# قفر — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D8%B1/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%81%D8%B1/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D8%B1.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: قفر

قَفِرَ
1 قَفِرَ ذ , aor. قَفَرَ , (K,) inf. n. قَفَرٌ, (TA,) It (food) was without seasoning, or condiment, to render it pleasant, or savoury. (K, TA.) -A2- قَفَرَ أَثَرَهُ, (S, K,) aor. قَفُرَ ; (S;) and ↓ اقتفرهُ; and ↓ تقفّرهُ; (S, A, K;) (tropical:) He followed his footsteps; tracked him: (S, A, K:) or he followed his footsteps by degrees, and leisurely; syn. تَتَبَّعَهُ: (TA:) accord. to Z, from اـِقْتَفَرَ العَظْمَ. (TA.) It is said in a trad., العِلْمَ ↓ ظَهَرَ قَبْلَنَا نَاسٌ يَتَقَفَّرُونَ There appeared before us men searching after knowledge time after time. (TA.) [See also 5 in art. فقر.]

اقفر المَكَانُ
4 اقفر المَكَانُ ذ The place became vacant, or void; (K;) destitute of herbage or pasturage, [and of water,] and of human beings. (TA.) اقفرت الأَرْضُ The land became destitute of herbage or vegetable produce, and of water. (A.) اقفرت الدَّارُ The house became vacant. (S.) اقفر الرَّجُلُ, (K,) or اقفر مِنْ أَهْلِهِ, (A,) (tropical:) The man became apart from his family, (A, K,) and remained alone. (TA.) ― -b2- اقفر He came, (S, Msb,) or went, or his course brought him, (S,) to the desert, where was no herbage or vegetable produce, nor water. (S, Msb.) ― -b3- (tropical:) He became destitute of food, and hungry. (K, TA.) -A2- اقفر البَلَدَ He found the country, or town, to be what is termed قَفْر, (TS, K,) i. e., destitute [of herbage or vegetable produce, and of water, or] of people. (TA.) -A3- اقفر (tropical:) He ate bread, (A,) or his food, (TA,) without seasoning, or condiment, to render it pleasant, or savoury. (A, TA.) ― -b2- (tropical:) He had no seasoning, or condiment, to render his food pleasant, or savoury, remaining with him, or in his abode. (S.) ― -b3- It is said in a trad., مَا أَقْفَرَ بَيْتٌ فِيهِ خَلٌّ (S, A) (tropical:) A house in which is vinegar is not destitute of seasoning, or condiment, to render food pleasant, or savoury; its inhabitants are not in want thereof: regarded by 'AObeyd as being from قَفْرٌ, meaning a country, or town, “ wherein is nothing. ” (TA.)

5 تَقَفَّرَ see 1, in two places.

اقتفر العَظْمَ
8 اقتفر العَظْمَ ذ He ate all the meat that was upon the bone, (K, * TA,) leaving nothing upon it. (TA.) -A2- See also 1.

أَرْضٌ قَفْرٌ
أَرْضٌ قَفْرٌ ذ , (S, A, Msb, K,) and ↓ قَفْرَةٌ, (A, K,) and ↓ مِقْفَارٌ, (K,) and ↓ مُقْفِرَةٌ, (A,) Vacant, or void, land, (A, K,) destitute of herbage or vegetable produce, and of water: (S, A, Msb:) and مَفَازَةٌ قَفْرٌ, (S, Msb,) and ↓ قَفْرَةٌ, and ↓ مِقْفَارٌ, (S,) a desert destitute of herbage or vegetable produce, and of water: (S, Msb:) or قَقْرٌ signifies a place destitute of human beings, or desert, but sometimes containing a little herbage or pasturage: (Lth, TA:) or بَلَدٌ قَفْرٌ a country, or town, wherein is nothing: (AZ, A'Obeyd:) and دَارٌ قَفْرٌ a house destitute of inhabitants; deserted; or desolate: (Msb:) the pl. (of قَفْرٌ, S, Msb) is قِفَارٌ (S, Msb, K) and قُفُورٌ: (K:) and you say also أَرْضٌ قِفَارٌ, (A, Msb, TA,) imagining it as comprising places; and in like manner, دَارٌ قِفَارٌ: (Msb, TA:) and [in a contrary manner,] أَرَضُونَ قَفُرٌ, and بِلَادٌ قَفْرٌ; as well as قِفَارٌ: (A:) but when you make قَفُرٌ a subst., [not meaning أَرْضٌ or the like to be understood,] (Msb,) or use a single term, (TA,) or apply it as an appellative to a land, (L, TA,) you add ة, and say ↓ قَفْرَةٌ, (Msb,) and اـِنْتَهَيْنَا اـِلَى قَفْرَةٍ مِنَ الأَرْضِ [We came at last to a land destitute of herbage and of water]. (L, TA.) ― -b2- نَزَلْنَا بِبَنِى فُلَانٍ فَبِتْنَا القَفْرَ (tropical:) [We alighted at the abode of the sons of such a one, and passed the night] without being entertained by them as guests. (S.) ― -b3- نَبْتُ القَفْرِ is a prov., meaning (assumed tropical:) The stone, and the rock. (TA.) -A2- See also قَفَارٌ.

قَفْرَةَ
قَفْرَةَ ذ : see قَفْرٌ, in three places.

خُبْزٌ قَفَارٌ
خُبْزٌ قَفَارٌ ذ , (S, A, K,) and ↓ قَفْرٌ, (K,) and طَعَام قَفَارٌ, (TA,) and ↓ قَفِيرٌ, (K,) (tropical:) [Bread, and food,] without any seasoning, or condiment, to render it pleasant, or savoury. (S, A, K.) You say أَكَلَ خُبْزَهُ قَفَارًا (tropical:) [He ate his bread without any seasoning, &c.]. (S.) And سَوِيقٌ قَفَارٌ (tropical:) [Meal of parched barley or wheat] not moistened with any seasoning, or condiment, &c. (K, * TA.)

قَفِيرٌ
قَفِيرٌ ذ : see قَفَارٌ.

مُقْفِيرٌ
مُقْفِيرٌ ذ : see قَفْرٌ. ― -b2- Also, Destitute of food. (TA.)

مِقْفَارٌ
مِقْفَارٌ ذ : see قَفْرٌ, in two places.

القَفْرُ اليَهُودِىُّ
القَفْرُ اليَهُودِىُّ ذ Jews-pitch, i. e. asphaltum; also called mumia, and in Arabic مُومِيَا: see De Sacy's Abd-allatif, p. 273: and see تِرْيَاقٌ and حُمَرٌ.

قَفُورٌ
قَفُورٌ ذ i. q. كَافُورٌ. (IDrd in TA, art. كفر.)

### Türkçe

قَفِرَ
1 **قَفِرَ** ذ , muzâri‘ **قَفَرَ** , (K,) mastar ismi **قَفَرٌ**, (TA,) O (yemek) onu hoş, yahut lezzetli kılacak baharat yahut katıksız idi. (K, TA.) -A2- **قَفَرَ أَثَرَهُ**, (S, K,) muzâri‘ **قَفُرَ** ; (S;) ve ↓ **اقتفرهُ**; ve ↓ **تقفّرهُ**; (S, A, K;) (mecaz:) O, onun ayak izlerini izledi; onu iz sürerek takip etti: (S, A, K:) yahut o, onun ayak izlerini derece derece ve ağır ağır izledi; eş anlamlısı **تَتَبَّعَهُ**: (TA:) Z’ye göre, **اـِقْتَفَرَ العَظْمَ**’dan. (TA.) Bir rivayette şöyle denir: **العِلْمَ** ↓ **ظَهَرَ قَبْلَنَا نَاسٌ يَتَقَفَّرُونَ** Bizden önce, bilgiyi defalarca arayıp duran insanlar ortaya çıktı. (TA.) [Ayrıca bkz. فقر maddesinde 5.]

اقفر المَكَانُ
4 **اقفر المَكَانُ** ذ Mekân boş, yahut ıssız oldu; (K;) otlaktan yahut meradan, [ve sudan,] ve insanlardan yoksun oldu. (TA.) **اقفرت الأَرْضُ** Arazi ot yahut bitkisel ürünlerden ve sudan yoksun oldu. (A.) **اقفرت الدَّارُ** Ev boş oldu. (S.) **اقفر الرَّجُلُ**, (K,) yahut **اقفر مِنْ أَهْلِهِ**, (A,) (mecaz:) Adam ailesinden ayrı oldu, (A, K,) ve yalnız kaldı. (TA.) ― -b2- **اقفر** O geldi, (S, Msb,) yahut gitti, yahut onun yolu onu, (S,) ot yahut bitkisel ürün bulunmayan, ne de su bulunan çöle getirdi. (S, Msb.) ― -b3- (mecaz:) O yiyecekten yoksun ve aç oldu. (K, TA.) -A2- **اقفر البَلَدَ** O, ülkeyi yahut şehri, **قَفْر** diye adlandırılan şey olarak buldu, (TS, K,) yani [ot yahut bitkisel ürünlerden ve sudan, yahut] insanlardan yoksun. (TA.) -A3- **اقفر** (mecaz:) O, ekmek yedi, (A,) yahut yiyeceğini, (TA,) onu hoş yahut lezzetli kılacak baharat yahut katıksız olarak yedi. (A, TA.) ― -b2- (mecaz:) Onun yanında, yahut ikametinde, yiyeceğini hoş yahut lezzetli kılacak baharat yahut katık kalmadı. (S.) ― -b3- Bir rivayette şöyle denir: **مَا أَقْفَرَ بَيْتٌ فِيهِ خَلٌّ** (S, A) (mecaz:) İçinde sirke bulunan bir ev, yiyeceği hoş yahut lezzetli kılacak baharat yahut katıktan yoksun değildir; halkı da ondan muhtaç değildir: ‘AObeyd tarafından **قَفْرٌ**’dan sayılmıştır; “içinde hiçbir şey bulunmayan” ülke yahut şehir anlamında. (TA.)

5 تَقَفَّرَ iki yerde 1’e bak.

اقتفر العَظْمَ
8 **اقتفر العَظْمَ** ذ O, kemik üzerindeki etin hepsini yedi, (K, * TA,) üzerinde hiçbir şey bırakmadan. (TA.) -A2- Ayrıca 1’e bak.

أَرْضٌ قَفْرٌ
**أَرْضٌ قَفْرٌ** ذ , (S, A, Msb, K,) ve ↓ **قَفْرَةٌ**, (A, K,) ve ↓ **مِقْفَارٌ**, (K,) ve ↓ **مُقْفِرَةٌ**, (A,) Boş, yahut ıssız arazi, (A, K,) ot yahut bitkisel ürünlerden ve sudan yoksun: (S, A, Msb:) ve **مَفَازَةٌ قَفْرٌ**, (S, Msb,) ve ↓ **قَفْرَةٌ**, ve ↓ **مِقْفَارٌ**, (S,) ot yahut bitkisel ürünlerden ve sudan yoksun çöl: (S, Msb:) yahut **قَقْرٌ** insanlardan yoksun yer, yahut çöl demektir; fakat bazen az bir ot yahut mera bulundurur: (Lth, TA:) yahut **بَلَدٌ قَفْرٌ** içinde hiçbir şey bulunan ülke yahut şehir: (AZ, A'Obeyd:) ve **دَارٌ قَفْرٌ** sakinlerden yoksun ev; terk edilmiş; yahut viran: (Msb:) çoğulu (**قَفْرٌ**’ün, S, Msb) **قِفَارٌ**’dır (S, Msb, K) ve **قُفُورٌ**: (K:) ve ayrıca **أَرْضٌ قِفَارٌ** dersin, (A, Msb, TA,) onu yerleri kapsar sayarak; ve aynı şekilde, **دَارٌ قِفَارٌ**: (Msb, TA:) ve [ters bir tarzda,] **أَرَضُونَ قَفُرٌ**, ve **بِلَادٌ قَفْرٌ**; **قِفَارٌ** ile birlikte: (A:) fakat **قَفُرٌ**’u bir isim yaptığında, [**أَرْضٌ** yahut benzerinin kastedildiği anlamında olmayarak,] (Msb,) yahut tek bir lafız kullandığında, (TA,) yahut onu bir araziye ad olarak uyguladığında, (L, TA,) ة eklersin ve ↓ **قَفْرَةٌ** dersin, (Msb,) ve **اـِنْتَهَيْنَا اـِلَى قَفْرَةٍ مِنَ الأَرْضِ** [Biz, ot ve sudan yoksun bir araziye nihayet vardık]. (L, TA.) ― -b2- **نَزَلْنَا بِبَنِى فُلَانٍ فَبِتْنَا القَفْرَ** (mecaz:) [Falancanın oğullarının yanında konakladık ve geceyi] onların bizi misafir olarak ağırlamaması hâlinde geçirdik. (S.) ― -b3- **نَبْتُ القَفْرِ** bir darb-ı meseldir; (varsayılan mecaz:) Taş ve kaya anlamındadır. (TA.) -A2- Ayrıca **قَفَارٌ**’a bak.

قَفْرَةَ
**قَفْرَةَ** ذ : üç yerde **قَفْرٌ**’e bak.

خُبْزٌ قَفَارٌ
**خُبْزٌ قَفَارٌ** ذ , (S, A, K,) ve ↓ **قَفْرٌ**, (K,) ve **طَعَام قَفَارٌ**, (TA,) ve ↓ **قَفِيرٌ**, (K,) (mecaz:) [Ekmek ve yiyecek,] onu hoş yahut lezzetli kılacak herhangi bir baharat yahut katık olmaksızın. (S, A, K.) **أَكَلَ خُبْزَهُ قَفَارًا** (mecaz:) [O, ekmeğini herhangi bir baharat vb. olmaksızın yedi] dersin. (S.) Ve **سَوِيقٌ قَفَارٌ** (mecaz:) [Kavrulmuş arpa yahut buğday unundan yiyecek] herhangi bir baharat yahut katık vb. ile ıslatılmamış. (K, * TA.)

قَفِيرٌ
**قَفِيرٌ** ذ : **قَفَارٌ**’a bak.

مُقْفِيرٌ
**مُقْفِيرٌ** ذ : iki yerde **قَفْرٌ**’e bak. ― -b2- Ayrıca, yiyecekten yoksun. (TA.)

مِقْفَارٌ
**مِقْفَارٌ** ذ : iki yerde **قَفْرٌ**’e bak.

القَفْرُ اليَهُودِىُّ
**القَفْرُ اليَهُودِىُّ** ذ Yahudi zifti, yani asfalt; ayrıca mumya diye adlandırılır; Arapçada da **مُومِيَا**: De Sacy’nin Abd-allatif’ine, s. 273’e bak: ve **تِرْيَاقٌ** ve **حُمَرٌ**’a bak.

قَفُورٌ
**قَفُورٌ** ذ **كَافُورٌ** ile aynı. (IDrd, TA’da, كفر maddesi.)
