e. the sewing of skins and the like by means of an awl], and added, between the two kulbehs, another kulbeh, as is done with reed-mats when they are re-sewed. (TA.) [The kulbeh (كُلْبَة, q. v.) is here described as a thong, or a strand (طَاقَة) of [the membranous fibres that grow at the base of the branches of the palm-tree and are called] لِيف, used in the same manner as the shoemaker's awl, &c., as in art. كلب, q. v.; but what is here meant by this word is evidently, I think, a thong, or the like, with which a skin is sewed, agreeably with another explanation of it in art. كلب.]

##### Türkçe

قَفِئَتِ الأَرْضُ
1 **قَفِئَتِ الأَرْضُ** ذ , muzâri‘ **قَفَاَ** , mastar ismi **قَفْءٌ**, Arazi yağmura tutuldu ve onunla otları değişti ve bozuldu: (K:) yahut **قَفْءٌ** [mastar ismi] otların yahut baklagil bitkilerinin üzerine tozun düşmesi demektir, (AHn, K, TA,) bunun sonucunda, eğer toz yıkanarak giderilmezse, bozulurlar. (AHn, TA.) [**بُهْمَى** hakkında söylenen **فَقَأَت**’e bak.]

اقتفأ الخَرْزَ
8 **اقتفأ الخَرْزَ** ذ, K’da **افتقأهُ** ile eşanlamlı olduğu söylenir, [ona bak,] ve Lh tarafından, şu mânâ ile açıklanır: **خَرْز** denilen [türden dikişi] tekrarladı [yani derilerin ve benzerlerinin biz ile dikilmesi], ve iki **كُلْبَة** arasına, kamış hasırlar yeniden dikildiğinde yapıldığı üzere, başka bir **كُلْبَة** ilâve etti. (TA.) [**كُلْبَة** (ona bak) burada bir kayış yahut bir lif demeti (**طَاقَة**) olarak tasvir edilmiştir; [hurma ağacının dallarının dibinde yetişen ve] **لِيف** denilen [zarlı liflerden], kunduracının bızı vb. gibi aynı tarzda kullanılan; كلب maddesinde olduğu gibi, ona bak; fakat burada bu kelime ile kastedilenin, bence açıkça, bir derinin dikildiği bir kayış yahut benzeri olduğu, كلب maddesinde onun başka bir açıklamasına uygun olarak.]

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D8%A3/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

#### Madde başı: قفء

قَفِئَ
قَفِئَ A ( n. ac. قَفْء [ 1 ] ),
a.  Was ruined, spoilt.

##### Türkçe

**قَفِئَ**
**قَفِئَ** A (isim-iş. **قَفْء** [1]),
a. Harap oldu, bozuldu.
