# قفش — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D8%B4/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%82%D9%81%D8%B4/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [قفش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D8%B4.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: قفش

بالقاف والشين والفاء معهما
ق ش ف، ف ش ق، ش ف ق، ق ف ش مستعملات قشف: القَشَفُ: القذر على الجلد، ورجل مُتَقِشِّفٌ: لا يتعاهد الغسل والنظافة، فهو قَشِفٌ، ويخفف أيضاً فيسكن الشين.
وقَشُفَ قَشافةً وقَشِفَ قَشَفاً فيمن ثعل أي لا يبالي ما تلطخ بجسده.
فشق: الفَشَقُ: المباغتة، ويقال: هو انتشار الحرص.
والفَشْق: ضرب من الأكل في شدة.
شفق: الشَّفَقُ: الرديء من الأشياء وقلما يجمع. وأَشْفَقْتُ أي جئت به شَفَقاً.
وأَشْفَقْتُ العطاء وشفقته تَشفيقاً: جعلته شَفَقاً.
وملحفة شَفَقٌ، وثوب شَفَقٌ سواء.
والشَّفَقُ: الخوف، وهو مُشفِقٌ أي خائف.
والشَّفَقُ والشفقة: أن يكون الناصح من النصح خائفاً على المنصوح، وأشْفَقْتُ عليه أن يناله مكروه.
والشَّفيقُ: الناصح الحريص على صلاح المنصوح.
وقوله تعالى: "إنا كنا قبل في أهلنا مُشْفِقينَ، أي خائفين من هذا اليوم".
والشَّفَقُ: الحمرة من غروب الشمس إلى وقت العشاء "الأخيرة".
قفش: "القَفْش، ساكن الفاء، ضرب من الأكل في شدة".
والقَفْشُ لا يستعمل إلا في الافتعال كالعنكبوت ونحوها إذا انجحر وضم إليه جراميزه وقوائمه، قال:
كالنعكبوت اقتَفَشَتْ في الجحر
ويقال: اقفَنْشَشتْ مكان اقتَفَشَتْ.

### Türkçe

**القاف** ve **الشين** ve **الفاء** ile birlikte

**ق ش ف**، **ف ش ق**، **ش ف ق**، **ق ف ش** kullanımdadır. **قشف**: **القَشَفُ**: derinin üzerindeki pisliktir. Ve **مُتَقِشِّفٌ** adam: yıkanmayı ve temizliği gözetmez; o hâlde o **قَشِفٌ**tir. Ve ayrıca hafifletilir de, böylece **الشين** sükûnlu kılınır.

Ve **قَشُفَ** **قَشافةً** ve **قَشِفَ** **قَشَفاً**; **ثعل** olan kimse hakkında, yani bedenine ne bulaştığına aldırmaz.

**فشق**: **الفَشَقُ**: ansızın bastırmadır; ve denilir ki: o, hırsın yayılmasıdır.
Ve **الفَشْق**: şiddet içinde bir tür yemedır.

**شفق**: **الشَّفَقُ**: şeylerin kötüsüdür; ve nadiren çoğul yapılır. Ve **أَشْفَقْتُ**: yani onu **شَفَقاً** olarak getirdim.
Ve **أَشْفَقْتُ** **العطاء** ve onu **شفقته** **تَشفيقاً**: onu **شَفَقاً** kıldım.
Ve **ملحفة شَفَقٌ**; ve **ثوب شَفَقٌ** eşittir.
Ve **الشَّفَقُ**: korkudur; ve o **مُشفِقٌ**tir, yani korkan.
Ve **الشَّفَقُ** ve **الشفقة**: nasihat edenin, nasihatten dolayı nasihat edilene karşı korkar olmasıdır; ve **أشْفَقْتُ عليه**: ona bir hoşlanılmayanın erişmesinden korktum.
Ve **الشَّفيقُ**: nasihat edilene salahı için hırslı nasihat eden.
Ve Yüce sözü: "**إنا كنا قبل في أهلنا مُشْفِقينَ، أي خائفين من هذا اليوم**".
Ve **الشَّفَقُ**: güneşin batışından yatsı vaktine, "**الأخيرة**"ye kadar olan kızıllıktır.

**قفش**: "**القَفْش**، **الفاء** sâkin, şiddet içinde bir tür yemedır".
Ve **القَفْشُ** ancak **الافتعال**da kullanılır; örümcek ve benzerleri gibi, yuvasına girdiği ve ona **جراميزه**ni ve ayaklarını topladığı zaman; dedi ki:
**كالنعكبوت اقتَفَشَتْ في الجحر**
Ve denilir ki: **اقفَنْشَشتْ**; **اقتَفَشَتْ** yerine.
